TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM
Đã gửi: Chủ nhật 26/09/10 17:27Chào thầy và các bạn!
Mình là học viện lớp Châu Á học 08, lúc trước mình chọn đề tài "nghi thức đám cưới của người Chăm o An Giang. Nay mình đổi đề tài "Trò chơi nghệ thuật dân gian trong văn hóa Việt Nam". Hy vọng các bạn sẽ góp ý cho mình.
Dàn
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN Ở VIỆT NAM
1.1. Khái niệm “Trò chơi”
1.2 Nguồn gốc của trò chơi
1.3 Sự hình thành, phát triển của trò chơi nghệ thuật dân gian
1.3.1 Môi trường tự nhiên
1.3.2 Môi trường xã hội
1.4 Phân loại trò chơi nghệ thuật dân gian
CHƯƠNG 2: TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN MANG ĐẬM BẢN SẮC VĂN HÓA NÔNG NGHIỆP NGƯỜI VIỆT
2.1 Trò chơi nghệ thuật dân gian là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của người Việt
2.2 Những đặc thù cơ bản của trò chơi nghệ thuật dân gian
2.3 Một số trò chơi điển hình mang đậm tính chất nông nghiệp nông thôn
2.3.1 Nhún đu (Đánh đu)
2.3.2 Kéo co
2.3.3 Ðánh roi múa mộc
2.3.4 Ném cầu (Đá Cầu)
2.3.5 Tập tầm vông
2.3.6 Nu na nu nống
2.3.7 Tùm nụ, tùm nịu
2.3.8 Thả đỉa ba ba
2.3.9 Thìa la thìa lảy
2.3.10 Trò chơi con trẻ
2.3.11 Cờ người
CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG VÀ QUAN ĐIỂM VỀ TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN
3.1 Chức năng
3.1.1 Chức năng phản ánh
3.1.2 Chức năng giáo dục
3.1.3 Chức năng thẩm mỹ
3.1.4 Chức năng giải trí, cân bằng sinh thái
3.2 Quan điểm về trò chơi nghệ thuật dân gian
3.3 Hiện trạng việc sử dụng trò chơi nghệ thuật dân gian
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
LỜI MỞ ĐẦU
Trò chơi nghệ thuật dân gian là một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, ra đời và phát triển trong xã hội loài người. Ở Việt Nam, trò chơi dân gian gắn bó với làng xã như một thành tố không thể thiếu vắng, trong đời sống cộng đồng. Là những cư dân nông nghiệp sống với nghề trồng lúa nước, vòng quay của thiên nhiên và mùa vụ tạo ra trong con người những nhu cầu về tinh thần mà những trò chơi dân gian là món ăn tinh thần mà không thể thiếu được trong đời sống người dân lao động.
Các trò chơi nghệ thuật dân gian đã góp phần tạo nên nét đặc trưng văn hóa của người Việt.Nó không chỉ xuất hiện trên những cánh đồng, những con đường làng mà những trò chơi dân gian này lúc nào cũng xuất hiện trong những lễ hội của người Việt. Trò chơi dân gian với nhiều thể loại rất phong phú từ trẻ con, thanh niên đến những người già đều có những trò chơi dân gian vô cùng hấp dẫn và mang đậm tính chất nông nghiệp nông thôn.
Trên thế giới hôm nay, khi mọi sinh hoạt của con người được hiện đại hóa, công nghiệp hóa thì cuộc sống cũng phải hòa nhập với sự thay đổi đó nhưng dân tộc Việt Nam hôm nay, muốn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc thì rõ ràng phải phát huy những nét đẹp cổ truyền của dân tộc mình để làm vũ khí chống lại khuynh hướng hòa tan trong sự xâm nhập ồ ạt của những văn hóa đa dạng, tạp phức và lai căng của các dân tộc khác trên thế giới.
Trò chơi nghệ thuật dân gian trong văn hóa của người Việt là một trong những nét văn hóa độc đáo mà hiện nay vẫn còn tồn tại. Bài viết này, tôi sẽ giúp các bạn tìm hiểu về những trò chơi nghệ thuật dân gian mang bản sắc văn hóa của người Việt, một trong những dân tộc có nền văn hóa từ lâu đời và phong phú, cũng như về phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng của họ.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trò chơi nghệ thuật dân gian của người Việt là di sản văn hóa độc đáo của dân tộc Việt Nam. Nó không những là phương tiện mà còn là biện pháp giáo dục thẩm mỹ và giáo dục truyền thống tốt đẹp đối với nhân dân trong giai đoạn hiện nay.
Chúng ta từng bước đi lên xây dựng công nghiệp hóa đất nước trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, người ta thường quan tâm đến các trò chơi hiện đại mà xem nhẹ trò chơi dân gian truyền thống nói chung, trò chơi nghệ thuật nói riêng. Trước tình hình như vậy, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu trực tiếp để xác định vai trò, tầm quan trọng của trò chơi nghệ thuật dân gian, khơi nguồn sức sáng tạo của nhân dân.
Tìm hiểu về trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam để thấy được bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Châu Á nói chung và ở Việt Nam nói riêng.
Thông qua trò chơi nghệ thuật dân gian chúng ta có thể hiểu hơn về những phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng của người nông dân Việt Nam.
Việc tìm hiểu về nét văn hóa nghệ thuật về trò chơi nghệ thuật dân gian có ý nghĩa góp phần nhận diện và phát triển một nền văn hóa giàu tính dân tộc nhưng cũng chứa đựng những phẩm chất ưu việt để hội nhập với hiện đại.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Xác lập hệ thống lý thuyết cơ bản của trò chơi nghệ thuật dân gian.
Nghiên cứu các hiện tượng tình cảm, tâm lý trong quá trình chơi và tư duy thẩm mỹ của con người về lĩnh vực này.
Đồng thời nghiên cứu hệ thống các loại trò chơi nghệ thuật dân gian hàm chứa tư duy sáng tạo, thẩm mỹ qua trò chơi có tính âm nhạc, sân khấu, vũ đạo và nghệ thuật tạo hình.
Tìm hiểu về những trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam, tìm hiểu về những giá trị văn hóa thông qua những trò chơi nghệ thuật dân gian ấy.
Nhận xét và hướng phát triển những trò chơi nghệ thuật dân gian ấy trong thời đại ngày nay.
LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Cho đến nay, ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về trò chơi nghệ thuật dân gian, nhưng còn ít và tản mạn.
Đối với nghiên cứu chung về trò chơi nghệ thuật dân gian, chúng ta có các công trình sau:
- Phan Ngọc Khuê, Đồ chơi dân gian Việt Nam- tạp chí văn hoá nghệ thuật, số 32/8-1973 tr 28
- 100 trò chơi sinh hoạt, NXB TP Hồ Chí Minh, 1996.
- Mai Văn Muôn (chủ biên), trò chơi xưa và nay, tập 1, NXB thể dục thể chất, Hà Nội, 1989.
- Trò chơi dân gian trẻ em VN, NXB văn hóa dân tộc, 1992
- Thanh Phương, văn hóa dân gian người Việt, Nam Bộ, NXB KHXH, Hà Nội 1992.
- Và một số công trình khác
Đây là những tài liệu cụ thể và sinh động phản ánh về trò chơi nghệ thuật dân gian, những công trình này chỉ nêu khái quát hay đề cập rất ít về về trò chơi nghệ thuật dân gian. Những bài viết không nhiều nhưng là một nguồn tài liệu quý báu giúp chúng tôi hoàn thành tiểu luận này.
Với việc tìm hiểu về trò chơi nghệ thuật dân gian, chúng tôi hy vọng sẽ cố gắng trình bày sâu hơn về vấn đề này.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Về nội dung, đối tượng nghiên cứu của đề tài này là trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam. Đây là một phạm trù rất rộng trong văn hóa Việt Nam.
Trong phạm vi của đề tài , không nghiên cứu tìm hiểu các trò chơi dân gian của các dân tộc Việt Nam, mà chỉ tập trung tìm hiểu những trò chơi của người Kinh.
Về thời gian, chủ yếu tập trung vào thời gian trước đây.
Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Ý nghĩa khoa học
Việc nghiên cứu một cách có hệ thống về trò chơi nghệ thuật dân gian giúp làm sáng tỏ về chức năng, vai trò của trò chơi trong đời sống của người lao động.
Trò chơi nghệ thuật dân gian của người Việt là “cơ sở nguồn” phản ánh những quan niệm, trí tuệ, tư tưởng, quan niệm thẩm mỹ của người Việt.
Xác định vai trò trò chơi nghệ thuật dân gian vừa là phương tiện để cân bằng sinh thái, đồng thời là biện pháp giáo dục thẩm mỹ, giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc có hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.
Ý nghĩa thực tiễn
Giúp chúng ta có những hiểu biết về bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Việt Nam.
Có thể vận dụng những kiến thức này vào các lĩnh vực của cuộc sống.
Hiểu được những nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam để có thể phát huy và bảo tồn. Khẳng định sức sống bền vững trong trò chơi nghệ thuật trong tâm thức và sinh hoạt văn hóa dân gian của người Việt.
Đề tài cũng không có gì mới lạ nhưng sẽ giúp chúng ta sẽ có cái nhìn tổng quát hơn về bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Châu Á nói chung và ở Việt Nam nói riêng .
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu lịch sử
Phương pháp phân loại hệ thống
Phương pháp nghiên cứu: kết hợp giữa phương pháp phân tích & tổng hợp, logic lịch sử, thống kê, phân tích sự kiện đưa ra đánh giá, nhận định và dự đoán.
Mình là học viện lớp Châu Á học 08, lúc trước mình chọn đề tài "nghi thức đám cưới của người Chăm o An Giang. Nay mình đổi đề tài "Trò chơi nghệ thuật dân gian trong văn hóa Việt Nam". Hy vọng các bạn sẽ góp ý cho mình.
Dàn
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN Ở VIỆT NAM
1.1. Khái niệm “Trò chơi”
1.2 Nguồn gốc của trò chơi
1.3 Sự hình thành, phát triển của trò chơi nghệ thuật dân gian
1.3.1 Môi trường tự nhiên
1.3.2 Môi trường xã hội
1.4 Phân loại trò chơi nghệ thuật dân gian
CHƯƠNG 2: TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN MANG ĐẬM BẢN SẮC VĂN HÓA NÔNG NGHIỆP NGƯỜI VIỆT
2.1 Trò chơi nghệ thuật dân gian là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của người Việt
2.2 Những đặc thù cơ bản của trò chơi nghệ thuật dân gian
2.3 Một số trò chơi điển hình mang đậm tính chất nông nghiệp nông thôn
2.3.1 Nhún đu (Đánh đu)
2.3.2 Kéo co
2.3.3 Ðánh roi múa mộc
2.3.4 Ném cầu (Đá Cầu)
2.3.5 Tập tầm vông
2.3.6 Nu na nu nống
2.3.7 Tùm nụ, tùm nịu
2.3.8 Thả đỉa ba ba
2.3.9 Thìa la thìa lảy
2.3.10 Trò chơi con trẻ
2.3.11 Cờ người
CHƯƠNG 3: CHỨC NĂNG VÀ QUAN ĐIỂM VỀ TRÒ CHƠI NGHỆ THUẬT DÂN GIAN
3.1 Chức năng
3.1.1 Chức năng phản ánh
3.1.2 Chức năng giáo dục
3.1.3 Chức năng thẩm mỹ
3.1.4 Chức năng giải trí, cân bằng sinh thái
3.2 Quan điểm về trò chơi nghệ thuật dân gian
3.3 Hiện trạng việc sử dụng trò chơi nghệ thuật dân gian
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
LỜI MỞ ĐẦU
Trò chơi nghệ thuật dân gian là một hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, ra đời và phát triển trong xã hội loài người. Ở Việt Nam, trò chơi dân gian gắn bó với làng xã như một thành tố không thể thiếu vắng, trong đời sống cộng đồng. Là những cư dân nông nghiệp sống với nghề trồng lúa nước, vòng quay của thiên nhiên và mùa vụ tạo ra trong con người những nhu cầu về tinh thần mà những trò chơi dân gian là món ăn tinh thần mà không thể thiếu được trong đời sống người dân lao động.
Các trò chơi nghệ thuật dân gian đã góp phần tạo nên nét đặc trưng văn hóa của người Việt.Nó không chỉ xuất hiện trên những cánh đồng, những con đường làng mà những trò chơi dân gian này lúc nào cũng xuất hiện trong những lễ hội của người Việt. Trò chơi dân gian với nhiều thể loại rất phong phú từ trẻ con, thanh niên đến những người già đều có những trò chơi dân gian vô cùng hấp dẫn và mang đậm tính chất nông nghiệp nông thôn.
Trên thế giới hôm nay, khi mọi sinh hoạt của con người được hiện đại hóa, công nghiệp hóa thì cuộc sống cũng phải hòa nhập với sự thay đổi đó nhưng dân tộc Việt Nam hôm nay, muốn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc thì rõ ràng phải phát huy những nét đẹp cổ truyền của dân tộc mình để làm vũ khí chống lại khuynh hướng hòa tan trong sự xâm nhập ồ ạt của những văn hóa đa dạng, tạp phức và lai căng của các dân tộc khác trên thế giới.
Trò chơi nghệ thuật dân gian trong văn hóa của người Việt là một trong những nét văn hóa độc đáo mà hiện nay vẫn còn tồn tại. Bài viết này, tôi sẽ giúp các bạn tìm hiểu về những trò chơi nghệ thuật dân gian mang bản sắc văn hóa của người Việt, một trong những dân tộc có nền văn hóa từ lâu đời và phong phú, cũng như về phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng của họ.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trò chơi nghệ thuật dân gian của người Việt là di sản văn hóa độc đáo của dân tộc Việt Nam. Nó không những là phương tiện mà còn là biện pháp giáo dục thẩm mỹ và giáo dục truyền thống tốt đẹp đối với nhân dân trong giai đoạn hiện nay.
Chúng ta từng bước đi lên xây dựng công nghiệp hóa đất nước trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, người ta thường quan tâm đến các trò chơi hiện đại mà xem nhẹ trò chơi dân gian truyền thống nói chung, trò chơi nghệ thuật nói riêng. Trước tình hình như vậy, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu trực tiếp để xác định vai trò, tầm quan trọng của trò chơi nghệ thuật dân gian, khơi nguồn sức sáng tạo của nhân dân.
Tìm hiểu về trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam để thấy được bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Châu Á nói chung và ở Việt Nam nói riêng.
Thông qua trò chơi nghệ thuật dân gian chúng ta có thể hiểu hơn về những phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng của người nông dân Việt Nam.
Việc tìm hiểu về nét văn hóa nghệ thuật về trò chơi nghệ thuật dân gian có ý nghĩa góp phần nhận diện và phát triển một nền văn hóa giàu tính dân tộc nhưng cũng chứa đựng những phẩm chất ưu việt để hội nhập với hiện đại.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Xác lập hệ thống lý thuyết cơ bản của trò chơi nghệ thuật dân gian.
Nghiên cứu các hiện tượng tình cảm, tâm lý trong quá trình chơi và tư duy thẩm mỹ của con người về lĩnh vực này.
Đồng thời nghiên cứu hệ thống các loại trò chơi nghệ thuật dân gian hàm chứa tư duy sáng tạo, thẩm mỹ qua trò chơi có tính âm nhạc, sân khấu, vũ đạo và nghệ thuật tạo hình.
Tìm hiểu về những trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam, tìm hiểu về những giá trị văn hóa thông qua những trò chơi nghệ thuật dân gian ấy.
Nhận xét và hướng phát triển những trò chơi nghệ thuật dân gian ấy trong thời đại ngày nay.
LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Cho đến nay, ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về trò chơi nghệ thuật dân gian, nhưng còn ít và tản mạn.
Đối với nghiên cứu chung về trò chơi nghệ thuật dân gian, chúng ta có các công trình sau:
- Phan Ngọc Khuê, Đồ chơi dân gian Việt Nam- tạp chí văn hoá nghệ thuật, số 32/8-1973 tr 28
- 100 trò chơi sinh hoạt, NXB TP Hồ Chí Minh, 1996.
- Mai Văn Muôn (chủ biên), trò chơi xưa và nay, tập 1, NXB thể dục thể chất, Hà Nội, 1989.
- Trò chơi dân gian trẻ em VN, NXB văn hóa dân tộc, 1992
- Thanh Phương, văn hóa dân gian người Việt, Nam Bộ, NXB KHXH, Hà Nội 1992.
- Và một số công trình khác
Đây là những tài liệu cụ thể và sinh động phản ánh về trò chơi nghệ thuật dân gian, những công trình này chỉ nêu khái quát hay đề cập rất ít về về trò chơi nghệ thuật dân gian. Những bài viết không nhiều nhưng là một nguồn tài liệu quý báu giúp chúng tôi hoàn thành tiểu luận này.
Với việc tìm hiểu về trò chơi nghệ thuật dân gian, chúng tôi hy vọng sẽ cố gắng trình bày sâu hơn về vấn đề này.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Về nội dung, đối tượng nghiên cứu của đề tài này là trò chơi nghệ thuật dân gian ở Việt Nam. Đây là một phạm trù rất rộng trong văn hóa Việt Nam.
Trong phạm vi của đề tài , không nghiên cứu tìm hiểu các trò chơi dân gian của các dân tộc Việt Nam, mà chỉ tập trung tìm hiểu những trò chơi của người Kinh.
Về thời gian, chủ yếu tập trung vào thời gian trước đây.
Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Ý nghĩa khoa học
Việc nghiên cứu một cách có hệ thống về trò chơi nghệ thuật dân gian giúp làm sáng tỏ về chức năng, vai trò của trò chơi trong đời sống của người lao động.
Trò chơi nghệ thuật dân gian của người Việt là “cơ sở nguồn” phản ánh những quan niệm, trí tuệ, tư tưởng, quan niệm thẩm mỹ của người Việt.
Xác định vai trò trò chơi nghệ thuật dân gian vừa là phương tiện để cân bằng sinh thái, đồng thời là biện pháp giáo dục thẩm mỹ, giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc có hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.
Ý nghĩa thực tiễn
Giúp chúng ta có những hiểu biết về bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Việt Nam.
Có thể vận dụng những kiến thức này vào các lĩnh vực của cuộc sống.
Hiểu được những nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam để có thể phát huy và bảo tồn. Khẳng định sức sống bền vững trong trò chơi nghệ thuật trong tâm thức và sinh hoạt văn hóa dân gian của người Việt.
Đề tài cũng không có gì mới lạ nhưng sẽ giúp chúng ta sẽ có cái nhìn tổng quát hơn về bản sắc nông nghiệp nông thôn của văn hóa Châu Á nói chung và ở Việt Nam nói riêng .
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu lịch sử
Phương pháp phân loại hệ thống
Phương pháp nghiên cứu: kết hợp giữa phương pháp phân tích & tổng hợp, logic lịch sử, thống kê, phân tích sự kiện đưa ra đánh giá, nhận định và dự đoán.