HÁT CẢI LƯƠNG NAM BỘ

[minh hien]

BÀI TẬP 3 LẬP ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

DẪN NHẬP

1. Lý do chọn đề tài:

Cải lương là loại hình nghệ thuật bác học được trình diễn trên sân khấu với những kịch bản rõ ràng, được đầu tư đúng mức về mặt hình ảnh, âm thanh, ánh sáng… một thể loại sân khấu truyền thống mang giá trị lịch sử – văn hóa đặc trưng vùng Nam Bộ và có mối quan hệ đặc biệt với ca nhạc tài tử. Đây là một trong những giá trị di sản phi vật thể của Việt Nam; và là loại hình nghệ thuật dân gian đang đề nghị Unesco công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Vì vậy việc tìm hiểu nghiên cứu về loại hình nghệ thuật này, đã và đang là nhu cầu tất yếu của lịch sử văn hóa nghệ thuật Việt Nam nói chung và của Nam bộ nói riêng.

2. Mục đích nghiên cứu:

Loại hình nghệ thuật cải lương hiện nay đang có dấu hiệu đứng lại, vì một bộ phận không nhỏ khán giả đang dần ít quan tâm đến loại hình nghệ thuật này; bên cạnh đó, hiện nay các công trình nghiên cứu về cải lương cũng không nhiều, nên tôi muốn đóng góp thêm vào nguồn tư liệu đang còn thiếu này.

3. Lịch sử vấn đề:

Đối với đề tài cải lương, hiện nay cũng không nhiều các công trình nghiên cứu, tuy nhiên có một số tư liệu viết về loại hình này, như:
- Sách “Những chặng đường sân khấu” của tác giả Trương Bỉnh Tòng.
- Bài viết “Hát cải lương từ cội nguồn” - tác giả Trương Bỉnh Tòng, “nghệ thuật cải lương hình thành và phát triển” – tác giả Minh Trị trong sách “Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn TP.HCM”
- Tạp chí “Vang bóng một thời”, và các bài viết ngắn được đăng trên các báo và tạp chí trong nước

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật cải lương, và việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản phi vật thể.
Phạm vi nghiên cứu là tại vùng đất nam bộ, nơi khai sinh ra loại hình nghệ thuật này.

5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn:

Ý nghĩa khoa học: đây là đề tài phục vụ cho việc tham khảo.
Ý nghĩa thực tiễn: Nâng cao sự hiểu biết về loại hình nghệ thuật cải lương cũng như là tiền đề để nghiên cứu sâu hơn về loại hình nghệ thuật này.

6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu:

6.1 Phương pháp nghiên cứu

Đối với đề tài này, sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp, nhằm làm nổi bật nội dung mà đề tài đề cập.
Phương pháp so sánh – đối chiếu: trong quá trình phân tích lịch sử hình thành và phát triển của cải lương có sử dụng hình thức so sánh đối chiếu với khu vực bắc bộ và trung bộ để thấy được nét nổi bật của cải lương nam bộ.
Phương pháp hệ thống: Hệ thống lại toàn bộ vấn đề đã nêu và rút ra kết luận.

6.2 Nguồn tư liệu

Sử dụng các tài liệu thu thập được để hệ thống, phân tích so sánh đối chiếu để làm nổi bật vấn đề cần nghiên cứu.

7. Bố cục đề tài:

Tên đề tài: Hát Cải lương Nam bộ - Sức sống của một loại hình nghệ thuật

Chương 1: Những vấn đề chung

Trong chương này, khái quát chung về loại hình nghệ thuật cải lương trong hệ tọa độ định vị CKT

Chương 2: Quá trình hình thành và phát triển của loại hình nghệ thuật cải lương

Trong chương này, phân tích và tổng hợp tư liệu cũng như so sánh đối chiếu với các loại hình nghệ thuật khác để thấy được nét nổi bật của nghệ thuật cải lương ở nam bộ.

Chương 3: Bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật cải lương

Ở chương này, xem xét thực trạng của nghệ thuật cải lương, để đưa ra một số đề xuất cho việc bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật cải lương

Kết luận

Nội dung:

Chương 1: Những vấn đề chung:

1. Định vị chủ thể
2. Định vị không gian
3. Định vị thời gian

Chương 2: Quá trình hình thành và phát triển của loại hình nghệ thuật cải lương

1. Quá trình hình thành của nghệ thuật cải lương
2. Quá trình phát triển của nghệ thuật cải lương

Chương 3: Bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật cải lương

1. Bảo tồn giá trị của nghệ thuật cải lương
2. Phát huy giá trị của nghệ thuật cải lương

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Phụ lục hình ảnh

[b]NHỮNG CHUẨN BỊ CHO VIỆC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

1. Hướng thực hiện[/b]

Tiếp cận tài liệu: tài liệu văn bản, tài liệu mạng Internet.

2. Kế hoạch làm việc

Sưu tầm tài liệu: 20%
Xử lý tài liệu: 30%
Viết: 50%.

[minh hien]

Bài 4:

Tài liệu tham khảo:

Tài liệu sách:

1.Minh Trị, Nghệ thuật cải lương hình thành và phát triển, in trong Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn TP.HCM, tr301.
2.Trương Bỉnh Tòng, Hát cải lương từ cội nguồn, in trong Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn TP.HCM, tr 257.
3.Trương Bỉnh Tòng, Những chặng đường sân khấu, NXB Văn nghệ TP.HCM, 1995.
4.Cải lương xưa và nay (các bài báo viết về nghệ thuật sân khấu cải lương do ông Bùi Văn Quế sưu tầm)
5.Huỳnh Công Minh, Vang bóng một thời, tập 1 (tạp chí)

Tài liệu internet:

http://www.cailuongvietnam.com/clvn/
http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3 ... B0%C6%A1ng
http://tuoitre.vn/tag/index.html?t=c%C3 ... B0%C6%A1ng
http://phapluattp.vn/20111128105358805p ... -luong.htm
http://www.conhacvietnam.com/trangnha/?p=5504
http://m.baoangiang.com.vn/newsdetails/ ... luong.aspx

Sử dụng Document map:

[minh hien]

BÀI 5
Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài để lập bảng

[minh hien]

Bài tập 7:

[minh hien]

Bài tập 8:
Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng phương pháp loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới
1. Lựa chọn hệ thống loại hình:
Đề tài tập trung vào nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật cải lương, cũng như nêu ra thực trạng nhằm tìm ra hướng để bảo tồn và phát huy thế mạnh của loại hình nghệ thuật này. Chính vì vậy, ngay từ ban đầu việc xem xét các yếu tố, như địa lí, kinh tế, xã hội, văn hóa giáo dục của vùng cũng vô cùng quan trọng; bởi vì đó là cơ sở để hình thành nên một loại hình nghệ thuật mới, có tên gọi là cải lương. Trong quá trình đó xem xét các đặc trưng của loại hình nghệ thuật này, cái gì làm nên nét đặctrưng nổi bật của loại hình cải lương, để nó không lẫn với bất cứ một loại hình nào khác.
2. Phân loại đối tượng và thành phần nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: cải lương nam bộ
- Thành phần nghiên cứu: trang phục, kịch bản, giai điệu, tính ước lệ …
3. Lập ánh xạ giữa hệ thống các nhóm của đối tượng và thành phần nghiên cứu:

[Ngô Thị Hồng Quế]

Chị thấy đề tài của em ổn và đầu đủ. Cần tiếp tục phát huy nhe!

[minh hien]

dạ, e cảm ơn chị

[minh hien]

Định nghĩa: hát cải lương
1.Các định nghĩa hiện có
Theo định nghĩa trong bài viết “Cải lương” in trên trang web của wikipedia thì cải lương là một loại hình kịch hát có nguồn gốc từ miền Nam Việt Nam, hình thành trên cơ sở dân ca miền đồng bằng sông Cửu Long và nhạc tế lễ. (1)
http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3 ... B0%C6%A1ng
Theo định nghĩa trong bài viết “Âm nhạc cải lương là gì” của tác giả Đỗ Hùng trên trang web của khoa văn học và ngôn ngữ của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân vă n TP.HCM: “Cải lương hay sân khấu Cải lương (SKCL) là một loại hình nghệ thuật ca – kịch truyền thống Nam bộ và đã từ lâu lan rộng trên toàn quốc. Chỉ nói riêng về hệ thống âm nhạc của nó, rất phong phú và đa dạng. Bởi lẽ, không thuần tuý chỉ có dòng nhạc Tài tử, mà còn có cả nhạc Tây, nhạc Tàu cùng tham gia trong một vở diễn. Như vậy, trong chỉnh thể âm nhạc Cải lương là một cấu trúc phức hợp khi nhìn về tổng thể.” (2)
http://khoavanhoc-ngonngu.edu.vn/home/i ... Itemid=154
Theo định nghĩa trong bài viết “Lịch sử cải lương” của tác giả Tuấn Giang trên trang web của Tư liệu Văn học Nghệ thuật: “Hai chữ cải lương ấy, bắt đầu du nhập vào nước ta do các nhà báo, các dịch giả viết giới thiệu trên các báo tuyên truyền cho những tư tưởng phương Tây, trong đó có tráo lưu triết học Chủ nghĩa cải lương (Reformisin). Hai chữ cải lương ra đời từ trào lưu triết học cải lương đã đăng nhiều trên báo trước năm 1905, đến năm 1918, ông Năm Tú lấy lại hai chữ cải lương là thuật ngữ của các nhà báo, dịch giả đã sử dụng. Nhưng nhờ có ông lấy hai chữ cải lương đã trở thành tên gọi, cho một thể loại sân khấu đặc sắc của Nam Bộ. Ông là người đặt tên cho sân khấu cải lương. Chữ cải là luôn cải cách, tiếp nhận các hình thái nghệ thuật đương đại. Chữ cải là luôn cải tiến, cải biến làm mới cái hiện có, chữ lương để nó được lưu truyền trong công chúng, nếu không cải tiến sẽ không lương truyền. Hai chữ cải lương thành tên gọi riêng của một hình thức sân khấu Nam Bộ, hiện nay còn nhiều giả thiết về sự ra đời sân khấu cải lương. Nhưng qua những tư liệu đã dẫn, khẳng định nguồn gốc thuật ngữ carabộ, cải lương là thuật ngữ sử dụng của các dịch giả, các nhà báo, đã sử dụng trước giới sân khấu cải lương.” (3)
http://www.vanchuongviet.org/index.php? ... l&id=16404
Theo định nghĩa trong bài viết “Cải lương” trên trang web wikipedia: Tuồng cải lương or cải lương in short, which can be roughly translated as "reformed theater" or "renovated theater" in English, is a form of modern folk opera in Vietnam. It blends southern Vietnamese folk songs, classical music, hát tuồng (a classical theatre form based on Chinese opera), and modern spoken drama. (4)
http://en.wikipedia.org/wiki/C%E1%BA%A3 ... B0%C6%A1ng

2.Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa




3.Phân loại các định nghĩa, xác định những nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng cần bổ sung chỉnh sửa

Đặc trưng giống:
- Cải lương là loại hình nghệ thuật có nguồn gốc từ nam bộ
- Cải lương mang đặc thù: giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, và tiếp thu những tinh hoa mới

Đặc trưng loài:
- kịch bản, âm nhạc, tuồng tích, thể hiện tinh thần yêu nước, những câu chuyện về lịch sử, dã sử, hoặc ca ngợi công lao dựng nước và giữ nước của nhân dân ta; hoặc những tuồng tâm lý xã hội nêu cao tính nhân nghĩa, ca ngợi tính công bằng và tiến bộ của người Việt. Bên cạnh đó cải lương còn tiếp thu những luồng tư tưởng hiện đại, nê những tuồng tích cũng rất đa dạng và phong phú

[Huyền Trang K13b]

Em xin có 1 số ý kiến như sau:

----------------------
1. Lý do chọn đề tài:
Cải lương là loại hình nghệ thuật bác học được trình diễn trên sân khấu với những kịch bản rõ ràng, được đầu tư đúng mức về mặt hình ảnh, âm thanh, ánh sáng… một thể loại sân khấu truyền thống mang giá trị lịch sử – văn hóa đặc trưng vùng Nam Bộ và có mối quan hệ đặc biệt với ca nhạc tài tử. Đây là một trong những giá trị di sản phi vật thể của Việt Nam; và là loại hình nghệ thuật dân gian đang đề nghị Unesco công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Vì vậy việc tìm hiểu nghiên cứu về loại hình nghệ thuật này, đã và đang là nhu cầu tất yếu của lịch sử văn hóa nghệ thuật Việt Nam nói chung và của Nam bộ nói riêng.
=> Phần in đậm em nghĩ nên lược bỏ, để dành nói trong định nghĩa thì hay hơn.

----------------------
2. Mục đích nghiên cứu:
Loại hình nghệ thuật cải lương hiện nay đang có dấu hiệu đứng lại, vì một bộ phận không nhỏ khán giả đang dần ít quan tâm đến loại hình nghệ thuật này; bên cạnh đó, hiện nay các công trình nghiên cứu về cải lương cũng không nhiều, nên tôi muốn đóng góp thêm vào nguồn tư liệu đang còn thiếu này.
=> Em đã tìm trên Google từ khóa "nghiên cứu cải lương" thấy có 605.000 kết quả. Em nghĩ có rất nhiều tài liệu, báo chí, phỏng vấn,... về đề tài này chứ không phải ít. Quan trọng là chị chỉ ra được đề tài của chị khác với các bài báo, đề tài,... của người khác ở chỗ nào? Nếu nói rõ được vấn đề này là chị làm xong luôn Lịch sử vấn đề và Tính mới của vấn đề đó.
=> Trong phương pháp nghiên cứu, em thắc mắc tại sao ko có phương pháp điền dã, tham dự, phỏng vấn sâu? Vì đề tài này cần những nghiên cứu thật cụ thể, phải đi nhiều, thu thập nhiều thì mới có thể đưa ra giải pháp cho Chương 3 "Bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật cải lương"


----------------------
- "Chương 2: Quá trình hình thành và phát triển của loại hình nghệ thuật cải lương. Trong chương này, phân tích và tổng hợp tư liệu cũng như so sánh đối chiếu với các loại hình nghệ thuật khác để thấy được nét nổi bật của nghệ thuật cải lương ở nam bộ."
=> Em thấy hơi chung chung, chị có xét đến khía cạnh lịch sử khi nói đến vấn đề này ko?

[minh hien]

cảm ơn bạn Trang đã góp ý cho mình nhé
Giải quyết từng vấn đề 1 đây:
- mình viết như vậy để giới thiệu đầu tiên về cái mình đang muốn nói đến, để đối tượng là người đọc có thể hình dung ngay từ khi bắt đầu đọc có thể biết được là mình đang đọc về cái gì, và giá trị của nó đến đâu.
- mình đề cập đến vấn đề "chựng lại" đó là mình đang so sánh theo tiến trình thời gian, thì so với trước đây, hiện trạng của bộ môn nghệ thuật cải lương hiện nay có dấu hiệu đứng lại, không còn phát triển rầm rộ so với trước kia
-trong đề cương của mình, ko có các phương pháp mà bạn đã đề cập vì mình dự định bài viết này mang tính định tính, và xem xét bài viết dựa theo quá trình hình thành và phát triển của cải lương để có hướng bảo tồn và phát triển, đề tài này mình làm để tiếp tục để triển khai cho đề tài tiếp theo là đề tài mang tính định tính và định lượng, và lúc đó chắc chắn mình sẽ phải sử dụng bổ sung các phương pháp mà bạn đề cập.
Mong bạn tiếp tục góp ý cho bài làm của mình.