CON SỐ 3 TRONG VĂN HÓA HÀN QUỐC
Lê Thị Nhuấn
Số 3 là một con số mang nhiều ý nghĩa của lĩnh vực này, hay phương diện khác tùy theo hoàn cảnh của từng giai đoạn lịch sử, kinh tế, xã hội, văn hóa,… Để từng bước làm sáng tỏ về con số 3, chúng tôi đi vào đối sánh quan niệm về con số này trong văn hóa người Hàn và người Việt. Giống như quan niệm của các cư dân trên thế giới, ở Hàn tộc và Việt tộc, con số 3 đều được coi là con số của sự hoàn thành, tối cao, lớn nhất, linh thiêng, trường kỳ và mang tính tổng hợp.
Nhật Bản là một dân tộc có hàng ngàn năm lịch sử. Từ một quốc gia nghèo khổ ở Đông Á, từ một nước thất trận trong chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản đã nhanh chóng khôi phục đất nước tan hoang, hồi sinh và trở thành một trong những nước công nghiệp hàng đầu của thế giới. Trong sự phát triển đất nước, văn hóa Nhật Bản là một yếu tố nội sinh, một động lực tích cực thúc đẩy sự đổi thay của đất nước. Đặc biệt, hiện nay, khi đang gồng mình khắc phục hậu quả của thiên tai, bất chấp những cảnh tượng kinh hoàng do động đất và sóng thần, nước Nhật đã tạo được uy tín lớn bởi sự kiên cường, đoàn kết và trật tự của người Nhật. Tại sao người Nhật lại giữ được trật tự khi thiên tai xảy ra, điều mà hầu hết ở tất cả các nước không làm được?
Lịch sử Nhật Bản là cuộc tranh chấp dai dẳng giữa những quan niệm trái ngược nhau về nguồn gốc người Nhật. Trùm lên những tranh chấp ấy là tranh chấp khác, khốc liệt hơn giữa người Triều Tiên và người Nhật Bản. Dựa vào sự giống nhau nhất định về di truyền và ngôn ngữ, người Triều Tiên cho rằng, tổ tiên họ đã từng thống trị Nhật Bản còn người Nhật lại nói, tổ tiên họ từng chiếm đóng Triều Tiên rồi bắt nô lệ Triều Tiên về nước. Dựa vào truyền thuyết hoang tưởng là con cháu của Nữ thần Mặt trời, người Nhật, với lòng tự tôn dân tộc đã gây bao đau đớn không chỉ cho người Triều Tiên mà còn cho nhiều dân tộc Đông Á khác. Ngày nay, Nhật Bản và Hàn Quốc là hai động lực kinh tế ở khu vực nên mối quan hệ giữa hai cường quốc này có tác động lớn tới sự ổn định của châu Á. Vì vậy, việc minh định nguồn gốc của người Nhật Bản có ý nghĩa thời sự đặc biệt.
Nền văn hóa Trung Hoa bên trong tính thống nhất, mang tính đa dạng lớn, đặc biệt hai miền Nam Bắc tồn tại nhiều đặc trưng đặc sắc riêng. Tư tưởng
Để làm rõ quan niệm của Nho giáo về đạo làm người, trong bài viết này tác giả đã đưa ra và luận giải khái niệm “Đạo làm người”, đạo làm người qua các mối quan hệ (quan hệ của con người với bản thân; quan hệ của con người với người khác – với xã hội). Theo tác giả, với Nho giáo, nhân, nghĩa, lễ, trí và tín được đặt trong quan hệ của con người với chính bản thân mình để tu thân, để trở thành người quân tử; còn chính danh là yêu cầu đạo đức được đặt trong quan hệ với người khác (với xã hội) để mỗi người đều thực hiện đúng phận sự của mình, làm cho xã hội ổn định, phát triển.
Việt Nam và Nhật Bản có nhiều điểm tương đồng về lịch sử và văn hóa. Văn hóa của hai nước cùng chịu ảnh hưởng của hai nền văn hóa lớn, Trung Hoa và Ấn Độ, đồng thời hai nước cũng có sự giao lưu văn hóa từ xa xưa. Văn học dân gian của hai nước, trong đó có truyện cười, có nhiều điểm tương đồng bên cạnh những nét khác biệt mang đậm bản sắc của từng dân tộc. Qua so sánh với truyện cười Việt Nam, truyện cười dân gian Nhật Bản có thể giúp chúng ta hình dung được phần nào con người, văn hóa truyền thống của đất nước này và hơn thế nữa, có thể nhìn nhận lại một cách thấu đáo hơn bản diện dân tộc mình
Hàn Quốc là tấm gương chưa từng có tiền lệ trong lịch sử để các nước đi sau nghiên cứu, tham khảo. Nhưng con đường tăng trưởng, phát triển rồi hóa rồng thông qua phương thức độc tài để đi đến dân chủ ở Hàn Quốc là một quá trình nghiệt ngã, đầy mâu thuẫn và không nên đánh giá một cách giản đơn. Bài viết muốn tìm hiểu quá trình phức tạp này. Bài đã đăng trên tạp chí “Nghiên cứu Đông Bắc Á” số 10/2011.
