Hình tượng con trâu trong văn hóa Việt Nam

[thuananhsctv]

[center]ĐỀ CƯƠNG "HÌNH TƯỢNG CON TRÂU TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM" (ĐÃ SỬA CHỮA VÀ BỔ SUNG)[/center]

DẪN NHẬP
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
3. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN TƯ LIỆU
7. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI

CHƯƠNG 1: VĂN HÓA NHẬN THỨC VỀ CON TRÂU
1.1 Các khái niệm
1.1.1 Văn hóa
1.1.2. Biểu tượng – Hình tượng
1.1.3. Biểu tượng văn hóa
1.2 Con trâu trong văn hóa Việt Nam xét từ hệ tọa độ văn hóa
1.2.1 Không gian
1.2.2 Chủ thể
1.2.3. Thời gian
Tiểu kết 1

CHƯƠNG II: VĂN HÓA TẬN DỤNG VÀ ĐỐI PHÓ VỚI CON TRÂU
2.1 Văn hóa tận dụng với con trâu
2.1.1 Trong đời sống vật chất
2.1.2 Trong đời sống tinh thần
2.2 Văn hóa đối phó với con trâu
2.2.1 Đối phó với sự chậm chạp, khó bảo: Chiếc roi
2.2.2 Đối phó với nạn trâu điên
Tiểu kết 2

CHƯƠNG III: VĂN HÓA SÙNG BÁI VÀ LƯU LUYẾN CON TRÂU
3.1 Văn hóa sùng bái con trâu
3.1.1 Các tục thờ cúng
3.1.2 Các biểu tượng gắn với hình ảnh con trâu
3.2 Văn hóa lưu luyến con trâu
3.2.1 Trong văn hóa dân gian
3.2.2 Trong một số bộ môn nghệ thuật khác
Tiểu kết 3

KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

[thuananhsctv]

Chị Thuận Ánh thân,
Đề tài mới của chị rất hay và hấp dẫn. Con trâu từ xưa luôn là hình ảnh quen thuộc với mỗi người dân đất Việt, không chỉ là đề tài quen thuộc trong ca dao tục ngữ xưa mà còn được rất nhiều nhà nghiên cứu văn hóa tìm hiểu, khảo cứu khi viết về văn hóa và bản sắc văn hóa dân tộc.

Có lẽ vì thế mà đề tài của chị gặp nhiều thuận lợi (trong việc tìm tài liệu, tham khảo các nghiên cứu khác) nhưng cũng thật gian nan trong việc tìm hướng đi mới cho đề tài. Với việc triển khai đề tài theo hướng tiếp cận cấu trúc văn hóa 5 thành phần của thầy Thêm em nghĩa là hướng đi mới và đầy triển vọng.

Tìm hiểu đề tài của chị em có 1 đóng góp nho nhỏ, mong chị xem xét hen.

Phần không gian (cấp 2) trong sơ đồ của chị, phần so sánh Việt Nam với các nước PT chưa phù hợp lắm. Vì PT gốc du mục nên bò, cừu phổ biến. Chị có thể so sánh trâu VN với các nước ĐNA và các nước ĐBA.

Trong Văn hóa nhận thức về con trâu (chương 2), theo em cách triển khai hay nhất là phân tích con trâu dưới góc nhìn không gian, chủ thể và thời gian.
Phần 2.1 Con trâu trong nhận thức của người nông dân và 2.2 Con trâu trong tâm thức văn hóa người VN là hoàn toàn có thể là những tiểu mục trong mục lớn (con trâu xét từ chủ thể) như ý kiến của em ở trên.

Như vậy, chị hoàn toàn có cơ cấu 2 chương 1,2 thành 1 chương để tránh trùng lặp và tạo sự cân đối cho đề tài của chị.

Chúc chị thành công.

Cảm ơn những ý kiến đóng góp rất bổ ích của vantiensinh. Với kiến thức vững vàng, vantiensinh rất hiểu về đề tài của mình đó.

1. Sơ đồ: Sở dĩ mình đưa so sánh với phương Tây là vì muốn làm một sự đối sánh để thấy rõ là với gốc văn hóa nông nghiệp thì con trâu là biểu tượng của văn hóa Việt Nam, còn với gốc văn hóa du mục thì hình ảnh con cừu gắn bó hơn. Với góp ý của vantiensinh, mình sẽ so sánh giữa trâu Việt Nam với các nước Đông Nam Á và Đông Bắc Á.

2. Mình cũng cơ cấu lại chương 1 và chương 2 để tránh trùng lặp và cân đối. Hy vọng nhận được sự góp ý của vantiensinh cho đề cương mới của mình.

Thân

[thuananhsctv]

Mỗi ngày đến cơ quan, việc đầu tiên của mình là mở diễn đàn văn hóa học, trang Phương pháp học tập và nghiên cứu VHH lên xem, thế mà chả thấy ai góp ý cả. Buồn quá. Phải chăng mọi người đang lo hoàn thành bài tiểu luận của mình và ôn luyện tin học?

Chúc các anh/chị/em K10 thi tốt trong tuần tới nha.

[vantiensinh]

Chào chị Thuận Ánh,
Mọi người đóng góp rất kỹ cho chị phần đề cương rồi và qua những ý kiến phản hồi của chị em nghĩ chị cũng nắm bắt rõ được đề cương chi tiết, phần cốt lõi của 1 đề tài nghiên cứu khoa học rồi.

Vậy nên có lẽ chị cũng nên chuyển sang phần việc tiếp theo song song với quá trình "bồi da đắp thịt" cho tiểu luận của chị là định nghĩa 1 khái niệm trong đề tài (có lẽ là con trâu ) và lập bảng hệ thống loại hình hóa cho 1 đối tượng/ý nhỏ trong đề tài của chị rồi chị nhỉ.

Mong chị nhanh chóng triển khai công việc và thực hiện tốt đề tài của chị ha.
Em chúc chị thành công .

[thuananhsctv]

[center]ĐỊNH NGHĨA TRÂU[/center]

1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
Hoàng Phê cb 1998: 995, Từ điển tiếng Việt: NXB Đà Nẵng, Trung tâm Từ điển học: Trâu là động vật nhai lại, sừng rỗng và cong, lông thưa và thường đen, ưa đầm nước, nuôi để lấy sức kéo, ăn thịt hay lấy sữa. Khỏe như trâu.
Ban biên soạn chuyên từ điển New Era 2010: 1626, Từ điển tiếng Việt: NXB Hồng Đức, 1802 tr:
Súc vật thuộc loài nhai lại, có sừng dài, lông đen nhạt hoặc trắng, nuôi để kéo cày hay lấy thịt.
Trần Kim Hạnh 2009: Con trâu là đầu cơ nghiệp
http://www.haiduongdost.gov.vn/index.ph ... Itemid=204
Trâu ăn cỏ uống nước lã, nhai lại. "Làm việc hùng hục như trâu"
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Trâu là một loài động vật thuộc họ Trâu bò (Bovidae). Chúng sống hoang dã ở Nam Á (Pakistan, Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Bhutan) Đông Nam Á và cả ở miền bắc Úc.

2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa


3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung sửa chữa
Từ các định nghĩa, rút ra nét nghĩa chung:
Đặc trưng giống: Động vật
Đặc trưng loài: Nhai lại, sừng dài, lông thưa
→ Như vậy qua 4 định nghĩa, có thể tiếp thu đặc trưng giống (là động vật) và 3 tiêu chí của đặc trưng loài (nhai lại, sừng dài, lông thưa).
Ngoài ra cần chỉnh sửa, bổ sung và chính xác hóa các đặc trưng loài.

4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng
Theo nghĩa đen:
Trâu gié: giống trâu nhỏ
Trâu ngố: giống trâu lớn
Trâu nước: hà mã
Khỏe như trâu: chỉ người có sức khỏe tốt.
Theo nghĩa bóng:
Trâu buộc ghét trâu ăn: ví thái độ ganh ghét về quyền lợi
Trâu ngựa: trâu và ngựa, nói khái quát, dùng để ví kiếp tôi đòi phải làm việc nặng nhọc, sống vất vả, đọa đày ngày trước. Thân trâu ngựa. kiếp sống trâu ngựa.

5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
- Là động vật

6. Xác định đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)

- Nhai lại (phân biệt với các động vật không thuộc họ nhai lại)
- Có sừng (Phân biệt với các loại động vật không có sừng)
- Lông thưa (phân biệt với các động vật lông dày)
Sản phẩm sơ bộ: “Trâu là loài động vật thuộc họ nhai lại, sừng dài và lông thưa”.


7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại

→ Sản phẩm cuối cùng:
Trâu là loài động vật thuộc họ nhai lại, sừng dài và lông thưa.