Chọn một khái niệm cơ bản trong đề tài nghiên cứu của mình:
- Định nghĩa và trình bày theo 7 bước
- Lập sơ đồ định nghĩa.
ĐỊNH NGHĨA TÍN NGƯỠNG
1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
Tín ngưỡng là hệ thống các niềm tin mà con người tin vào để giải thích thế giới và để mang lại sự bình an cho cá nhân và cộng đồng. (Tín ngưỡng, http://vi.wikipedia.org/wiki/T%C3%ADn_n ... E1%BB%A1ng)
Tín ngưỡng là niềm tin của con người vào thực thể, lực lượng siên nhiên, hay nói gọn lại là niềm tin, sự ngưỡng vọng vào “cái thiêng”, đối lập “cái trần tục”, hiện hữu mà ta có thể sờ mó, quan sát được. (Ngô Đức Thịnh, Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng Việt Nam – Tp. Hồ Chí Minh. Nxb Trẻ, 2012)
Tín ngưỡng là niềm tin về những điều linh thiêng, những sức mạnh huyền bí, vĩ đại mà con người chỉ cảm nhận được mà khó có thể nhận thức được. (PGS.TS. Nguyễn Thị Bích Hà, TÍN NGƯỠNG VÀ GIẢI MÃ TÍN NGƯỠNG TRONG VĂN HỌC DÂN GIAN NGƯỜI VIỆT, http://vns.hnue.edu.vn/?page=service_detail&TID=214)
Tín ngưỡng (Foi, croyance; Faith, Belief, believe) là niềm tin và sự ngưỡng vọng vào một sự vật, hiện tượng , hay đấng siêu nhiên. (PGS.TS. Trần Hồng Liên, http://www.vbu.edu.vn/application/uploa ... NDG_k2.ppt)
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa
3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa
Theo đặc trưng giống, có 3 loại: hệ thống các niềm tin (vi.wikipedia.org), niềm tin (PGS.TS. Nguyễn Thị Bích Hà, http://vns.hnue.edu.vn) và niềm tin và sự ngưỡng vọng (PGS.TS. Trần Hồng Liên, http://www.vbu.edu.vn, Ngô Đức Thịnh, Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng Việt Nam – Tp. Hồ Chí Minh. Nxb Trẻ, 2012). Cả 3 loại đều thiếu chính xác.
Theo đặc trưng loài, có 2 loại:
- Nêu đối tượng tín ngưỡng: con người (vi.wikipedia.org, PGS.TS. Nguyễn Thị Bích Hà, http://vns.hnue.edu.vn)
- Nêu đối tượng được tín ngưỡng: về những điều linh thiêng, những sức mạnh huyền bí, vĩ đại (PGS.TS. Nguyễn Thị Bích Hà, http://vns.hnue.edu.vn) ; vào một sự vật, hiện tượng , hay đấng siêu nhiên (PGS.TS. Trần Hồng Liên, http://www.vbu.edu.vn) – liệt kê chưa đồng đẳng, thiếu khái quát; vào “cái thiêng” (Ngô Đức Thịnh, Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng Việt Nam – Tp. Hồ Chí Minh. Nxb Trẻ, 2012)
Như vậy, có thể tiếp thu: đặc trưng giống “là hệ thống các niềm tin”, “ và sự ngưỡng vọng”, phạm trù của 2 đặc trưng loài (đối tượng tín ngưỡng và đối tượng được tín ngưỡng)
Cần bổ sung: 01 phạm trù đặc trưng loài (mục đích tín ngưỡng).
Cần chỉnh sửa, khái quát hóa và chính xác hóa nội dung đặc trưng giống và 3 đặc trưng loài.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng:
Tín ngưỡng thường được hiểu và sử dụng chung với khái niệm tôn giáo là tín ngưỡng tôn giáo.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Là hệ thống niềm tin và sự ngưỡng vọng
6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
1) Của con người (phân biệt với các động vật khác)
2) Vào các lực lượng siêu nhiên (phân biệt với các sự vật, hiện tượng thông thường khác)
3) Nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh (phân biệt với nhu cầu vật chất và tinh thần thông thường)
Sản phẩm sơ bộ: “Tín ngưỡng là hệ thống niềm tin và sự ngưỡng vọng của con người vào các lực lương siêu nhiên nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh”.
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
Sản phẩm cuối cùng:
Tín ngưỡng là hệ thống niềm tin và sự ngưỡng vọng của con người vào các lực lương siêu nhiên nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh
