TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU CỦA NGƯỜI VIỆT Ở NAM BỘ (TK XVII ĐẾN NAY)

[Huu Hien]

Dạ, em cám ơn anh. Không thừa đâu anh ơi, vì đây là định nghĩa kép:

Tín ngưỡng thờ Mẫu = Tín ngưỡng + thờ Mẫu

Định nghĩa như vậy em thấy sẽ rõ ràng hơn ạ.

[quananh]

Anh đồng ý với anh thienphuong là một khi em đã xác định nó là tín ngưỡng thì chắc chắn một điều là nó không có hệ thống giáo lí rõ ràng rồi. Em đưa thêm vào nó sẽ bị thừa. Nếu được, em có thể đưa vào một ý khác để định nghĩa của em thêm phần rõ ràng hơn, đó là Đạo Mẫu.

Do xuất phát từ quan niệm của người phương Đông vốn xem tín ngưỡng, tôn giáo và cả triết học là một dạng chung, gọi là Đạo, nên tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam đôi khi được hiểu một cách mập mờ là Đạo Mẫu.

Em tham khảo qua nhé.

[Huu Hien]

Dạ, em cám ơn anh Phương và anh Minh rất nhiều ạ. Sau thời gian nghiên cứu lại các tài liệu, suy nghĩ và cân nhắc, em đưa ra định nghĩa mới như sau:

Thờ Mẫu là tín ngưỡng dân gian Việt Nam, thể hiện sự sùng bái các nữ thần gắn với đời sống cư dân nông nghiệp (như trời, nước, rừng núi, đất), mang tính sinh sôi nảy nở, che chở cho con người.

Như vậy, từ khóa chính ở đây sẽ là Thờ Mẫu

Còn sơ đồ phân tích em đang chỉnh lý để đưa lên sau.

Em rất mong sẽ nhận được sự góp ý của các anh chị và các bạn.

Và đặc biệc em xin cám ơn sự góp ý trên lớp của cô Ngân rất nhiều ạ. Em sẽ tiếp tục nghiên cứu thêm để đề tài được tốt hơn.

[ndtnguyen]

Ông Hiền sửa sơ đồ định nghĩa chưa post lên tham khảo đi hehe. Qua góp ý bài dùm tui nha "truyện ngụ ngôn" T__T

[Huu Hien]

Xin chào các anh chị và các bạn. Thời gian trong tên đề tài của Hiền sẽ có sự thay đổi một chút - thêm 1 thế kỷ nữa để hợp lý hơn: TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU CỦA NGƯỜI VIỆT Ở NAM BỘ (THẾ KỶ XVI ĐẾN NAY). Bên dưới là sơ đồ phân tích đề tài đã chỉnh lý lại:

[Huu Hien]

Mấy hôm trước khi được cô Ngân góp ý trên lớp Hiền đã suy nghĩ để đưa ra định nghĩa tốt hơn, và đã đưa ra định nghĩa như nêu trong lần trả lời bài trên đây, nhưng định nghĩa trên vẫn chưa được "thử lửa" trong khi đó định nghĩa:

Tín ngưỡng thờ Mẫu là sự sùng bái các nữ thần, mang tính sinh sôi nảy nở (các bà Mẹ - Thánh Mẫu), che chở cho con người, chưa có hệ thống giáo lý, giáo luật và tổ chức giáo hội thống nhất.

đã được chấp nhận chính thức trong bảng điểm cô Ngân gửi ngày 17/04/2011. Như vậy Hiền sẽ sử dụng định nghĩa này trong bài tiểu luận của mình, và sau đây là sơ đồ phân tích định nghĩa đã chỉnh lý lại:

[Huu Hien]

Xin chào Cô và các anh chị cùng các bạn. Sau đây Hiền xin đưa ra đề cương cho đề tài của mình, đồng thời trong đó Hiền cũng nêu lên tiêu chí để phân chia bố cục như yêu cầu trong môn PPNCKH. Mong tiếp tục nhận được góp ý của quý thầy cô và các anh chị cùng các bạn


[center]TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU CỦA NGƯỜI VIỆT Ở NAM BỘ
(THẾ KỶ XVI ĐẾN NAY)[/center]

A-MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu & nguồn tư liệu
7. Bố cục tiểu luận

Tiểu luận của tôi gồm có ba chương, ngoài Chương I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ra, hai chương còn lại được phân chia theo tiêu chí thời gian. Theo đó:

Ở chương II. TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU TRONG GIAI ĐOẠN ĐỊNH HÌNH VÀ PHÁT TRIỂN là đề cập đến chủ yếu vào thế kỷ XVI, khi có sự “lên khuôn”, hệ thống hóa rất cơ bản và quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Trong chương này, theo tiêu chí cấp độ thờ tôi tiếp tục chia thành hai tiểu mục gồm 2.1. Từ thờ nữ thần đến thờ Mẫu và 2.2. Từ thờ Mẫu đến Mẫu Tam phủ - Tứ phủ (Tam Tòa Thánh Mẫu), qua đó thể hiện được sự định hình và phát triển của tín ngưỡng thờ Mẫu đặt nền móng cho các giai đoạn sau này.

Ở chương III. TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU TRONG QUÁ TRÌNH GIAO LƯU VÀ TIẾP BIẾN VĂN HÓA, phần này gắn với thời gian từ thế kỷ XVII đến nay, đấy là giai đoạn đánh dấu sự khai phá, chuyển cư, sinh sống trên vùng đất Nam Bộ của ông cha ta cho đến ngày nay. Trong quá trình ấy tôi sẽ giới thiệu những nét đặc trưng, phân tích, lý giải sự ảnh hưởng của văn hóa Nam Bộ - nhất là văn hóa người Việt (Kinh) đến tín ngưỡng thờ Mẫu.
Trên cơ sở những gì đã nêu lên ở các chương trên, tôi rút ra KẾT LUẬN về vấn đề mình nghiên cứu.

B-NỘI DUNG DỰ KIẾN

Chương I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Cơ sở lý luận
1.2 Cơ sở thực tiễn
Chương II. TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU TRONG GIAI ĐOẠN ĐỊNH HÌNH VÀ PHÁT TRIỂN
2.1. Từ thờ nữ thần đến thờ Mẫu
2.2. Từ thờ Mẫu đến Mẫu Tam phủ - Tứ phủ (Tam Tòa Thánh Mẫu)
CHƯƠNG III. TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU TRONG QUÁ TRÌNH GIAO LƯU VÀ TIẾP BIẾN VĂN HÓA
KẾT LUẬN

------------------------------------
*TÀI LIỆU THAM KHẢO

A.Tài liệu giấy
01.Nguyễn Tiến Dũng (chủ biên) 2005, Văn hóa Việt Nam thường thức, NXB Văn hóa dân tộc, 917 trang.
02. Lý Tùng Hiếu 2010, Các vùng văn hóa và văn hóa các tộc người Việt Nam, NXB ĐHQG TP.Hồ Chí Minh, 261 trang.
04. Trần Hồng Liên, 2009, Giá trị tinh thần truyền thống trong tín ngưỡng thờ mẫu ở Nam Bộ (Nghiên cứu so sánh với Bắc và Trung bộ) của (Viện Phát triển Bền vững vùng Nam Bộ) – Tham luận trình bày tại hội thảo Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống VN trong quá trình đổi mới và hội nhập. Chương trình KX03/06-10 & Khoa Văn hóa học Trường ĐH KHXH&NV tổ chức ngày 17-19/9/2009 tại Đồng Nai.
05. Ngô Đức Thịnh chủ biên, 2004, Đạo Mẫu và các hình thức Shaman trong các tộc người ở Việt Nam và châu Á, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.
06. Hữu Ngọc 2007, Lãng du trong văn hóa Việt Nam, NXB Thanh Niên, 1047 trang.
07. Phan Ngọc 2004, Bản sắc Văn hóa Việt Nam, NXB Văn học, 458 trang.
08. Trần Ngọc Thêm, 1999, CSVH Việt Nam, NXB Giáo dục, 334 trang.
09. Trần Ngọc Thêm, 2008, Tính cách văn hoá Nam Bộ như một hệ thống, trình bài tại Hội thảo “Nam Bộ thời kỳ cận đại” do Bộ khoa học và công nghệ phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức tại thành phố Cần Thơ ngày 4-3-2008.

B.Tài liệu từ internet:
[01]:www.vanhoahoc.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=1149&Itemid=61
[02]:www.vhttdlvinhphuc.vn/Article.aspx?c=phatgiaotaythien&a=1325
[03]:www.livecantho.com/du-lich-can-tho/tim-hieu-can-tho/tuc-tho-mau-o-nam-bo-2
[04]:www.khoavanhoc-ngonngu.edu.vn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=1025:gia-tr-tinh-thn-truyn-thng-trong-tin-ngng-th-mu-nam-b-nghien-cu-so-sanh-vi-bc-va-trung-b&catid=97:vn-hoa-dan-gian&Itemid=155
[05]:www.vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/Dao-Mau-gia-tri-van-hoa-tinh-than-cua-nguoi-Viet/80107783/148/
[06]:www.lyso.vn/diendan/viewpost.php?p=63479
[07]:www.vhttdlvinhphuc.vn/Article.aspx?c=phatgiaotaythien&a=1325
[08]:www.hodovietnam.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=1827&Itemid=32
[09]:www.vanhoaphuongdong.com/forum/archive/index.php/t-5196.html
[10]:www.phahe.vn/Knowledge_Detail.aspx?ContentID=5402
[11]:www.wikipedia.org

[bangvuquynhhoa]

Chào bạn, trong chương III mình nghĩ bạn nên chia nhỏ hơn nữa, nếu bạn muốn giới thiệu đặc trưng, phân tích, lý giải thì bạn có thể đưa ra tiêu chí để chia cái chương III nó nhỏ ra. Ý kiến của mình là thế, chúc bạn thành công!

[Huu Hien]

Cám ơn sự góp ý của bạn Quỳnh Hoa, nhưng mình có hướng triển khai của mình theo bố cục ấy rồi. Chúc tất cả chúng ta đều làm tốt đề tài của mình nhe.

[Huu Hien]

Xin chào các anh chị và các bạn. Khi triển khai đề tài này Hiền nhận thấy nên thay đổi bố cục so với trước kia để bài làm được tốt hơn. Hiện tại mình đang kiểm tra lại để chuẩn bị nộp bài, nhưng vẫn mong nhận được ý kiến chia sẽ của anh chị và các bạn. Xin cám ơn mọi người rất nhiều.

Và đây là bố cục mới của mình:

MỤC LỤC
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục tiểu luận
Chương I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Tín ngưỡng và tôn giáo
1.1.2. Tín ngưỡng thờ Mẫu
1.2. Cơ sở thực tiễn
Chương II. VĂN HÓA NHẬN THỨC TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ
2.1. Nhận thức về nữ thần
2.2. Nhận thức về Mẫu
Chương III. VĂN HÓA TỔ CHỨC TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ
3.1. Nghi lễ lên đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Nam Bộ
3.2. Lễ hội trong tín ngưỡng thờ Mẫu ở Nam Bộ
3.2.1. Lễ hội Chùa Bà (Chợ Lớn, Tp.Hồ Chí Minh)
3.2.2. Lễ hội núi Bà Đen (Tây Ninh)
3.2.3. Lễ hội Bà Chúa Xứ (An Giang)
Chương IV. VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ
4.1. Tín ngưỡng thờ Mẫu qua sự giao lưu và tiếp biến văn hóa bản địa
4.2. Tín ngưỡng thờ Mẫu qua sự giao lưu và tiếp biến văn hóa ngoại nhập
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO


[center]LÝ GIẢI CÁCH CHIA BỐ CỤC[/center]

7. Bố cục tiểu luận

Tiểu luận của tôi gồm bốn chương:

Chương I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN được chia thành hai tiểu mục 1.1. Cơ sở lý luận gồm hai phân mục 1.1.1. Tín ngưỡng và tôn giáo và 1.1.2. Tín ngưỡng thờ Mẫu, và 1.2. Cơ sở thực tiễn nêu lên những yếu tố tạo nên sự ảnh hưởng đối với đối tượng tôi nghiên cứu.

Ba chương còn lại được phân chia theo tiêu chí hoạt động.

Chương II. VĂN HÓA NHẬN THỨC TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ, trong chương này theo đối tượng nhận thức tôi chia thành hai tiểu mục 2.1. Nhận thức về nữ thần và 2.2. Nhận thức về Mẫu

Chương III. VĂN HÓA TỔ CHỨC TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ, ở chương này phân theo sinh hoạt của tín ngưỡng thờ Mẫu tôi chia thành hai tiểu mục 3.1. Nghi lễ lên đồng và 3.2. Các lễ hội tiêu biểu, trong tiểu mục này theo tiêu chí vị trí địa lý (từ Bắc đến Nam) tôi chia thành ba phân mục 3.2.1. Lễ hội Chùa Bà (Chợ Lớn, Tp.Hồ Chí Minh), 3.2.2. Lễ hội núi Bà Đen (Tây Ninh), 3.2.3. Lễ hội Bà Chúa Xứ (An Giang)

Chương IV. VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TÍN NGƯỠNG THỜ MẪU Ở NAM BỘ, trong chương này theo phạm vi ảnh hưởng tôi phân thành hai tiểu mục 4.1. Tín ngưỡng thờ Mẫu qua sự giao lưu và tiếp biến văn hóa bản địa và 4.2. Tín ngưỡng thờ Mẫu qua sự giao lưu và tiếp biến văn hóa ngoại nhập

Trên cơ sở những gì đã nêu lên ở các chương trên, tôi rút ra KẾT LUẬN về đề tài này.