TÍNH CÁCH DÂN TỘC NHẬT BẢN DƯỚI GÓC NHÌN ĐỊA VĂN HOÁ
Đã gửi: Thứ 5 17/12/09 23:43 SƠ ĐỒ ĐỀ TÀI:
[center]
[/center]
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT:
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Nhật Bản là một có quốc gia có nền văn hoá được hình thành từ sớm ở khu vực Đông Bắc Á, là nơi hội tụ những đặc điểm nổi bật nhất về văn hoá trong đó có ảnh hưởng lớn từ môi trường tự nhiên và xã hội. Văn hoá Nhật Bản ngày nay là kết tinh thành quả lao động, đấu tranh với môi trường tự nhiên khắc nghiệt, đấu tranh với chính mình, trải qua hàng ngàn năm của những cư dân trên quần đảo Nhật Bản.
Nhật Bản là khu vực có điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt, hàng năm luôn phải gánh chịu những thiệt hại to lớn từ thiên tai. Tuy nhiên từ một nước nông nghiệp lạc hậu, chế độ xã hội phong kiến, nhân dân khổ cực. Nhưng Nhật Bản đã nhanh chóng trở thành một cường quốc kinh tế, mà bất cứ quốc gia nào cũng phải thán phục. Có được điều đó, bởi dân tộc Nhật Bản là những con người có ý trí, nghị lực, biết vượt qua mọi khó khăn và phải chăng ý trí ấy do chính môi trường, tự nhiên khắc nghiệt đã ban tặng cho họ.
Văn hoá Nhật Bản là sự kết hợp sáng tạo và linh hoạt những giá trị văn hoá bản địa cùng với các giá trị ngoại lai. Cũng vì vậy mà nó là nơi hội tụ của văn hoá phương Đông và phương Tây và là nơi thể hiện rõ nét nhất sự sáng tạo và thích nghi uyển chuyển với môi trường tự nhiên và xã hội của dân tộc Nhật. Quan trọng hơn là qua văn hoá Nhật Bản chúng ta thấy được cái tôi, cái riêng và đặc thù trong tính cách của cả dân tộc. Chính cái tôi ấy được hun đúc từ môi trường đã tạo nên cái riêng của họ mà mỗi khi nhắc tới Nhật Bản, trong suy nghĩ của mỗi chúng ta lại nhìn thấy cái tôi ấy.
Tính cách của một dân tộc có vai trò đặc biệt quan trọng đối với bất kỳ quốc gia nào, nó là yếu tố quan trọng để khu biệt với các nền văn hoá khác. Với Nhật Bản, tính cách dân tộc là sợi dây kết nối sự đoàn kết trong suốt quá trình đầu tranh và xây dựng đất nước. Tính cách dân tộc Nhật Bản là yếu tố quan trọng phản ánh một cách sinh động các đặc trưng văn hoá của cả dân tộc. Vì vậy nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản cũng đồng thời thấy được những biểu hiện trong văn hoá của cả cộng đồng, đồng thời thấy được những nguyên nhân quan trọng, trong đó xuất phát từ điều kiện tự nhiên. Qua đó cho chúng ta có một cái nhìn toàn vẹn về sự biến đổi của văn hoá của Nhật Bản, khu vực Đông Bắc Á. Góp phần quan trọng cho quá trình thực hiện các đề tài liên quan tới khu vực, đặc biệt là Nhật Bản.
2.Mục đích nghiên cứu
Qua việc nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản, nhằm tìm hiểu các các đặc trưng trong tính cách văn hoá của dân tộc Nhật Bản, qua đó góp phần cung cấp một cái nhìn tổng quan về văn hoá Nhật Bản, làm nền tảng cho cái nhìn rộng hơn khi tiếp cận những thành tố văn hoá dân tộc. Bởi tính cách dân tộc Nhật Bản không đơn thuần là một khía cạnh của văn hoá dân tộc mà nó phản ánh toàn bộ đời sống văn hoá của họ. Hơn nữa, thông qua việc nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản, là một bước quan trọng trong việc nhìn nhận tính cách của các dân tộc khác qua góc nhìn địa văn hoá; thấy được vai trò quan trọng của tính cách dân tộc cho việc hình thành những đặc trưng văn hoá của cả dân tộc. Đề tài này cũng là tư liệu quan trọng cho quá trình nghiên cứu các đề tài khác liên quan đến văn hoá Nhật bản, văn hoá Đông Bắc Á…
3. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Các đề tài liên quan đến tính cách dân tộc Nhật Bản ở Việt Nam cũng như nước ngoài được nhiều tác giả quan tâm, dưới nhiều góc độ, phương pháp tiếp cận khác nhau.
Các công trình tiêu biểu như: “Người Nhật” của Đức Dương xuất bản 2004, nói về các đặc trưng văn hoá như: tín ngưỡng, phong tục tập quán, tư tưởng, tinh thần võ sĩ…Tác phẩm “Để tìm hiểu văn hóa Nhật Bản” của Phan Lý Kim Hoa 2006, khái quát toàn bộ các đặc trưng về tự nhiên, tộc người, đặc trưng văn hoá thể hiện qua đời sống hằng ngày...;“Gia đình Nhật Bản”2003 của Nguyễn Thanh Tuyền nói về cách thức tổ chức gia đình, ứng xử gia đình, tôn ty trật tự, vai trò cá nhân, tập thể…ngoài ra còn nhiều tác phẩm khác như: “Văn hoá phương Đông” khoa Đông Phương học; “Trung Quốc - Triều Tiên - Nhật Bản đỉnh cao văn minh Đông Á” của Huỳnh Văn Thanh 2004; “Nhật Bản trong chiếc gương soi” 1999 của Nhật Chiêu… Và một trong số cuốn sách nói rõ nhất, nhiều nhất về đặc trưng tính cách dân tộc Nhật Bản là cuốn: ““Tìm hiêu văn hoá người Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc “ 2004 của Kim Văn Học, tác giả đã phân tích các tính cách khác nhau của dân tộc Nhật Bản qua các dẫn chứng thực tế sử dụng khá tốt biện pháp so sánh, khi so sánh với Trung Quốc và Hàn Quốc.
Các tác phẩm nước ngoài, chủ yếu là do các học giả Nhật Bản nghiên cứu và được các nhà nghiên cứu Việt Nam dịch và sưu tầm như cuốn: “Nhật Bản đất nước và con người” do Nguyễn Kiên Trường dịch 2006…
Các công trình nghiên cứu khá hệ thống tuy nhiên còn nhiều khía cạnh chưa đề cập một cách rõ ràng. Nhiều công trình nghiên cứu có nội dung còn mang tính cảm tính, phần lớn các công trình chưa đề cập nhiều đến tính cách dân tộc mà chỉ nêu ra một cách khái quát. Công trình sử dụng góc nhìn địa văn hoá chưa được chú trọng, nhiều công trình mang tính chất trình bày hơn là phân tích và sử dụng tốt các phương pháp tiếp cận…Trên cơ sở đó tác giả tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu lỹ hơn về tính cách dân tộc Nhật Bản qua góc nhìn địa văn hoá. Mặc dù các công trình trên chưa tìm hiểu một cách sâu, rộng về tính cách dân tộc Nhật Bản nhưng đây cũng là tư liệu quý giá cho quá trình thực hiện đề tài.
4. Phương pháp nghiên cứu
Về phương pháp nghiên cứu: tác giả sử dụng các phương pháp chủ yếu như: hệ thống, phân tích, tổng hợp, so sánh mô hình hoá thông qua các sơ đồ, hình ảnh minh hoạ để làm rõ nhất nội dung đề tài.
Tác giả sử dụng các cơ sở, phương pháp luận trong nghiên cứu văn hoá như: lí luận văn hoá, văn hoá so sánh, địa văn hoá…
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài chính là các tính cách của dân tộc Nhật Bản thông qua tự nhiên, lịch sử, tộc người ; phạm vi nghiên cứu đất nước Nhật Bản.
6. Đóng góp của đề tài
Đề tài nghiên cứu phân tích khá rõ nét các loại hình tính cách dân tộc Nhật Bản và cả các yếu tố đặc trưng văn hoá như: nhận thức, tổ chức, ứng xử, đồng thời cho ta cái nhìn rộng hơn và đặc trưng qua việc so sánh với tính cách dân tộc Trung Quốc. Cho nên qua đề tài sẽ thấy được vai trò quan trọng của tính cách con người nói riêng và dân tộc Nhật Bản nói chung để từ đó làm cơ sở cho việc nghiên cứu một cách toàn diện và nhìn nhận một cách hợp lý nhất khi lý giải về các đặc trưng văn hoá Nhật Bản và sự phát triển văn hoá, văn minh, kinh tế, kỹ thuật của Nhật Bản hiện nay.
7. Bố cục của đề tài
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG
1.1 Vị trí địa lí
1.2 Địa hình
1.3 Khí hậu
1.4 Các đặc trưng văn hoá
1.4.1 Văn hoá nhận thức
1.4.2. Văn hoá tổ chức
1.4.3 Văn hoá ứng xử
CHƯƠNG II: TÍNH CÁCH VÀ SỰ HÌNH THÀNH TÍNH CÁCH
DÂN TỘC NHẬT BẢN
2.1 Một số khái niệm
2.1.1 Tính cách
2.1.2 Tính cách dân tộc Nhật Bản
2.2 Sự hình thành tính cách ở người Nhật Bản
2.2.1 Yếu tố tự nhiên
2.2.2 Yếu tố xã hội
2.3. Các loại hình tính cách của dân tộc Nhật Bản
CHƯƠNG III: CÁC ĐẶC TRƯNG TRONG TÍNH CÁCH DÂN TỘC NHẬT BẢN
3.1 Âm tính
3.2 Cộng đồng
3.3 Trọng thể diện, thân thiết và tự hạ mình
3.4 Hài hòa, học hỏi cái mới và bảo tồn truyền thống văn hóa
3.5 Tính quy phạm
3.6 Tính mục đích và cầu toàn
3.7 Tinh thần võ sĩ đạo
3.8 Coi trọng pháp quy, tỷ mỉ và chính xác
2.4 So sánh với tính cách dân tộc Trung Hoa
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Có lẽ trong đè tài còn rất nhiều sai sót, mong nhận được ý kiến của tất cả các bạn!
[center]
[/center]ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT:
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Nhật Bản là một có quốc gia có nền văn hoá được hình thành từ sớm ở khu vực Đông Bắc Á, là nơi hội tụ những đặc điểm nổi bật nhất về văn hoá trong đó có ảnh hưởng lớn từ môi trường tự nhiên và xã hội. Văn hoá Nhật Bản ngày nay là kết tinh thành quả lao động, đấu tranh với môi trường tự nhiên khắc nghiệt, đấu tranh với chính mình, trải qua hàng ngàn năm của những cư dân trên quần đảo Nhật Bản.
Nhật Bản là khu vực có điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt, hàng năm luôn phải gánh chịu những thiệt hại to lớn từ thiên tai. Tuy nhiên từ một nước nông nghiệp lạc hậu, chế độ xã hội phong kiến, nhân dân khổ cực. Nhưng Nhật Bản đã nhanh chóng trở thành một cường quốc kinh tế, mà bất cứ quốc gia nào cũng phải thán phục. Có được điều đó, bởi dân tộc Nhật Bản là những con người có ý trí, nghị lực, biết vượt qua mọi khó khăn và phải chăng ý trí ấy do chính môi trường, tự nhiên khắc nghiệt đã ban tặng cho họ.
Văn hoá Nhật Bản là sự kết hợp sáng tạo và linh hoạt những giá trị văn hoá bản địa cùng với các giá trị ngoại lai. Cũng vì vậy mà nó là nơi hội tụ của văn hoá phương Đông và phương Tây và là nơi thể hiện rõ nét nhất sự sáng tạo và thích nghi uyển chuyển với môi trường tự nhiên và xã hội của dân tộc Nhật. Quan trọng hơn là qua văn hoá Nhật Bản chúng ta thấy được cái tôi, cái riêng và đặc thù trong tính cách của cả dân tộc. Chính cái tôi ấy được hun đúc từ môi trường đã tạo nên cái riêng của họ mà mỗi khi nhắc tới Nhật Bản, trong suy nghĩ của mỗi chúng ta lại nhìn thấy cái tôi ấy.
Tính cách của một dân tộc có vai trò đặc biệt quan trọng đối với bất kỳ quốc gia nào, nó là yếu tố quan trọng để khu biệt với các nền văn hoá khác. Với Nhật Bản, tính cách dân tộc là sợi dây kết nối sự đoàn kết trong suốt quá trình đầu tranh và xây dựng đất nước. Tính cách dân tộc Nhật Bản là yếu tố quan trọng phản ánh một cách sinh động các đặc trưng văn hoá của cả dân tộc. Vì vậy nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản cũng đồng thời thấy được những biểu hiện trong văn hoá của cả cộng đồng, đồng thời thấy được những nguyên nhân quan trọng, trong đó xuất phát từ điều kiện tự nhiên. Qua đó cho chúng ta có một cái nhìn toàn vẹn về sự biến đổi của văn hoá của Nhật Bản, khu vực Đông Bắc Á. Góp phần quan trọng cho quá trình thực hiện các đề tài liên quan tới khu vực, đặc biệt là Nhật Bản.
2.Mục đích nghiên cứu
Qua việc nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản, nhằm tìm hiểu các các đặc trưng trong tính cách văn hoá của dân tộc Nhật Bản, qua đó góp phần cung cấp một cái nhìn tổng quan về văn hoá Nhật Bản, làm nền tảng cho cái nhìn rộng hơn khi tiếp cận những thành tố văn hoá dân tộc. Bởi tính cách dân tộc Nhật Bản không đơn thuần là một khía cạnh của văn hoá dân tộc mà nó phản ánh toàn bộ đời sống văn hoá của họ. Hơn nữa, thông qua việc nghiên cứu tính cách dân tộc Nhật Bản, là một bước quan trọng trong việc nhìn nhận tính cách của các dân tộc khác qua góc nhìn địa văn hoá; thấy được vai trò quan trọng của tính cách dân tộc cho việc hình thành những đặc trưng văn hoá của cả dân tộc. Đề tài này cũng là tư liệu quan trọng cho quá trình nghiên cứu các đề tài khác liên quan đến văn hoá Nhật bản, văn hoá Đông Bắc Á…
3. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Các đề tài liên quan đến tính cách dân tộc Nhật Bản ở Việt Nam cũng như nước ngoài được nhiều tác giả quan tâm, dưới nhiều góc độ, phương pháp tiếp cận khác nhau.
Các công trình tiêu biểu như: “Người Nhật” của Đức Dương xuất bản 2004, nói về các đặc trưng văn hoá như: tín ngưỡng, phong tục tập quán, tư tưởng, tinh thần võ sĩ…Tác phẩm “Để tìm hiểu văn hóa Nhật Bản” của Phan Lý Kim Hoa 2006, khái quát toàn bộ các đặc trưng về tự nhiên, tộc người, đặc trưng văn hoá thể hiện qua đời sống hằng ngày...;“Gia đình Nhật Bản”2003 của Nguyễn Thanh Tuyền nói về cách thức tổ chức gia đình, ứng xử gia đình, tôn ty trật tự, vai trò cá nhân, tập thể…ngoài ra còn nhiều tác phẩm khác như: “Văn hoá phương Đông” khoa Đông Phương học; “Trung Quốc - Triều Tiên - Nhật Bản đỉnh cao văn minh Đông Á” của Huỳnh Văn Thanh 2004; “Nhật Bản trong chiếc gương soi” 1999 của Nhật Chiêu… Và một trong số cuốn sách nói rõ nhất, nhiều nhất về đặc trưng tính cách dân tộc Nhật Bản là cuốn: ““Tìm hiêu văn hoá người Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc “ 2004 của Kim Văn Học, tác giả đã phân tích các tính cách khác nhau của dân tộc Nhật Bản qua các dẫn chứng thực tế sử dụng khá tốt biện pháp so sánh, khi so sánh với Trung Quốc và Hàn Quốc.
Các tác phẩm nước ngoài, chủ yếu là do các học giả Nhật Bản nghiên cứu và được các nhà nghiên cứu Việt Nam dịch và sưu tầm như cuốn: “Nhật Bản đất nước và con người” do Nguyễn Kiên Trường dịch 2006…
Các công trình nghiên cứu khá hệ thống tuy nhiên còn nhiều khía cạnh chưa đề cập một cách rõ ràng. Nhiều công trình nghiên cứu có nội dung còn mang tính cảm tính, phần lớn các công trình chưa đề cập nhiều đến tính cách dân tộc mà chỉ nêu ra một cách khái quát. Công trình sử dụng góc nhìn địa văn hoá chưa được chú trọng, nhiều công trình mang tính chất trình bày hơn là phân tích và sử dụng tốt các phương pháp tiếp cận…Trên cơ sở đó tác giả tiếp tục nghiên cứu, tìm hiểu lỹ hơn về tính cách dân tộc Nhật Bản qua góc nhìn địa văn hoá. Mặc dù các công trình trên chưa tìm hiểu một cách sâu, rộng về tính cách dân tộc Nhật Bản nhưng đây cũng là tư liệu quý giá cho quá trình thực hiện đề tài.
4. Phương pháp nghiên cứu
Về phương pháp nghiên cứu: tác giả sử dụng các phương pháp chủ yếu như: hệ thống, phân tích, tổng hợp, so sánh mô hình hoá thông qua các sơ đồ, hình ảnh minh hoạ để làm rõ nhất nội dung đề tài.
Tác giả sử dụng các cơ sở, phương pháp luận trong nghiên cứu văn hoá như: lí luận văn hoá, văn hoá so sánh, địa văn hoá…
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài chính là các tính cách của dân tộc Nhật Bản thông qua tự nhiên, lịch sử, tộc người ; phạm vi nghiên cứu đất nước Nhật Bản.
6. Đóng góp của đề tài
Đề tài nghiên cứu phân tích khá rõ nét các loại hình tính cách dân tộc Nhật Bản và cả các yếu tố đặc trưng văn hoá như: nhận thức, tổ chức, ứng xử, đồng thời cho ta cái nhìn rộng hơn và đặc trưng qua việc so sánh với tính cách dân tộc Trung Quốc. Cho nên qua đề tài sẽ thấy được vai trò quan trọng của tính cách con người nói riêng và dân tộc Nhật Bản nói chung để từ đó làm cơ sở cho việc nghiên cứu một cách toàn diện và nhìn nhận một cách hợp lý nhất khi lý giải về các đặc trưng văn hoá Nhật Bản và sự phát triển văn hoá, văn minh, kinh tế, kỹ thuật của Nhật Bản hiện nay.
7. Bố cục của đề tài
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG
1.1 Vị trí địa lí
1.2 Địa hình
1.3 Khí hậu
1.4 Các đặc trưng văn hoá
1.4.1 Văn hoá nhận thức
1.4.2. Văn hoá tổ chức
1.4.3 Văn hoá ứng xử
CHƯƠNG II: TÍNH CÁCH VÀ SỰ HÌNH THÀNH TÍNH CÁCH
DÂN TỘC NHẬT BẢN
2.1 Một số khái niệm
2.1.1 Tính cách
2.1.2 Tính cách dân tộc Nhật Bản
2.2 Sự hình thành tính cách ở người Nhật Bản
2.2.1 Yếu tố tự nhiên
2.2.2 Yếu tố xã hội
2.3. Các loại hình tính cách của dân tộc Nhật Bản
CHƯƠNG III: CÁC ĐẶC TRƯNG TRONG TÍNH CÁCH DÂN TỘC NHẬT BẢN
3.1 Âm tính
3.2 Cộng đồng
3.3 Trọng thể diện, thân thiết và tự hạ mình
3.4 Hài hòa, học hỏi cái mới và bảo tồn truyền thống văn hóa
3.5 Tính quy phạm
3.6 Tính mục đích và cầu toàn
3.7 Tinh thần võ sĩ đạo
3.8 Coi trọng pháp quy, tỷ mỉ và chính xác
2.4 So sánh với tính cách dân tộc Trung Hoa
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Có lẽ trong đè tài còn rất nhiều sai sót, mong nhận được ý kiến của tất cả các bạn!