[center]
PHÂN TÍCH ĐỊNH NGHĨA “LỄ HỘI”[/center]
Bước 1: Tìm định nghĩa hiện có về lễ hội
“Lễ hội là cuộc vui tổ chức chung, có hoạt động lễ nghi mang tính văn hóa truyền thống của dân tộc” (“TỪ ĐIỂN TIẾNG VIỆT” – GS Hoàng Phê)
Bước 2: Phân tích định nghĩa
Ưu điểm: rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu
Khuyết điểm: định nghĩa chưa bao quát hết đối tượng, chủ yếu chỉ hướng đến đối tượng là “lễ hội truyền thống” (“có hoạt động lễ nghi mang tính văn hóa truyền thống của dân tộc”)
Bước 3: Xây dựng định nghĩa mới
1. Quy khái niệm định nghĩa vào một khái niệm rộng lớn hơn cùng loại:
“Lễ hội là một hình thức sinh hoạt văn hóa”2. Chỉ ra đặc trưng khu biệt khái niệm được định nghĩa với một khái niệm khác cùng bậc trong giống đó
Đặc trưng
“cộng đồng” là đặc trưng khu biệt “lễ hội” và “lễ tết” ( theo thầy Trần Ngọc Thêm trong “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam”: “lễ tết” thường giới hạn trong mỗi gia đình còn “lễ hội” lôi cuốn các thành viên trong cộng đồng cùng tham gia).
Đặc trưng “
khuôn mẫu”, “chu kì” là đặc trưng khu biệt “lễ hội” với các hình thức sinh hoạt cộng đồng khác.
Bước 4: Kiểm tra lại định nghĩa:
-Phạm vi bao quát: rộng (lễ hội truyền thống và hiện đại)
-Không định nghĩa vòng quanh
-Không định nghĩa bằng ẩn dụ
-Không định nghĩa bằng cách phủ định
Như vậy, có thể đưa ra một định nghĩa (working definition) về “lễ hội”:
“Lễ hội là một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, thường được tổ chức theo những khuôn mẫu nhất định, theo một chu kì nhất định (mùa, năm…) nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần của con người”[center]
SƠ ĐỒ CẤU TRÚC ĐỊNH NGHĨA[/center]
[center]

[/center]