Bài tập 1
1. Chọn một đề tài
2. Xác định cặp phạm trù đối lập trong đề tài
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu các cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa…)
Bài làm
1. Đề tài: Nếp sống của người Nam bộ
2. cặp phạm trù đối lập:
Bắc bộ >< Nam bộ
tĩnh >< động
âm tính >< dương tính
kín đáo >< năng động
chừng mực >< phóng khoáng
3. vận dụng phương pháp dịch lý:
Nam bộ là vùng đất của nhiều lớp cư dân đến khai phá, là một vùng “đất lành chim đậu”; cư dân từ khắp nơi tụ hội về để làm ăn, buôn bán, cũng như học tập. Vì vậy, trong nếp sống của người Nam bộ cũng có nhiều điểm cần xem xét và phân tích cụ thể.
Trong nội dung bài tập này chúng ta xem xét về nếp sống của người Nam bộ qua phương pháp dịch lý.
Trong việc vận dụng phương pháp dịch lý chúng ta cần kiểm tra:
3.1 Tính tương hiện:
Nếp sống của người Nam bộ luôn thể hiện được “tính động”, thể hiện được sự năng động trong lối sống và cách sống của con người Nam bộ thông qua việc buôn bán, làm ăn cũng như trong sinh hoạt hàng ngày. Bởi vì những người nam bộ là những lưu dân đi mở đất, họ là những người rời quê hương để đến một nơi khác kiếm sống nên họ cần phải “động” để có cái ăn cho bản thân họ và cho cả gia đình của họ nữa . Vì lý do đó nên người Nam bộ thể hiện được “dương tính”, “năng động” trong các hành động của mình. Bên cạnh đó, người Nam bộ còn thể hiện sự phóng khoáng, tính phóng khoáng đó có được là do Nam bộ là vùng đất dễ làm ăn, thêm vào đó là kkhi những người rời bỏ quê hương đến Nam bộ sinh sống, họ cần phải thích nghi với vùng đất này, nên tính họ cũng trở nên phóng khoáng hơn.
Tất cả những điều này tưởng chừng như đối lập với Bắc bộ, ở Bắc bộ luôn thể hiện được nét “tĩnh” trong nếp sống cũng như sự “âm tính” trong tính cách của người Bắc bộ, thông qua tính “chừng mực”, “kín đáo”.
Nhưng thật sự các cặp đối lập đều thể hiện được nét lồng ghép vào nhau giữa nếp sống của người Nam bộ và người Bắc bộ; trong tĩnh có động và trong động có tĩnh.
3.2 Tính tương hóa:
Động, dương tính quá thành tĩnh, âm tính,. Sự phóng khoáng, năng động quá hóa chừng mực, kín đáo. Đó là do bản tính của người Việt nói chung và cũng bởi vì dù dương tính đến mức nào đi nữa thì người Nam bộ vẫn là người phương đông âm tính, chừng mực, kín đáo. Đó là nét đẹp của người phương đông.
3.3 Tính hướng hòa:
Nếp sống của người Nam bộ luôn thể hiện tính động, năng động dương tính, phóng khoáng vì vậy luôn có sự hướng đến sự tĩnh, âm tính, kín đáo và chừng mực; và người Bắc bộ cũng có xu hướng theo tính động, dương tính, năng động, phóng khoáng. Bởi vì nhìn chung người Việt có cùng 1 gốc, 1 quê hương, 1 cội nguồn, nên sự hướng vào nhau của các thành tố đã từng là đối lập nhau là điều không thể tránh khỏi.
