ĐỊNH NGHĨA CA HUẾ
Bài tập của Trần Thị Linh
HVCH - K10
QUY TRÌNH ĐỊNH NGHĨA - 7 BƯỚC:
1. Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm này? (phân loại nguồn: từ điển giải nghĩa, từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên; Từ điển Bách khoa; sách chuyên luận, bài báo KH)
- Từ điển Wikipedia: http://vi.wikipedia.org/wiki/Ca_Hu%E1%BA%BF
Ca Huế là một thể loại âm nhạc cổ truyền của xứ Huế, Việt Nam, bao gồm ca và đàn, ở nhiều phương diện khá gần gũi với hát ả đào.
- Đại từ điển tiếng Việt - Nguyễn Như Ý (chủ biên), 1999, NXB Văn hóa - Thông tin, trang 219:
Ca Huế là lối hát dựa trên làn điệu dân ca của vùng Thừa Thiên Huế.
- Từ điển tiếng Việt, Hoàng Phê (chủ biên), 2005, NXB Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học, trang 96:
Ca Huế: Lối hát gồm một số ca khúc dựa vào ngữ điệu địa phương Quảng Trị - Thừa Thiên, có nhạc tính rõ nét và phong cách trữ tình.
- Theo GS. Trần Văn Khê (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ca_Hu%E1%BA%BF):
Ca Huế là loại Quan nhạc để phân biệt với Tục nhạc.
- http://www.cinet.gov.vn/sacmau/cahue/cahue.htm: Ca Huế – Sự hòa nhập giữa nghệ thuật cung đình và dân gian - Cinet Tổng hợp (Nguồn: Netcodo, Website Quê Hương)
Ca Huế là một hệ thống bài bản phong phú gồm khoảng 60 tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc, theo hai điệu thức lớn là điệu Bắc, điệu Nam và một hệ thống "hơi" diễn tả nhiều sắc thái tình cảm đặc trưng. Ðiệu Bắc gồm những bài ca mang âm điệu tươi tắn, trang trọng, Ðiệu Nam là những bài âm điệu buồn, nỉ non, ai oán.
2. Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa. Nếu có định nghĩa đáp ứng tất cả các yêu cầu thì chấp nhận sử dụng.
Phân tích
- Từ điển Wikipedia: Khuyết điểm là ngắn gọn và chung chung
- Nguyễn Như Ý: Khuyết điểm là quá ngắn gọn và chung chung, chưa khoanh vùng, chỉ ra được sự khu biệt giữa Ca Huế và các thể loại dân ca khác của vùng Quảng Trị - Thừa Thiên
- Hoàng Phê: Chung chung, chưa nêu rõ đặc tính cơ bản của Ca Huế
- GS. Trần Văn Khê: Qua định nghĩa chỉ biết được phong cách “Quan” của Ca Huế
- Cinet Tổng hợp: Hơi quá đi vào chi tiết, tuy vậy chưa chỉ ra nét đặc trưng của Ca Huế
3. Nếu không có thì phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai, thiếu cần bổ sung, sửa chữa.
- Các định nghĩa đều trình bày một phương diện nhận thức về Ca Huế, nhưng chưa đủ, chưa nó rõ những đặc trưng cụ thể, cơ bản để khu biệt ca Huế với các thể loại khác. Cần kết hợp các định nghĩa lại để có một định nghĩa phù hợp.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả 3 để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng của cùng 1 nội dung cụ thể của chúng
Bổ sung: Ca Huế (gồm cả ca và đàn) là một thể loại quan nhạc cổ truyền của xứ Huế. Ca Huế mang sắc thái địa phương rõ nét bởi nó gắn chặt với đặc điểm ngữ âm ngữ điệu của giọng nói xứ Huế.
Ca Huế là sự hòa nhập, pha trộn giữa nghệ thuật cung đình (nhã nhạc cung đình, ca Huế) và dân gian (dân ca: hò, lý...).
5. Xác định đặc trưng giống ( = khái niệm rộng hơn cùng loại) để quy khái niệm được định nghĩa vào.
Đặc trưng: Ca Huế là thể loại âm nhạc cổ truyền xứ Huế
6. Xác định các đặc trưng loài cho phép khu biệt được định nghĩa với các khái niệm khác cùng bậc (trên cơ sở những nét nghĩa chung đã tìm được ở B3 và những phân tích phê phán ở B2 + B3). Tổng hợp B5, B6 thành 1 định nghĩa ( = sản phẩm sơ bộ)
7. Lập sơ đồ cấu trúc để kiểm tra xem định nghĩa đó đã xây dựng có đáp ứng yêu cầu về hình thức và nội dung không? Nếu không thì chỉnh sửa lại để đi đến sản phẩm cuối cùng.
Sản phẩm cuối cùng:
Từ những định nghĩa, khái niệm trên và vốn kiến thức của bản thân, xin đưa ra một khái niệm về Ca Huế như sau:
Ca Huế (gồm cả ca và đàn) là thể loại âm nhạc cổ truyền xứ Huế, Việt Nam, mang sắc thái địa phương rõ nét bởi nó gắn chặt với đặc điểm ngữ âm ngữ điệu của giọng nói xứ Huế, có sự kết hợp, pha trộn giữa âm nhạc cung đình và âm nhạc dân gian.
Mong các thầy cô, các anh chị và các bạn góp ý.
Trân trọng!
