Đề cương chi tiết:
[center]Đề tài :”BÁNH ÍT LÁ GAI TRONG VĂN HÓA ẨM THỰC CỦA NGƯỜI BÌNH ĐỊNH”
[/center]A/ PHẦN MỞ ĐẦU:1 / Lí do chọn đề tài:Bình Định là một tỉnh thuộc khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Là một vùng đất giàu lịch sử, văn hóa với nền văn hóa Sa Huỳnh, cố đô vương quốc Champa một thời, Bình Đình cũng quê hương người anh hùng áo vải Tây Sơn –Nguyễn Huệ…
Trong những nét đặc sắc về văn hóa, ẩm thực Bình Định nổi bật lên như một điều không thể thiếu với những ai muốn nghiên cứu về miền đất này.
Bánh ít lá gai là một món bánh rất phổ biến trong đời sống hàng ngày của người dân Bình Định và cũng là một nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực Bình Định.Món bánh không chỉ là một món ăn mà nó còn gắn bó với đời sống tâm linh, tình cảm, đời sống vật chất kinh tế của người dân nơi đây.
Đó là lí do tôi chọn đề tài này.
2 / Tổng quan tình hình nghiên cứu: Văn hóa ẩm thực của Bình Định là một vấn đề chưa được nhiều người quan tâm tìm hiểu, đặc biệt là về bánh ít lá gai của Bình Định. Vì thế nguồn tài tiệu phục vụ cho quá trình nghiên cứu đề tài không nhiều. Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã cố gắng tìm được một số công trình, bài viết như :
2.1/ Trần Bình Minh,Mô hình xây dựng làng văn hóa ở nông thôn Bình Định, NXB Văn hóa Thông tin,Hà Nội,2000. Công trình nghiên cứu tìm hiểu tình hình xây dựng làng ở Bình Định, đồng thời đề tài cũng đi tìm hiểu về các điểm như: phong tục tập quán, trang phục, cúng lễ tang ma, hội hè, hôn lễ,nhà ở, ứng xử, nghệ thuật dân gian… và có đề cập đến văn hóa ẩm thực của Bình Định, trong đó có nhắc tới bánh ít lá gai.
Ưu điểm: tổng hợp rất nhiều kiến thức trên nhiều lĩnh vực: xã hội, văn hóa, kinh tế…về tỉnh Bình Định, có thể làm nền tảng tốt cho quá trình nghiên cứu văn hóa ẩm thực của Bình Định.
Tuy nhiên vì đi tổng quát như vậy nên đề tài nghiên cứu này không có điều kiện đi sâu vào nghiên cứu văn hóa ẩm thực của Bình Định. Và vì vậy nên dù có đề cập đến bánh ít lá gai, cũng chỉ mang tính chất liệt kê các món ăn đặc sắc của Bình Định.
2.2/ Anh Tùng,”từ bánh ít lá gai đến các món đặc sản phục vụ Festival Tây Sơn - Bình Định 2008”,Tạp chí Khoa học và Công nghệ Bình Định, số 6/2008.Bài viết ghi nhận sự kiện : Bánh ít lá gai Bình Định dâng lên ngày Giỗ Tổ Hùng Vương từ Bình Định mang ra Phú Thọ, giới thiệu về cách chế biến bánh ít lá gai, mà không đi vào nghiên cứu về bánh ít lá gai.
2.3/ Trên Báo Bình Định (http://baobinhdinh.com.vn) có các bài viết đáng chú ý như:Thanh Hải, Những biểu tượng đẹp trong ca dao Bình Định, được đăng ngày 8/2/2004
Bài viết nêu lên những hình ảnh đẹp trong ca dao Bình Định, những hình ảnh gắn bó với cuộc sống đời thường của người dân:tháp Chàm, cây dừa, hòn vọng phu…không thể thiếu hình ảnh chiếc bánh ít lá gai. Bài viết đã đi phản ánh phần nào nét văn háo lưu luyến của bánh ít lá gai trong văn hóa Bình Định. Tuy nhiên, tác giả chưa đi sâu tìm hiểu mà mới chỉ mang tính chất nêu lên hình ảnh chiếc bánh ít lá gai trong ca dao, và cũng chỉ làm về một khía cạnh nhỏ.
Trần Xuân Toàn, Chuyện bánh trái trong văn học dân gian, được đăng ngày 23/09/2005:
Bài viết nêu lên một nét nhỏ của hình ảnh chiếc bánh ít lá gai trong ca dao, cũng như việc thử lí giải về tên bánh, tuy nhiên còn sơ sài chung chung . Chỉ dừng lại là một bài báo ghi nhận sự việc một cách đơn thuần.
2.4/ Trên trang http://dulich.tuoitre.com.vn có bài viết :” Món ngon Bình Định” đăng ngày 05/10/2007. Bài viết giới thiệu về một số món ăn đặc sản của Bình Định như: bánh hỏi, bánh tráng, nem chợ huyện…và có đề cập đến bánh ít lá gai, giới thiệu về một số ý nghĩa của bánh ít lá gai trong đời sống người dân Bình Định.Tuy nhiên bài viết chỉ đi giới thiệu sơ lược về một số đặc điểm của bánh ít lá gai như cách làm,nguyên liệu…mà chưa đi sâu vào tìm hiểu về những vấn đề như nguồn gốc ra đời, những nét đẹp về văn hóa ẩm thực được thể hiện trong hình ảnh chiếc bánh…
2.5/ Ngoài ra trên rất nhiều những trang web các diễn đàn cũng có rất nhiều bài viết về bánh ít lá gai của Bình Đình, như:-diễn đàn của sinh viên Bình Định (
http://www.sinhvienbinhdinh.com/diendan)
-trang web giới thiệu về ca dao tục ngữ Việt Nam,giới thiệu về ca dao tục ngữ về ẩm thực Bình Định(
http://www.cadaotucngu.com)
-trang web giới thiệu về ẩm thực Bình Định (
http://www.gosanh.vn)
-diễn đàn hội cổ động viên Bình Định (
http://www.binhdinhffc.com/diendan)
Nhìn chung, tài liệu viết về bánh ít lá gai của Bình Định chủ yếu là các bài báo mạng, trên các diễn đàn về ca dao-tục ngữ, ẩm thực Việt Nam, ẩm thực Bình Định, hoặc trên các tờ tạp chí, báo giấy của địa phương (tỉnh Bình Định)…với mục đích chủ yếu chỉ để giới thiệu sơ lược cho mọi người biết đôi nét về bánh ít lá gai của Bình Định, hay ghi nhận sự kiện, hoặc phục vụ cho mục đích quảng bá du lịch…Chứ chưa đi sâu vào nghiên cứu và thực hiện như một đề tài nghiên cứu khoa học xét về ý nghĩa, những nét đẹp trong văn hóa ẩm thực… Và những bài viết đó viết về bánh ít lá gai cũng rất sơ lược, chung chung, chưa thể hiện được hết ý nghĩa của một món ăn không chỉ có vai trò lớn trong đời sống vật chất mà còn có vai trò trong tinh thần người Bình Định xưa và nay.
3 / Mục đích-nhiệm vụ nghiên cứu:3.1 Mục đích:Đề tài đi nghiên cứu với mục đích tìm hiểu một khía cạnh nhỏ trong văn hóa Bình Định-một tỉnh có những nét văn hóa tiêu biểu cho khu vực duyên hải nam Trung Bộ
Qua văn hóa ẩm thực, có thể hiểu hơn về những nét đẹp trong đời sống của người Bình Định: về tính cách, về lối sống,về đời sống tình cảm thể hiện trong cuộc sống hàng ngày…
Giới thiệu cho mọi người (các bạn sinh viên trong khoa) về một nét văn hóa nhỏ của Bình Định, như một cách trao đổi, giao lưu về văn hóa giữa các vùng miền các tỉnh thành khác nhau.
Góp phần bổ sung vào nguồn tư liệu về văn hóa ẩm thực Bình Định cho những đề tài sau này nghiên cứu về ẩm thực Bình Định.
3.2 Nhiệm vụ:Tìm hiểu về văn hóa-xã hội-con người cũng như về vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên của Bình Định
Tổng hợp các nguồn tài liệu về Bình Định đặc biệt là tài liệu về ẩm thực Bình Định để phân tích làm rõ những ý nghĩa của bánh ít lá gai.
Hoàn chỉnh đề tài theo các phương pháp và bộ công cụ đã đưa ra.
4/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:Đối tượng nghiên cứu: Bánh ít lá gai của người Bình Định
Không gian nghiên cứu: khu vực tỉnh Bình Định
Thời gian: từ năm 2008 đến nay
5 / Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu5.1 Phương pháp nghiên cứu:-Phương pháp phân tích-tổng hợp
-Sử dụng phương pháp liên ngành của Văn hóa học: tổng hợp tư liệu từ các nguồn, sau đó sử dụng bộ công cụ để phân tích, lí giải vấn đề.
5.2 Danh mục tài liệu tham khảo:5.2.1 Tài liệu sách:
1. Đỗ Minh Hợp-Nguyễn Kim Lai, Văn hóa học,NXB Giáo dục, Tp/ Hồ Chí Minh, 2007
2. Hoàng Phê,Từ điển Tiếng Việt,Nhà xuất bản Đà Nẵng, Hà Nội, 2009.
3. Lê Tử Thành, Lôgic học và phương pháp luận trong nghiên cứu khoa học, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 1996
4. Mai Khôi, Văn hóa ẩm thực Việt Nam - Các món ăn miền Trung, NXB Thanh niên, 2001
5. Minh Tâm- Thanh Nghi- Xuân Lãm, Từ điển Tiếng Việt, NXB Thanh Hóa, 1998
6. Nguyễn Lân,Từ điển Tiếng Việt,Nhà xuất bản Khoa học Xã hội ,Hà Nội,1997.
7. Trần Bình Minh,Mô hình xây dựng làng văn hóa ở nông thôn Bình Định, NXB Văn hóa Thông tin,Hà Nội,2000.
8. GS.VS.TSKH Trần Ngọc Thêm, Lí luận văn hóa học (tập bài giảng),TP. Hồ Chí Minh, 2006
9. PGS.TS.VSKH Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục,1999
10. V.M. Rôđin, Văn hóa học,NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2000
11. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học,NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội, 2007
5.2.2 Tài liệu tạp chí:
Anh Tùng,Từ bánh ít lá gai đến các món đặc sản phục vụ Festival Tây Sơn - Bình Định 2008,Tạp chí Khoa học và Công nghệ Bình Định, số 6/2008
5.2.3 Báo và tài liệu Internet:
1. Báo Bình Định
2. Báo Tuổi trẻ/Du lịch
3.
http://www.sinhvienbinhdinh.com/diendan4.
http://www.cadaotucngu.com5.
http://www.gosanh.vn6.
http://www.binhdinhffc.com/diendan7.
http://dulich.tuoitre.com.vn8.
http://images.google.com.vnB/ NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA ĐỀ TÀI:Chương I: Những vấn đề chung về ẩm thực và bánh ít lá gai của người Bình ĐịnhI.1 Về tình hình địa lí-xã hôi của tỉnh Bình Định
I.2 Văn hóa ẩm thực của người Bình Định
I.3 Bánh ít lá gai của người Bình Định
I.3.1 Định nghĩa bánh ít lá gai
I.3.2 Sự ra đời và phát triển của bánh ít lá gai
Chương II: Bánh ít lá gai nhìn theo văn hóa trong không gian tự nhiênII.1 Văn hóa tận dụng trong cách chế biến bánh ít lá gai
II.2 Văn hóa đối phó với bánh ít lá gai
II.3 Văn hóa sùng bái bánh ít lá gai
II.4 Văn hóa lưu luyến bánh ít lá gai
Chương III: Bánh ít lá gai trong đời sống hiện nay của người Bình ĐịnhIII.1 Bánh ít lá gai trong đời sống tinh thần của người Bình Định
III.2 Bánh ít lá gai trong đời sống vật chất của người Bình Định
C/ KẾT LUẬN:
Đã gửi: Thứ 2 18/05/09 22:15
, chọn một đề tài gì đó có "ăn uống" một chút có lẽ thú vị hơn và khi bắt đầu bế tắc trong quá trình làm, chỉ cần nghĩ tới "hình ảnh của đối tượng nghiên cứu" là mình lại có hứng để làm 
