Môn học: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VĂN HÓA HỌC
Giảng viên: GS.VS.TSKH TRẦN NGỌC THÊM
Học viên: Hứa Thị Quỳnh Trang
Lớp: Cao học VHH K13B (2012 – 2014)
Bài tập thực hành 1: Chọn 1 phạm vi đề tài:
1. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đề tài.
2. Đối tượng nghiên cứu
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa…)
Đề tài: “PHƯỢT” QUA GÓC NHÌN VĂN HÓA
1. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đề tài
- Đối tượng: Cá nhân > < Nhóm, tổ chức
- Thời gian: Chủ động > < Bị động
- Mục đích: Sự thỏa mãn > < Không thỏa mãn
2. Đối tượng nghiên cứu
“Phượt” qua góc nhìn văn hóa
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu
- Tính tương hiện: Trào lưu “Phượt” đã lan rộng và trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt Nam nói riêng và giới trẻ thế giới nói chung. Phượt cuốn hút giới trẻ bởi đây là một hình thức du lịch khám phá mạo hiểm. Ngoài ra, người đi “phượt” còn có điều kiện tìm hiểu, trải nghiệm những vùng đất mới, những phong tục mới, những con người mới đầy thú vị trên chính mảnh đất quê hương mình cũng như các nước trên thế giới.
- Tính tương hóa: Trong giai đoạn toàn cầu hóa, giao lưu và học hỏi nhiều phương diện. ”Phượt” mang ý nghĩa tích cực và mới mẻ. Đó là sự tìm tòi, khám phá những điều chưa biết, những nền văn hóa mới, nhưng vẫn có những yếu tố tiêu cực, rất đáng báo động đến giới trẻ.
- Tính hướng hòa: ”Phượt” đang là xu hướng của giới trẻ, là một chuyến đi không đơn thuần mà là quá trình tìm hiểu, tích lũy văn hóa, lối sống, đạo đức ở mỗi vùng đất họ đặt chân đến.
-----------------------------------
Bài tập thực hành 2: Vận dụng phương pháp dịch lí để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài
- Từ khóa trong có trong đề tài: “Phượt”
- Trong tên đề tài, chủ thể (C): Phượt – Không gian (K): Việt Nam – Thời gian (T): Hiện tại.
Trong đó:
CĐ 0 (lĩnh vực nghiên cứu) : “Phượt” qua góc nhìn văn hóa
CĐ 1 (chủ thể) : Giới trẻ và các đối tượng khác
CĐ 2 (không gian) : Việt Nam
CĐ 3 (thời gian) : Hiện tại

Sơ đồ định vị CKT (click vào ảnh để phóngto)
-----------------------------------
Bài tập thực hành 3: Vận dụng tất cả những gì đã học để định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài đã chọn
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, trào lưu “phượt” đã lan rộng và trở nên phổ biến trong giới trẻ. “Phượt” như một sự thôi miên, cuốn hút giới trẻ vào những chuyến đi, những khám phá mang tính mạo hiểm. Nhưng cũng từ sự thôi miên đó, người đi “phượt” có điều kiện để tìm hiểu, để trải nghiệm những vùng đất mới, phong tục lạ, đầy thứ vị trên những nơi mình đặt chân đến.
“Phượt” qua góc nhìn văn hóa sẽ cho thấy cái nhìn tổng thể, chân thực và khách quan cần thiết cho giới trẻ và những người đam mê những chuyến đi. Mặt khác, việc chọn đề tài này người viết cũng mong muốn đóng góp thêm tư liệu trong việc khai thác tìm hiểu về văn hóa ứng xử trong quá trình giao lưu hội nhập nói chung, của giới trẻ Việt Nam nói riêng.
2. Mục đích nghiên cứu
Có rất nhiều các bài viết trong và ngoài nước về “Phượt” đã được đăng tải trên các tạp chí và Internet. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu về loại hình này. Đề tài sẽ là tư liệu trong việc khai thác tìm hiểu về các trào lưu văn hóa trong quá trình hội nhập.
3. Lịch sử vấn đề
Như đã nói ở trên, “Phượt” là trào lưu mới được nhiều giới quan tâm. Tuy nhiên chưa có bài nghiên cứu sâu về loại hình văn hóa này, mà chỉ thông qua các bài báo trên các phương tiện truyền thông. Đề tài này là một phần nhỏ có thể khai thác, đồng thời từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc nghiên cứu văn hóa thời hội nhập.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu chủ yếu là giới trẻ, những người ham mê những chuyến đi, yêu thích khám phá vùng đất mới.
- Phạm vi nghiên cứu: Trào lưu “phượt” ở Việt Nam những năm gần đây.
5. Phương pháp nghiên cứu
-Tập hợp tài liệu
- Phân loại
- Hệ thống
- Phân tích và tổng hợp
Phương pháp tiếp cận nhiều khía cạnh khác nhau trong mối quan hệ đa chiều kích của đối tượng, làm cơ sở cho lý giải vấn đề một cách sâu sắc nhất.
6. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn mới về loại hình văn hóa “Phượt” thời kỳ toàn cầu hóa văn hóa.
- “Phượt” mang tư tưởng mới, tiến bộ và tích cực. Nâng cao nhận thức cộng đồng. Có cách nhìn rộng về văn hóa, về những giá trị và “Phượt” đang trở thành nhu cầu văn hóa, nhân văn.
7. Bố cục đề cương
Ngoài phần dẫn nhập và kết luận, bố cục đề tài bao gồm ba chương:
Chương 1: Khái niệm về Phượt
Chương 2: Xu hướng Phượt trong giới trẻ hiện nay
Chương 3: Ý nghĩa của Phượt với những người Việt trẻ
Ở chương 1, du lịch rất lâu đã là niềm đam mê không những của giới trẻ mà của tất cả mọi người yêu thích du lịch. Trong văn hóa du lịch đã hình nhiều loại hình du lịch khác nhau, phù hợp với từng đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, du lịch bụi đã thu hút nhiều sự quan tâm và tham gia của giới trẻ. Đề tài sẽ đi từ phần lịch sử hình thành và phát triển loại hình du lịch bụi từ quá khứ đến hiện tại. Đồng thời, phân tích và so sánh loại hình du lịch bụi với các loại hình khác. Từ đó rút ra khái niệm về “phượt” của giới trẻ.
Chương 2, đề tài đề cập đến xu hướng phượt trong giới trẻ ở các nước cũng như ở Việt Nam hiện nay. Những điểm mạnh và hạn chế của phượt.
Chương 3, đây là chương cuối cùng, nhưng cũng là chương quan trọng góp phần thể hiện toàn bộ vấn đề mà đề tài muốn trình bày, là lát cắt để thấy giới trẻ với trào lưu “Phượt” thể hiện văn hóa đã thẩm thấu qua lối sống của người Việt Nam trong quá trình hội nhập toàn cầu.
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
Mở đầu
Chương 1: Khái niệm về Phượt
1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
1.2. Phân biệt các loại hình du lịch
1.3. Khái niệm Phượt
Chương 2: Xu hướng Phượt trong giới trẻ hiện nay
2.1. Xu hướng Phượt trong giới trẻ ở các nước
2.2. Xu hướng Phượt trong giới trẻ ở Việt Nam
Chương 3: Ý nghĩa của Phượt với những người Việt trẻ
Kết luận
Tài liệu tham khảo
(*) Hướng chuẩn bị thực hiện đề tài
Hướng thực hiện:
+ Cách tiếp cận tài liệu: tài liệu văn bản, tài liệu mạng Internet.
Kế hoạch làm việc:
+Sưu tầm tài liệu: 20%
+Xử lý tài liệu: 20%
+Viết: 60%.
-----------------------------------
Bài tập thực hành 4: Sử dụng Document Map để sắp xếp tư liệu hợp lý

Documen Map (click vào ảnh để phóngto)
-----------------------------------
Bài tập thực hành 5: Sưu tầm tài liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống phục vụ cho đề tài nghiên cứu khoa học (trên diễn đàn công bố danh sách + đường dẫn)
Tài liệu sách
1. Kinga Freespirit (2009), Lang thang theo định mệnh, NXB Hội Nhà văn, Ngô Hà Nhi, Phạm Hải Sơn, Phi Ba dịch từ bản tiếng Anh, do chính tác giả chuyển ngữ từ nguyên ngữ tiếng Ba Lan)
2. Nhiều tác giả (2012), Bộ sách Cẩm nang sống teen - Đi, khám phá, trải nghiệm,bao gồm 2 cuốn: Lên rừng xuống biển và Ở nơi cùng trời cuối đất, NXB Kim Đồng
3. Giorgio Bettinelli (7/2013), Vespa du ký Từ Roma đến Sài Gòn, NXB Thế giới
Tài liệu Internet
1. Bút trẻ “phượt” với tản văn
http://splashurl.com/m7cc3jp2. Giới trẻ đi “phượt”: Muốn nói ngoa, đi xa về mà nói
http://splashurl.com/ltlmrnl3.
http://splashurl.com/l92lx3c4.
http://splashurl.com/klgj5g35.
http://splashurl.com/muvetoe6.
http://splashurl.com/k7psv2j7.
http://splashurl.com/l279ctk-----------------------------------
Bài tập thực hành 6: Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài của mình để lập bảng (bắt buộc), lập mô hình và lập thuật giải nếu có.
Các định nghĩa hiện có:

(click vào ảnh để phóngto)
Nghĩa chung có thể tiếp thu:
Phượt là một loại hình du lịch bụi, trong đó người đi phượt có thể chủ động về phương tiện di chuyển, địa điểm và thời gian.
Phượt ngoài việc mang ý nghĩa là một loại hình du lịch bụi, nó còn là chuyến đi trải nghiệm của bản thân khi qua mỗi vùng miền văn hóa khác nhau.
-----------------------------------
Bài tập thực hành 7: Chọn cặp đối tượng, lập bảng so sánh

Bảng phân biệt loại hình (click vào ảnh để phóngto)
-----------------------------------
Bài tập thực hành 8: Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng phương pháp loại hình nhằm phát hiện tri thức mới
1. Lựa chọn hệ thống loại hình:
Đề tài nghiên cứu là trào lưu phượt (loại hình du lịch bụi) ở Việt Nam trong giới trẻ. Trong đó có sự so sánh với các loại hình đi tham quan, du lịch nghỉ dưỡng để thấy sự tương đồng và khác biệt của các loại hình du lịch trong văn hóa du lịch, cũng như ý thức giữ gìn và phát huy nét đẹp của nền văn hóa Việt trước sự xâm lăng của văn hóa ngoại lai.
2. Phân loại các phần tử của đối tượng nghiên cứu thành các nhóm: Phượt, Tham quan du lịch và du lịch nghỉ dưỡng
3. Lập ánh xạ:

(click vào ảnh để phóngto)
4. Vận dụng chùm đặc trưng của loại hình để mô tả nhóm tương ứng của đối tượng nghiên cứu. Chi tiết hóa, bổ sung, giải thích hiện tượng đặc thù. Sau khi lập ánh xạ, kết quả giới trẻ với trào lưu “Phượt” thể hiện văn hóa đã thẩm thấu qua lối sống của người Việt Nam trong quá trình hội nhập toàn cầu.