DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Vấn đề bạo hành trong gia đình hiện nay ở Việt Nam
(xét trong trường hợp vợ - chồng)

Gia đình là tế bào của xã hội. Gia đình có hạnh phúc, yên ấm thì xã hội mới yên ổn và phát triển được. Tuy nhiên hiện nay tình trạng bạo hành trong gia đình ngày càng xảy ra nhiều trong xã hội, nó không chỉ xảy ra ở những vùng nông thôn hẻo lánh mà ngay tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh... thì hành vi này cũng diễn ra hàng ngày. Bạo hành xảy ra ở mọi quốc gia, nền văn hóa, tôn giáo không ngoại lệ giàu nghèo và trình độ học vấn cao hay thấp. Bạo hành không chỉ xảy ra đối với nữ mà còn xảy ra cả với nam giới (chủ yếu là về mặt tinh thần).
Mâu thuẫn của vấn đề này là giữa gia đình hạnh phúc và gia đình không hạnh phúc; mâu thuẫn giữa yêu thương và bạo lực.
Dựa vào phương pháp dịch lý để chúng ta phân tích vấn đề bạo hành trong gia đình:
+ Kiểm tra tính tương hiện:
Trong trường hợp này chúng ta thấy cả vợ và chồng đều mong muốn là có gia đình hạnh phúc nhưng do không hiểu nhau, không kiểm soát, kìm chế được bản thân mình lúc nóng giận (cả người vợ lẫn người chồng) nên dẫn đến tình trạng bạo hành trong gia đình.
Người vợ muốn người chồng phải biết thương yêu, chăm sóc cho vợ con, không bỏ bê việc gia đình và ngược lại, người chồng muốn người vợ ngoài việc phải biết lo lắng chăm sóc cho chồng con còn phải biết thông cảm, lắng nghe lời chồng.
+ Kiểm tra tính tương hóa:
Ví dụ: Trong trường hợp người chồng đi nhậu về khuya mà không báo về cho vợ biết (chồng sai , vợ đúng). Người chồng xin lỗi, nhưng do người vợ phải đợi chờ thường xuyên nên bực tức "lải nhải nói hoài", người chồng bực mình đánh vợ.
Ở trường hợp này ta thấy người vợ do bực bội nên cằn nhằn, nói dai và người chồng do say rượu không kìm chế được mình nên đánh vợ, từ đó xảy ra sự bạo hành trong gia đình.
+ Kiểm tra tính hướng hòa:
Cả hai vợ chồng đều biết nếu có bạo hành trong gia đình sẽ làm cho gia đình mất đi sự êm ấm hạnh phúc. Người chồng vốn luôn thương yêu vợ con nhưng chỉ khi nhậu vào thì mới nóng giận, không kiềm chế được bản thân. Còn người vợ luôn lo lắng, chăm sóc cho chồng cho con chỉ khi người chồng bỏ bê gia đình, bị bạn bè rủ rê nhậu nhẹt thường xuyên thì mới cằn nhằn chồng.
Tóm lại cả hai vợ chồng đều mong muốn có một gia đình hạnh phúc.
+ Mở rộng:
Qua ví dụ trên chúng ta thấy rằng vấn đề bạo hành trong gia đình xảy ra chủ yếu là do sự bất hòa trong cuộc sống gia đình gây nên. Nếu những bất hòa ấy không được giải quyết, lâu ngày nó sẽ bùng phát thành những cuộc cãi vã, hoặc đánh nhau không cần thiết. Do vậy, tùy thuộc vào không gian, thời gian và từng trường hợp cụ thể (CKT cụ thể) mà hai vợ chồng sẽ phải tìm ra cách xử sự, điều chỉnh hành vi của mình cho hợp lý để tránh xảy ra tình trạng bạo hành trong gia đình làm mất đi sự ấm cúng trong gia đình, đôi khi còn dẫn đến tình trạng làm tan rã hạnh phúc gia đình.

Bổ sung thêm chị Kim Anh một chút ah!
Có thể dựa theo ví dụ "giờ cao su" để xác định cặp mâu thuẫn chính trong hiện tượng "bạo hành trong gia đình" là tính hiếu hòa trong truyền thống và bạo lực phổ biến trong thời đại hiện nay. (em thì nghĩ chủ thể bạo hành gia đình chủ yếu là người nam, nữ nếu có thì rất...hiếm)
Như vậy ta có thể phân tích như sau:
Bước 1: Kiểm tra tính tương hiện: Trong hiếu hòa truyền thống có bạo lực và ngược lại
Chủ thể nhẫn nhịn thì ứng xử theo thói quen "một điều nhịn chín điều lành" thay vì phản kháng = sống chung với bạo lực. Chủ thể bạo lực dùng "tay chân" để giải quyết vấn đề thay vì dùng ngôn ngữ.
Bước 2: Kiểm tra tính hướng hóa: Thể hiện ở chỗ: Chủ thể "nhịn" bởi hiếu hòa quá, lo nhịn không lo giải quyết vấn đề, nhịn quá hóa nhu nhược, người chồng càng bực mình càng làm tăng xung đột. Chủ thể bạo lực, nghĩ rằng chỉ có thể giải quyết xung đột bằng bạo lực, giải quyết xong sự việc hóa hiếu hòa.
Bước 3: Kiểm tra tính hướng hòa: cả hai chủ thể mặc dù có vẻ trái ngược nhau nhưng cơ bản cũng đều muốn gia đình hạnh phúc. Điều này thể hiện ở chỗ. Người hiếu hòa không ưa bạo lực nhưng cũng không muốn mất gia đình nên "nhịn", người bạo lực biết rằng bạo lực là không nên nhưng muốn thể hiện quyền uy hoặc cái tôi hoặc nghĩ rằng đó là cách giải quyết xung đột tốt nhất nên đã dùng bạo lực. Tóm lại cả hai đều muốn giữ gia đình.
Bước 4: Mở rộng
Hai bên đều tự điều chỉnh hành vi của mình để có mức trung tính "vợ chồng đóng cửa trong nhà bảo nhau" (bảo nhau chứ không phải...đập nhau) để có sự yên ấm, hạnh phúc.

Cảm ơn một bài viết khá thú vị của bạn. Đây hoàn toàn là một vấn đề cần được quan tâm và đánh giá sâu sắc.

Có lẽ, sẽ có rất nhiều ý kiến khách quan và chủ quan về vấn đề này. Ở đây, mình chưa thể đánh giá đâu là mặt tích cực và đâu là mặt tiêu cực của vấn đề. Lần tham gia diễn đàn sau mình sẽ đóng góp nhiều hơn. Tuy nhiên, mình xin mạo phép hỏi bạn một vài câu hỏi nhé.

Thứ nhất, theo bạn đâu là nguyên nhân chính dẫn đến bạo hành trong gia đình? Tại sao?

Thứ hai, sự chênh lệch về trình độ học vấn có phải là một trong những nguyên nhân gây ra bạo lực trong gia đình? Tại sao?

Thứ ba, giữa thành thị và nông thôn thì nơi nào có mức độ bạo hành gia đình nhiều hơn? Tại sao?

Thứ tư, biện pháp tốt nhất để hạn chế bạo hành gia đình?

Vài câu hỏi tham gia. Chào bạn. Chúc bạn luôn vui.

Kim Anh cám ơn Linh Giang và Starlady đã có những ý kiến và những câu hỏi rất thú vị về đề tài này. Ý kiến của Linh Giang đã bổ sung cho đề tài của Kim Anh thêm đầy đủ. Còn câu hỏi của Starlady thì theo sự hiểu biết của mình, mình có thể trao đổi với bạn một số ý như sau:
1/ Nguyên nhân dẫn đến bạo hành trong gia đình là do sự bất bình đẳng giới, bất bình đẳng về quyền lực; sự thiếu hiểu biết về pháp luật và nhận thức của người hai vợ chồng (người gây ra bạo lực và bị bạo lực) về bạo lực gia đình còn hạn chế; cả hai vợ chồng thiếu các kỹ năng ứng xử, chưa có cách giải quyết phù hợp khi trong gia đình có sự mâu thuẫn, xung đột. Ngoài ra, tình trạng cờ bạc, rượu chè, nghèo đói, thiếu việc làm, kết hôn sớm, ngoại tình... cũng là những yếu tố góp phần dẫn đến bạo lực gia đình. Trong thực tế bạo hành luôn tồn tại ở hai dạng rõ rệt. Bạo hành về thể xác có nghĩa là họ sử dụng vũ khí đánh, véo, vả, ném đồ đạc vào người, nắm tóc, bóp cổ, hay nhiều cách tấn công về thể xác. Có hành vi hăm dọa, gây sợ hãi, cưỡng dâm, cố tình không cho thỏa mãn các nhu cầu cơ bản như ăn uống, tiếp xúc với người khác … đó là những hành vi và thái độ sai trái (mà khỏang 90% nạn bạo hành này là do đàn ông gây ra); Bạo hành về tinh thần là họ sử dụng những hành vi như hạ nhục, chửi bới, dùng những câu châm ngôn ví von để hành hạ người khác nhằm thỏa mãn những cơn giận của chính họ.
2/ Theo tôi sự chênh lệch về trình học vấn, năng lực nghề nghiệp, đặc biệt là tình trạng chênh lệch về nghề nghiệp giữa vợ và chồng cũng là một trong những nguyên nhân gây ra nạn bạo hành trong gia đình. Bởi vì nếu chồng có trình độ cao quá mà vợ không có hoặc có trình độ thấp quá thì hay bị chồng coi thường, khinh khi vì nghĩ là không xứng với mình. Còn chồng có trình độ thấp hơn vợ thì rõ ràng lòng tự tôn của đàn ông bị xúc phạm, điều đó sẽ hình thành ở họ tư tưởng tự ty, hẹp hòi và từ đó những cuộc cãi vã lẫn nhau sẽ xảy ra và nếu không giải quyết tốt sẽ dẫn đến bạo hành trong gia đình.
3/ Bạn đưa ra câu hỏi là giữa nông thôn và thành thị thì nơi nào có mức độ bạo hành nhiều hơn? Nói thật tôi cũng chưa nghiên cứu kỹ về vấn đề này lắm. Tuy nhiên theo thiển nghĩ của tôi thì nạn bạo hành xảy ra ở nông thôn nhiều hơn và mức độ cũng nghiêm trọng hơn vì người phụ nữ phải chịu bạo hành cả về mặt thể xác lẫn tinh thần. Điều này là do quan niệm "trọng nam khinh nữ" vẫn còn khá phổ biến ở các vùng quê của nước ta, rồi trình độ hiểu biết, trình độ dân trí ở nông thôn chưa cao, người phụ nữ nông thôn lại ít nhiều phụ thuộc chồng về mặt kinh tế. Mặt khác, phụ nữ nước ta từ xưa đến nay sẵn có trong mình tư tưởng chịu đựng, nhẫn nhịn, miễn sao gia đình êm ấm. Họ sợ chuyện vỡ ra bên ngoài mọi người sẽ chê cười, sợ gia đình, họ hàng nhà chồng dè bỉu, con cái phải xấu hổ với bạn bè… Còn ở thành thị, nạn bạo hành xảy ra thường là bạo hành về mặt tinh thần nhất là đối với những cặp vợ chồng trẻ phần lớn cả vợ và chồng đều là người có học thức, độc lập về tài chính. Nhưng trong cuộc sống vợ chồng không thể tránh khỏi nảy sinh những mâu thuẫn sau một khoảng thời gian chung sống với nhau không còn tìm được tiếng nói chung, không thể đồng cảm với nhau. Mâu thuẫn đó xuất phát từ những thói quen, lối sống, cách tư duy khác nhau. Nhưng vì đều là những người còn trẻ, thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống, đồng thời là những người có cái “tôi” cá nhân quá lớn, nên khi xảy ra bất hòa, không ai chịu nhượng bộ. Vì thế mâu thuẫn ngày càng căng thẳng, dần dần sẽ biến thành cuộc chiến tranh lạnh. Bên cạnh đó, vì là những người “có học”, có bằng cấp, chịu sức ép của danh tiếng nên họ không dám thổ lộ hoặc xin ý kiến của những người khác có kinh nghiệm để giải quyết mâu thuẫn. Thông thường họ chọn giải pháp cam chịu, nhẫn nhịn, chấp nhận. Đến khi không đủ kiên nhẫn để chịu đựng thì họ lặng lẽ đưa nhau ra toà li dị.
4/ Theo tôi, giải pháp tốt nhất để hạn chế nạn bạo hành trong gia đình hiện nay là giáo dục ý thức cho người dân hiểu về quyền bình đẳng giới trong gia đình giữa vợ và chồng. Chính quyền, đòan thể phải có biện pháp can thiệp hữu hiệu và khả thi khi bạo hành xảy ra.
Ví dụ: nếu người chồng đang làm việc ở cơ quan, xí nghiệp… thì chuyển văn bản về cho lãnh đạo đơn vị ấy. Nếu làm việc tự do thì ở địa phương phát lên bản tin truyền thanh của phường, xã, rồi kiểm điểm trước tổ dân phố, bắt lao động công ích như quét đường, làm vệ sinh nơi công cộng…
Đó là một vài ý kiến theo thiển nghĩ của tôi chẳng biết có đúng không?. Rất mong các bạn khác đóng góp thêm để vấn đề được sáng tỏ hơn.

Chào bạn!
Đề tài của bạn rất hay và bạn phân tích khá lý thú!

Mình có vài ý kiến nhỏ sau:

-Mâu thuẫn trong vấn đề này là: cái đúng và sai trong hành động này, sự thấu hiểu và không hiểu nhau giữa các cá nhân trong gia đình, giữa đạo đức và phi đạo đức.

-Phân tích:
+tính tương hiện: Vấn đề này tồn tại từ xưa đến nay trong xã hội VN. Trong gia đình không hạnh phúc cũng như gia đình hạnh phúc đều có thể có, tuỳ thuộc vào thời điểm, không gian (điều kiện) và con người cụ thể.

+tính tương hoá (không phải hướng hoá): một gia đình hạnh phúc đôi khi cũng có sự bạo hành, và gia đình không hạnh phúc có khi không có sự bạo hành, nó tuỳ vào chủ thể, không gian và thời gian nhất định, nó có sự chuyển hoá để sinh bạo hành.

+tính hướng hoà: Cuối cùng thì dù gia đình có bạo hành hay không thì vẫn là một gia đình nếu đôi bên biết dung hoà, còn nếu không sẽ đỗ vỡ. Và bạo hành cũng không phải là nguyên nhân duy nhất của đỗ vỡ. Theo quy luật thì nếu mỗi cá nhân có sự nhận thức đầy đủ về bạo hành là vi phạm đạo đức, pháp luật, có sự yêu thương, có ý chí vun đắp cho gia đình thì tất yếu bạo hành sẽ giảm, còn ngược lại nó sẽ tăng.

Vài dòng gởi bạn,
Chúc bạn thành cống

Cám ơn bạn NTNLONGXUYEN đã tham gia ý kiến với đề tài của Kim Anh, ý kiến của bạn rất xác đáng với tình hình bạo hành trong gia đình của Việt Nam ta hiện nay và bổ sung rất nhiều về mặt lý luận đối với đề tài của Kim Anh. Nhưng trong phần kiểm tra tính hướng hòa bạn có nêu “bạo hành cũng không phải là nguyên nhân duy nhất của đỗ vỡ”, Kim Anh thấy vấn đề này đúng nhưng chưa đủ. Bởi vì theo mình “bạo hành” chính là nguyên nhân chính để đẩy gia đình đến chỗ tan vỡ nhanh nhất (mà điều này thì hầu như chẳng ai muốn). Trong thực tế cũng như trên nhiều báo chí đã nêu, thì hầu hết các vụ ly hôn hiện nay đều xuất phát từ vấn đề bạo hành. Mà mọi việc để đi đến "bạo hành" thì lại cần có rất nhiều yếu tố, lý do khác nhau như Kim Anh đã kể ở trên (trong đó bao gồm luôn cả lý do thầm kín, tế nhị nhất trong quan hệ vợ chồng).
Chẳng biết quan điểm trên của mình có cực đoan quá không?, nhờ các bạn chỉ giúp với nhé.

Bài tập 2:
Phân tích và lập cấu trúc đề tài theo phương pháp dịch lý
Đề tài: Vấn đề bạo hành trong gia đình hiện nay ở Việt Nam.
1. Xác định các từ khóa: Có 3 từ khóa: Bạo hành trong gia đình, hiện nay, ở Việt Nam.
2. Phân tích đề tài:
+ Danh từ trung tâm: Vấn đề bạo hành trong gia đình
+ Định tố 1: hiện nay
+ Định tố 2: ở Việt Nam
3. Cấu trúc đề tài:
+ Cấp độ 0: Lĩnh vực nghiên cứu: Văn hóa gia đình
+ Cấp độ 1: Chủ thể: Hạnh phúc gia đình - Bạo hành gia đình
+ Cấp độ 2: Không gian: Phương tây - Việt Nam - Phương Đông
+ Cấp độ 3: Thời gian: Ngày xưa - hiện nay - mai sau

Rất mong nhận được sự góp ý của thầy cô và các bạn để bài tập được hoàn chỉnh hơn. Xin cám ơn!

chào bạn Kim Anh!

Trong phân tích cấu trúc, ở cấp độ 2 bạn xác định: Phương Tây- Việt Nam- Phương Đông.

Mình nghĩ để chính xác hơn bạn phải xác định là: Phương Tây- Việt Nam- các nước Phương Đông khác,

Vì VN cũng thuộc phương Đông nên không thể xác định VN rồi lại có VN trong Phương Đông nữa được.

Chúc bạn thành công!

Cám ơn bạn NTNLONGXUYEN đã phát hiện ra chỗ thiếu ấy. Đúng là trong bản nháp thì mình ghi giống bạn nhưng lúc nhập vào thì mình lại nhập thiếu. Một lần nữa xin cám ơn.
Rất mong nhận được sự đóng góp thêm của các bạn khác để cho bài tập của mình hoàn chỉnh. Xin cám ơn.

Bài tập 2 (đính chính thêm):
Phân tích và lập cấu trúc đề tài theo phương pháp dịch lý
Đề tài: Vấn đề bạo hành trong gia đình hiện nay ở Việt Nam.
1. Xác định các từ khóa: Có 3 từ khóa: Bạo hành trong gia đình, hiện nay, ở Việt Nam.
2. Phân tích đề tài:
+ Danh từ trung tâm: Vấn đề bạo hành trong gia đình
+ Định tố 1: hiện nay
+ Định tố 2: ở Việt Nam
3. Cấu trúc đề tài:
+ Cấp độ 0: Lĩnh vực nghiên cứu: Văn hóa gia đình
+ Cấp độ 1: Chủ thể: Hạnh phúc gia đình - Bạo hành gia đình
+ Cấp độ 2: Không gian: Phương tây - Việt Nam – Các nước Phương Đông khác
+ Cấp độ 3: Thời gian: Ngày xưa - hiện nay - mai sau

Xin vui lòng click vào hình vẽ phía dưới để xem hình rõ hơn.

Chào Kim Anh!

Có ý nhỏ cho Kim Anh:

về hình cấu trúc KN,

Bạn chú ý đến màu sắc, bạn cho nhiều màu nền quá,

theo mình cái trục bạn nghiên cứu nên cho màu giống nhau để nhìn rõ vấn đề mình cần tập trung nhé!

Chúc bạn thành công!