DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Tôi chọn đề tài này không phải vì tính chất mới mẻ, mà vì tôi muốn đưa ra hai hiện tượng đối lập trong thời gian gần đây:
Hiện tượng thứ nhất là cuốn sách ảnh nude của Thái Phiên mang tên "Xuân thì" vừa ra mắt độc giả VN vào cuối tháng 12/2007, nhận được nhiều lời ngợi khen của giới phê bình lẫn người xem không chuyên. Thái Phiên được xem là người tôn vinh cái đẹp nữ tính, cái đẹp của tạo hoá.
Hiện tượng thứ hai là vụ scandal Trần Quán Hy và các người đẹp, diễn viên điện ảnh nổi tiếng của Hồng Kông bị tung ảnh "mát mẻ" lên mạng.
Chắc chắn nhiều người sẽ bảo rằng không nên so sánh hai hiện tượng này với nhau vì một bên là nghệ thuật, một bên là trần trụi. Nhưng rõ ràng, dù là nghệ thuật đích thực hay phi nghệ thuật thì ảnh khỏa thân vẫn tồn tại như một thực thể không thể thiếu trong đời sống văn hóa cộng đồng, được nhiều người mong muốn "chiêm ngưỡng".Và nhất là, hiện nay các cơ quan quản lý văn hóa chưa có văn bản hay bộ luật quy định cụ thể như thế nào là ảnh khỏa thân gợi dục, thế nào là bức ảnh khỏa thân nghệ thuật.
Trên trang web của Hội nghệ sĩ nhiếp ảnh VN, http//www.vapa.org.vn, hoạ sĩ Trung Hậu cho rằng: "Vẻ đẹp thân thể con người được các nghệ sĩ nhiếp ảnh tôn vinh qua việc xử lý bố cục và ánh sáng để tạo nên những tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa. Quan trọng là tay nghề của người cầm máy có đạt đến đẳng cấp đủ để tạo ra những bức ảnh mang tính nghệ thuật, nếu không dễ dẫn đến sự gợi dục, thô thiển".
Đồng quan điểm với Huy Hoan, nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Nam cũng có chung nhận xét: "Ảnh khỏa thân đẹp hay không tùy thuộc vào văn hóa nền của từng người khi cảm nhận. Theo tôi, ảnh khỏa thân đẹp đòi hỏi phải có bố cục đẹp. Điều này liên quan chặt chẽ đến hội họa"...
Như vậy, ranh giới giữa nghệ thuật và phi nghệ thuật, có văn hoá và phi văn hoá của ảnh nude dường như rất mong manh. Và liệu những cô gái chỉ có mong ước là giữ lại những khoảnh khắc thanh xuân nhưng lại gặp nhiếp ảnh gia non kém hoặc bị lợi dụng "tung" hình lên mạng thì có bị coi là kém văn hoá?
Cùng là ảnh nude nhưng khi soi chiếu lên hệ văn hoá thì cái được xem là có văn hoá, cái bị dè bỉu là phản cảm, phản văn hoá. Phải có cái nhìn thế nào đây?
Ảnh: "Thiên sứ" của Thái Phiên

Em rất có hừng thú với đề tài này nên cũng góp một bài ý kiến nhỏ.
Em có xem các bức ảnh nude do Thái Phiên chụp trên trang Web http://www.thaiphienphoto.com. Rõ ràng chúng ta thấy các bức ảnh vẫn làm tôn vinh nét đẹp con người nhất là các đường cong tuyệt mĩ của người phụ nữ nhưng vẫn không trần tục mà rất thanh thoát. Và mỗi bức ảnh hay mỗi loạt ảnh của ông đều có chủ đề rõ ràng. Quả thất ranh giới giữa nghệ thuật và phi nghệ thuật đôi khi quá mong mnah khiến cho những người nghệ sĩ chân chính cũng lao đao. Thật ra không chỉ ở nước ta mà ngay cả phương Tây vấn đề này cũng rất nhạy cảm mà nhưng mà cách nhìn nhận của người ta cũng vẫn thoáng hơn mình.
Em thì chỉ thấy không thể nào đánh đồng bức ảnh của Thái Phiên với bức ảnh của một cô giá cũng nude nhưng cứ lồ lộ ra, cái gì không nên thấy thì thấy hết trơn rồi những tấm hình tuy không nude nhưng thế đứng rất gợi dục. Nhìn vào ảnh nude mà người ta không thốt lên từ "gớm", "ghê", "phô" thì là nghệ thuật rồi.
Bức ảnh dưới dây của ông quá đẹp và đầy tính nghệ thuật đúng không?

Mình đã từng xem cuộc trò chuyện trên truyền hình của nhà nhiếp ảnh Thái phiên khi ông nói về sự nghiệp của mình. Anh là nhà nhiếp ảnh chuyên chụp ảnh nude cho phụ nữ, là một nhà hoạt động nghệ thuật thì tất nhiên mọi tác phẩm được ra đời nó sẽ mang một giá trị nhất định (đó là những người hoạt động nghệ thuật chân chính), mình nghĩ chụp ảnh nude là mang một giá trị văn hoá (nó được chấp nhận và phải có sự đồng ý của người muốn chụp và đồng thời có những thoả thuận giữa người chụp và người muốn chụp, ví dụ như nhà nhiếp ảnh Thái Phiên nói rằng: chỉ chấp nhận người 18 tuổi trở lên, đối với phụ nữ có gia đình thì phải có sự đồng ý của chồng), đã là một tác phẩm và có những sự phản hồi khác nhau của mọi người trong xã hội, thế thì bản thân nó đã có giá trị.
Chúng ta cũng nên phân tích d8ề tài này theo hướng của thầy nha!! như thế sẽ càng rõ hơn.
Mọi người hãy thêm nhiều ý kiến để đề tài này được sôi nổi.

Vì văn hoá là hệ giá trị (theo nghĩa rộng) ở những điều kiện khác nhau nên việc chụp ảnh nude xét ở góc độ chủ thể - rõ ràng nó bao giờ cũng có những giá trị
với người chụp ảnh (dù chụp vì mục đích gì) thì hoạt động của anh ta cũng mang lại giá trị - ít nhất cho bản thân mình.
+ Giá trị đối với nhà nhiếp ảnh chân chính là các tác phẩm nghệ thuật đích thực và được công chúng đón nhận.
+ Giá trị đối với người chụp ảnh vì nhu cầu của khách hàng là tiền.
+ Giá trị đối với người chụp ảnh nude để tung lên mạng là thoả mãn thị hiếu rẻ tiền của anh ta... và có thể cả công chúng nữa...

Vì "giá trị" được hiểu theo nghĩa như thế cho nên có lẽ trong trường hợp này, ta chỉ có thể xét đoán hành vi chụp ảnh nude dưới những ĐỘNG CƠ khác nhau là "tốt" hay "xấu" mà thôi

- Với người nghệ sĩ - nếu anh ta ý thức rõ động cơ của việc làm của mình, rằng ước mơ của mình là thể hiện được vẻ đẹp khoả thân với góc nhìn nghệ thuật và sẽ làm hết sức mình để đạt được hiệu quả đó - với mục đích đó, việc người nghệ sĩ chụp ảnh khoả thân là một hành vi tốt

- còn đối với những nhiếp ảnh gia chỉ muốn kiếm tiền (mặc dù kiếm tiền cũng là một động cơ chính đáng) hoặc muốn lợi dụng các bà, các cô để tung ảnh lên mạng nhằm thoả mãn thị hiếu số đông - đó là một hành vi xấu

- đối với các người mẫu chụp ảnh, một số rất đáng được ngợi khen ví dụ trường hợp các người mẫu chụp ảnh khoả thân để tuyên truyền cổ động cho các phong trào vì mục đích từ thiện (như bảo vệ động vật hoang dã, chống ung thư...)

- một dạng khác chụp ảnh rồi tung ra nhằm lôi kéo khán giả, tạo scandal đánh bóng cho tên tuổi của mình, đó có thể xem như hành vi xấu


Ôi, nếu xét theo kiểu này thì bất cứ hành động nào mình làm ra miễn tốt cho mình (bất kể có gây hại cho người khác không) thì cũng được xem là giá trị rồi....
hiz hizz hizzz... ôi lẫn lộn tốt xấu, văn hoá hay k văn hoá tùm lum ....
Thầy ơi cứu chúng em với ..........

Dường như ảnh nude là “độc quyền” của phái đẹp (đàn ông không có chỗ)?
Mình nhớ một câu châm ngôn (hay lời của một nhà phê bình nào đó) đại ý: …Thân thể trần truồng của người đàn bà là tác phẩm tuyệt vời của Tạo Hoá, còn cái nhìn phàm tục là sản phẩm của sự gian manh…