ĐỊNH NGHĨA THAM NHŨNG
I. ĐỊNH NGHĨA:
1. Các khái niệm, định nghĩa đã có về “tham nhũng”:
- Theo Từ điển bách khoa thư Wikipedia: dẫn theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International - TI), tham nhũng “là hành vi của người lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân" (1).
- Trong Pháp lệnh chống tham nhũng, tại Chương I, Điều 1 có xác định: “Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó để tham ô, hối lộ hoặc cố ý làm trái pháp luật vì động cơ vụ lợi, gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, tập thể và cá nhân, xâm phạm hoạt động đúng đắn của các cơ quan, tổ chức” (2).
- Trong khoản 2, Điều 1 của Luật Phòng, chống tham nhũng của Nhà nước ta (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/2006) đã ghi: "Tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi” (3).
- Nguyễn Như Ý trong Đại Từ điển Tiếng Việt (NXB Văn hóa-thông tin năm 1988): “Tham nhũng là lợi dụng quyền hành để tham ô và hạch sách nhân dân” (4).
- Hoàng Phê trong Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng năm 2008): Tham nhũng là “lợi dụng quyền hành để tham ô và nhũng nhiễu dân” (5).
2. Xét về yêu cầu định nghĩa:
- Xét theo yêu cầu của một định nghĩa (ĐN), các ĐN (1), (3), (4), (5) là đạt yêu cầu hình thức ngắn gọn, dễ hiểu; ĐN (2) có hơi dài dòng.
- Về nội dung, có 3 ĐN chưa có phạm vi bao quát trùng với ngoại diên của đối tượng.
3. Phân tích các ĐN:
- ĐN 1: + Ưu điểm: ngắn gọn, dễ hiểu.
+ Nhược điểm: tính chính xác chưa cao; không bao quát hết tác động của hành vi này đến các đối tượng khác.
- ĐN 2: + Ưu: nêu được hậu quả của hành vi đến các chủ thể khác; nêu thêm được ý: đối tượng tham nhũng là người có chức vụ, quyền hạn (ở ĐN 1 không nêu cụ thể).
+ Nhược: chi tiết quá nên dài dòng, trùng lặp.
- ĐN 3: + Ưu: ngắn gọn.
+ Nhược: chưa nêu được hậu quả của hành vi đến các chủ thể khác; chưa xác định được hành vi tham nhũng là gì.
- ĐN 4: + Ưu: Ngắn gọn, cụ thể, dễ hiểu.
+ Nhược: không đưa ra khái niệm giống của TN; chưa xác định được đối tượng thực hiện TN; nêu hậu quả của hành vi đến chủ thể chưa đầy đủ.
- ĐN 5: tương tự ĐN 4.
Từ những nhận xét trên, tôi xin nêu ra định nghĩa mới có dựa trên cơ sở những ưu điểm của các ĐN trên, như sau:
Tham nhũng là hành vi suy đồi phẩm chất của cán bộ công chức sử dụng bộ máy công quyền đoạt chiếm các giá trị của cá nhân và xã hội.
4. Quy về khái niệm giống và phân biệt với khái niệm cùng loại khác:
- Khái niệm giống theo tôi chính là: tham (tham lam muốn vơ hết vào cho mình).
- Cần phân biệt tham nhũng với tham ô (lợi dụng chức vụ, quyền hạn để ăn cắp của công); nhũng nhiễu (dùng chức vụ, quyền hạn hạch sách gây phiền hà dân).
5. Kiểm tra định nghĩa vừa nêu:
- Hình thức: ngắn gọn, dễ hiểu, đáp ứng được yêu cầu về hình thức một ĐN.
- Nội dung: không vi phạm các yêu cầu về nội dung một ĐN.
II. PHÂN TÍCH ĐỊNH NGHĨA:
