DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Cấp độ 0: Phong tục cưới ở Việt Nam
Cấp độ 1: Phong tục cưới của người Chăm (Chăm Islam, Chăm bàni, Chăm Bà-la-môn)
Cấp độ 2: Phong tục cưới của người Chăm Bàni
Cấp độ 3: Lễ Pa luak pa (Dạm hỏi), Nao pôih (Hỏi), Lễ Takloh Panôih (Đính hôn), Lễ Pa khah (cưới), Lễ Dua anưk atâu (Lễ trình diện tông môn), Sự Bãi hôn

Định nghĩa cưới: "cưới" là một tập tục đánh dấu đánh dấu hai người trở thành vợ chồng với nhau trước sự chứng kiến của cộng đồng
So sánh phong tục cưới của người Chăm và người Kinh
Giống nhau:
- "Cưới" đối với người Chăm và người Kinh đều rất quan trọng, đánh dấu sự chuyển biến lớn lao trong cuộc đời của con người
- Đều thể hiện rõ tính cộng đồng
- Các nghi lễ diễn ra phức tạp
- Không thể thiếu trầu, cau
Khác nhau:
Người kinh: Gia đình người nam đi chọn vợ
Người Chăm: Gia đình nhà gái chọn chồng
Các nghi lễ:
Người Kinh:
Dạm ngõ, được xem là lần "đánh tiếng" đầu tiên được nhà trai tiến hành cử người qua nhà gái
Ǎn hỏi: Có nơi gọi là lễ bỏ trầu cau, khi hai bên trai gái đã thống nhất được với nhau về mặt gia đình, đối tượng cụ thể, vào "ngày lành tháng tốt" sẽ tổ chức ǎn hỏi. Nhà trai mang lễ vật gồm trầu cau, chè thuốc, có khi là xôi gà đến nhà gái để chính thức bàn chuyện cưới xin. Trong xã hội cũ thì lễ này là lễ "ngã giá" người con gái. Nhà gái sẽ được đưa ra yêu cầu, tức là nơi thách cưới. Lệ cưới cũ, thách cưới tức là yêu sách do nhà gái đặt ra với nhà trai.
Lễ cưới: Hôm cưới, nhà trai chọn một đoàn gồm một người có tuổi (45-50), "con cái đông đàn dài lũ" còn đủ vợ chồng (song toàn), kiêng người goá vợ, goá chồng, lại giỏi ǎn nói, đối đáp, làm trưởng đoàn cùng với nǎm đến mười thanh niên trẻ, đẹp, còn "tân" (chưa vợ) gọi là phù rể, đi đón dâu
Lễ hợp cẩn: Cô dâu bước qua đống lửa bước vào buồng mình. Có nơi đặt một cái cối trước cửa buồng khi cô dâu bước qua, mẹ chồng cầm chày giã vào cối không ba cái. Giường của đôi vợ chồng mới cưới đã được một người đàn bà có tuổi, nhiều con cái trải chiếu cho, một chiếc sấp, một chiếc ngửa
Lễ lại mặt: Sau đêm tân hôn, vợ chồng mới dắt nhau về nhà gái. Mọi việc suôn sẻ sẽ tổ chức tiệc mừng. Lễ lại mặt xưa là để cô dâu tỏ chữ hiếu với cha mẹ, mặt khác, còn có ý nghĩa cô ấy, chị ấy đã làm toại nguyện chàng trai.
Người Chăm:
Lễ Pa luak Pa Nôih (Dạm hỏi) cha mẹ cô gái dò hỏi tìm cho con gái mình một người ưng ý rồi mời ông mai (ôn binhuk) qua dò la, tìm hiểu
Lễ Nao pôih (Lễ hỏi): nhà gái mang trầu cau đến nhà trai xin ấn định thời gian làm đám hỏi. nhà gái sửa soạn các lễ vật gồm các loại như sacada hay còn gọi là pei saliya (làm bằng trứng gà, bột và đậu phộng được trộn chung với nhau pha thêm nước dừa xong cho vào một cái tô đem chưng cách thuỷ); pei nung (bánh tét), bánh truyền thống “nònya” (được làm bằng trứng gà với bột nếp, hình bánh các loại “pì ngù” tức là các loại hoa, xong bỏ vào chảo chiên); “pei mang” (giống bánh cốm của người Việt) và một số trái cây như chuối, xoài, nho v.v... và một ít rượu, đựng trong một cái “ciết” mang qua nhà trai.
Lễ Takloh Panôih (Lễ Đính hôn) cha mẹ cô gái cùng với người thân trong gia đình như ông cậu, bác, dì cùng cô dâu và ông mai mang rượu, bia, và có khi nước ngọt, đặc biệt trong lễ đính hôn phải có cá khô (thường là “kan pàu”(cá đuối)). Trầu cau cũng là món không thể thiếu trong lễ đính hôn. Tất cả mọi thứ được đựng trong một cái “ciết” truyền thống của người Chăm do chính cô dâu đội
Lễ Pa khah (Lễ cưới hay lễ thành hôn) Theo chế độ mẫu hệ việc tổ chức đám cưới do nhà gái tổ chức. Tới ngày cưới, nhà trai sửa soạn lễ rượu, trầu cau, cầu trời và ông bà, tổ tiên (prók) đã khuất chứng giám cho việc hôn nhân của con cái mình.
Lễ Dua anưk atâu (Lễ trình diện tông môn)Sau lễ cưới 3 ngày, cha mẹ cô dâu làm các loại bánh gồm bánh sacada (là loại bánh truyền thống của người Chăm) peinung (bánh tét) cùng trầu cau, chuối và một lít rượu đựng trong một cái (ciết) do cô dâu, cha mẹ cô cùng với một số người bà con thân tộc gần gũi nhất như cậu, bác, dì v.v... đến nhà trai làm lễ tạm biệt cha mẹ đàng trai.