Văn hóa mại dâm, văn hóa mãi dâm

[dandelion]

VĂN HÓA MẠI DÂM VÀ VĂN HÓA MÃI DÂM
Đỗ Thanh Vân, HVCH k8

“Mại dâm” và “mãi dâm” là hai từ mọi người thường nhầm lẫn khi sử dụng, nhất là giới báo chí. “Mại” là mua, “mãi” là bán. Ấy vậy mà ta thường thấy các tiêu đề báo ghi rằng “các cô gái hành nghề mại dâm tại khu phố X…”, có thể hiểu là các cô này đi mua dâm rồi bán lại cho người khác ! Ở đây không bàn thêm về sự sai đúng của các nhà báo, người viết chỉ xin bàn về “văn hóa” của hai hiện tượng này.
“Mại dâm” và “mãi dâm” có phải là hiện tượng văn hóa không. Bằng cách tiếp cận văn hóa học, ta có thể xét hiện tượng này trên các bình diện sau:
Tính nhân sinh : Đây là hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh lý (mua dâm) và nhu cầu sống (bán dâm), cả hai nhu cầu đều nhằm vào con người – chủ thể văn hóa.
Tính lịch sử: Hoạt động mua bán dâm không thuần túy là hoạt động bản năng mà nó là hoạt động có ý thức được tích lũy theo thời gian trong không gian xã hội loài người. Tính lịch sử được chứng minh thông qua sự tồn tại lâu bền và không có gì xóa bỏ được của hiện tượng này. Thật vậy, các thể chế luật pháp và đạo đức xã hội có ra sức ngăn cấm đến đâu thì hoạt động này vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức đa dạng khác nhau. Văn hóa Trung Hoa có lịch sử kỹ nữ, văn hóa Hồi giáo có lịch sử nhà thổ, … Mỗi một nền văn hóa, một dân tộc đều không xa lạ với hiện tượng này.
Song, một đối tượng đã có tính nhân sinh, tính lịch sử , còn phải có tính giá trị và tính hệ thống nữa mới trở thành văn hóa. [Trần Ngọc Thêm 2005: Lý luận văn hóa học, tập bài giảng, tr. 26]
Vì giá trị có tính tương đối nên hiện tượng mua bán dâm là giá trị hay phi giá trị còn tùy thuộc vào hệ tọa độ đang xét. Giá trị phụ thuộc vào không gian, cùng một hiện tượng mua bán dâm nhưng ở Việt Nam là vi phạm luật cấm và làm băng hoại đạo đức xã hội (phi giá trị) thì ở Singapore, có những đặc khu mà việc mua bán dâm được phép với điều kiện đảm bảo an ninh và tình dục an toàn. Về mặt thời gian, ngày xưa kỹ nữ được xem là một nghề, ngày nay không công nhận đó là nghề hợp pháp. Ở góc độ chủ thể, người Việt mua dâm để thỏa mãn nhu cầu sinh lý nhất thời , người Trung Hoa mua dâm còn để chữa bệnh (hồi xuân dược)…
Mặt khác, các giá trị cần phải xem xét trên một hệ thống hữu cơ hoàn chỉnh. Ở đây, “Mại dâm” và “mãi dâm” được xem như một hệ giá trị : vì con người (nhân sinh), đã có từ lâu đời (lịch sử), có giả trị ở một tọa độ nhất định (không gian, thời gian, chủ thể).
Như vậy có thể nói, đây là hiện tượng văn hóa.
Các anh chị xin đóng góp ý kiến của mình!