Tôi chọn đề tài này không phải vì tính chất mới mẻ, mà vì tôi muốn đưa ra hai hiện tượng đối lập trong thời gian gần đây:
Hiện tượng thứ nhất là cuốn sách ảnh nude của Thái Phiên mang tên "Xuân thì" vừa ra mắt độc giả VN vào cuối tháng 12/2007, nhận được nhiều lời ngợi khen của giới phê bình lẫn người xem không chuyên. Thái Phiên được xem là người tôn vinh cái đẹp nữ tính, cái đẹp của tạo hoá.
Hiện tượng thứ hai là vụ scandal Trần Quán Hy và các người đẹp, diễn viên điện ảnh nổi tiếng của Hồng Kông bị tung ảnh "mát mẻ" lên mạng.
Chắc chắn nhiều người sẽ bảo rằng không nên so sánh hai hiện tượng này với nhau vì một bên là nghệ thuật, một bên là trần trụi. Nhưng rõ ràng, dù là nghệ thuật đích thực hay phi nghệ thuật thì ảnh khỏa thân vẫn tồn tại như một thực thể không thể thiếu trong đời sống văn hóa cộng đồng, được nhiều người mong muốn "chiêm ngưỡng".Và nhất là, hiện nay các cơ quan quản lý văn hóa chưa có văn bản hay bộ luật quy định cụ thể như thế nào là ảnh khỏa thân gợi dục, thế nào là bức ảnh khỏa thân nghệ thuật.
Trên trang web của Hội nghệ sĩ nhiếp ảnh VN, http//www.vapa.org.vn, hoạ sĩ Trung Hậu cho rằng: "Vẻ đẹp thân thể con người được các nghệ sĩ nhiếp ảnh tôn vinh qua việc xử lý bố cục và ánh sáng để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa. Quan trọng là tay nghề của người cầm máy có đạt đến đẳng cấp đủ để tạo ra những bức ảnh mang tính nghệ thuật, nếu không dễ dẫn đến sự gợi dục, thô thiển".
Đồng quan điểm với Huy Hoan, nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Nam cũng có chung nhận xét: "Ảnh khỏa thân đẹp hay không tùy thuộc vào văn hóa nền của từng người khi cảm nhận. Theo tôi, ảnh khỏa thân đẹp đòi hỏi phải có bố cục đẹp. Điều này liên quan chặt chẽ đến hội họa"...
Như vậy, ranh giới giữa nghệ thuật và phi nghệ thuật, có văn hoá và phi văn hoá của ảnh nude dường như rất mong manh. Và liệu những cô gái chỉ có mong ước là giữ lại những khoảnh khắc thanh xuân nhưng lại gặp nhiếp ảnh gia non kém hoặc bị lợi dụng "tung" hình lên mạng thì có bị coi là kém văn hoá?
Cùng là ảnh nude nhưng khi soi chiếu lên hệ văn hoá thì cái được xem là có văn hoá, cái bị dè bỉu là phản cảm, phản văn hoá. Phải có cái nhìn thế nào đây?
Ảnh: "Thiên sứ" của Thái Phiên

