DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Ngày nay, nhiều cặp vợ chồng, ngoài việc đóng góp vào tài sản chung (quỹ chung) của hai vợ chồng hàng tháng, còn để giành một số tiền riêng mà không cho vợ (hoặc chồng) biết để tiện chi tiêu riêng! Số tiền đó thường được gọi là "Quỹ đen". Hiện tượng này được nhiều người ủng hộ nhưng cũng không ít người phản đối!
Với hiện tượng trên, mình thử vận dụng Phương pháp Dịch lý để nghiên cứu đề tài: "Quỹ đen trong đời sống vợ chồng ở Việt Nam hiện nay"!
I. Tìm những mâu thuẫn và kiểm tra tính tương hiện, tương hóa, hướng hòa:
Trước hết, tôi thấy có 2 mâu thuẫn xảy ra trong đề tài trên, đó là:
. Sự tự do chi tiêu của vợ hoặc chồng
. Sự trung thực giữa hai vợ chồng
1. Kiểm tra tính tương hiện:
- Sự tự do chi tiêu: Khi vợ (chồng) có khoảng quỹ đen, họ tự do chi tiêu mà không cần đến quỹ chung. Ví dụ: gởi tiền giúp đỡ những người thân trong gia đình, họ hàng mà không muốn cho vợ (chồng) mình biết vì sợ vợ (chồng) lo lắng thêm vì gánh nặng từ gia đình mình, hoặc sợ sự không đồng ý của vợ (chồng)... Ngoài ra, họ còn dùng "quỹ đen" để tự do mời bạn bè đi cà phê, đi nhậu mà không bị vợ phàn nàn; dùng để mua sắm quần áo, giày dép, sinh nhật bạn bè... mà không sợ chồng trách móc "sao tiêu xài phung phí thế"...! Nhiều ông chồng còn giữ tiền riêng để cho "bồ nhí"... hoặc làm những việc không trong sáng khác!
- Sự trung thực: Để có được "quỹ đen", một trong hai vợ (chồng) luôn tìm cách giấu giếm số tiền riêng để người kia không phát hiện được. Họ luôn sống trong sự lo lắng sợ bị phát hiện bị lừa dối. Và khi bị phát hiện, hậu quả của nó hầu hết đều ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình. Vì thường không ai muốn mình bị lừa dối (cho dù mình cũng đang có "quỹ đen"), và trở nên nghi ngờ rằng, cô ấy (anh ấy) dùng quỹ đen đó để làm gì, sử dụng với mục đích trong sáng hay đen tối?!
2. Kiểm tra tính tương hóa:
- Sự tự do chi tiêu: Khi vợ (chồng) tự do chi tiêu, cả hai sẽ không có sự chia sẻ, thông cảm lẫn nhau. Họ không cần hỏi ý nhau khi muốn giúp đỡ người thân cho dù có chính đáng! Họ thỏa mãn nhu cầu riêng (mua sắm, nhậu nhẹt, giải trí...) của mình mà không cần sự chia sẻ của vợ (chồng). Và tất nhiên, để thõa mãn được nhu cầu riêng đó, thường họ rất muốn số tiền trong quỹ đen ngày càng tăng lên (không biết bao nhiêu cho đủ), điều này dẫn đến: càng lúc họ càng lừa dối nhiều hơn, có khi họ còn phạm cả số tiền trong quỹ chung nữa với nhiều lý do dối trá khác! Như vậy, họ đã không trung thực với nhau, lừa dối nhau và mức độ ngày càng tăng lên!
- Sự trung thực: Khi cần chi tiêu, vợ chồng hay bàn bạc cùng nhau để đi đến sự thống nhất, điều đó đạt được tính trung thực. Nhưng khi không có sự thống nhất giữa 2 người, dần dần, một trong hai sẽ lập quỹ đen cho riêng mình. Ví dụ: chồng không muốn giúp đỡ bên vợ và ngược lại, hoặc nếu gặp tính nhỏ nhen, ích kỷ, hà tiện của vợ (chồng), không quan tâm đến nhu cầu riêng của mỗi người..., hoặc có bồ nhí... thì rất muốn lập quỹ đen "không đáy" để thỏa mãn nhu cầu riêng, tự do chi tiêu của mình!
3. Kiểm tra tính hướng hòa:
- Sự tự do chi tiêu: Nhiều người vợ (chồng) muốn tiện chi tiêu riêng nên lập quỹ đen tuy biết rằng như vậy là thiếu trung thực với nhau. Nhưng để đối phó với những người vợ (chồng) quá ích kỷ, nhỏ nhen, không biết thông cảm, chia sẻ những nhu cầu chính đáng của nhau thì họ vẫn lập quỹ đen. Còn có những người vợ (chồng) không có tính xấu trên nhưng vẫn lập quỹ đen vì không muốn gây lo lắng cho nhau... nhưng với mục đích trong sáng. Để trung thực với nhau, nhiều cặp đã thỏa thuận công khai quỹ đen của mình (thật ra đó là một khoảng tiền riêng có giới hạn của từng người, trích công khai từ quỹ chung) để dùng trong những việc nhỏ. Còn việc lớn vẫn phải bàn bạc thống nhất với nhau.
- Sự trung thực: Nhiều cặp vợ chồng biết những cặp vợ (chồng) khác có quỹ đen để tự do chi tiêu nhưng họ không cần làm như vậy! Vì vợ chồng là một thể thống nhất. Khi đã sống chung thì phải cần chia sẻ, thông cảm, hiểu nhau, tin tưởng nhau, và cùng xây dựng hạnh phúc của nhau. Và trung thực đối với nhau và với tài sản chung là cần thiết để sống hạnh phúc cùng nhau. Nếu chỉ lo thỏa mãn riêng nhu cầu của mình thì làm cho mối quan hệ vợ chồng ngày càng xa nhau, hạnh phúc sẽ dễ tan vỡ... Rất khâm phục và đáng học hỏi đối với những cặp vợ chồng biết hy sinh cho nhau, quan tâm đến nhu cầu của nhau như: sẵn sàng giúp đỡ người nhà 2 bên khi cần; sẵn sàng mua tặng một cái máy tính khi chồng cần; cùng mua tặng vợ một cái áo mới vào sinh nhật; không phàn nàn vì những nhu cầu trong sáng và cần thiết trong cuộc sống. Còn những nhu cầu đen tối khác (nhậu nhẹt, chi tiêu quá mức cần thiết, ảnh hưởng đến tài sản chung...) thì tất nhiên không thể ủng vì nó tạo nên sự thiếu trung thực, là mầm móng của sự tan rã gia đình.
Như vậy, tùy hoàn cảnh của mỗi người mà Quỹ đen có cần thiết có mặt trong đời sống vợ chồng hay không. Cả sự tự do thỏa mãn nhu cầu riêng mà vẫn trung thực với nhau là cách tốt nhất cho một gia đình hạnh phúc!

II. Vận dụng phương pháp dịch lý để xây dựng cấu trúc của đề tài: "Quỹ đen trong đời sống vợ chồng ở Việt Nam hiện nay":
1. Phân tích đề tài:
- Các từ khóa: "quỹ đen trong đời sống vợ chồng", "ở Việt Nam", "hiện nay"
- Cấu trúc ngữ pháp:
. Cụm danh từ trung tâm: "quỹ đen trong đời sống vợ chồng"
. Định tố 1: "ở Việt Nam"
. Định tố 2: "hiện nay"
2. Phân tích cấu trúc đề tài:
- Định vị đối tượng nghiên cứu (NC):
Các cấp độ:
CĐ 0: Lĩnh vực NC: Văn hóa gia đình

CĐ 1: Vợ chồng; Con cái

CĐ2: Văn hóa vật chất; Văn hóa tinh thần

CĐ3: chủ thể: Tài sản riêng (Quỹ đen) trong đời sống vợ chồng; Tài sản chung trong đời sống vợ chồng

CĐ4: không gian: Phương Tây; Việt Nam; Phương Đông khác

CĐ5: thời gian xưa ; hiện nay ; mai sau

Từ đó, ta có thể định vị đối tượng NC:
. Chủ thể văn hóa: quỹ đen trong đời sống vợ chồng
. Không gian văn hóa: ở Việt Nam
. Thời gian văn hoá: hiện nay

Đây là 2 bài tập đầu tiên mà Thầy đã cho, mình áp dụng Phương pháp Dịch lý mới học nên có nhiều sai sót! Mong các bạn và Thầy đóng góp ý giúp cho ạ! Xin cảm ơn rất nhiều!

Mình xin sửa lại cấu trúc các độ của đề tài cho hợp lý hơn! Các bạn góp ý giúp mình nhé! Cảm ơn các bạn!

Bài tập 3: Đề cương:
MỤC LỤC
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục của luận văn
Chương Một. Cơ sở lý luận và thực tiễn:
1.1. Cơ sở lý luận:
1.1.1. Văn hóa
1.1.2. Văn hóa gia đình
1.2. Cơ sở thực tiễn:
1.2.1. Định nghĩa “quỹ đen”
1.2.2. Định vị quỹ đen
1.2.3. Tiến trình lịch sử quỹ đen
* Tiểu kết
Chương Hai. Quỹ đen nhìn từ chủ thể:
2.1. Văn hóa nhận thức của chủ thể:
2.1.1. Về nhu cầu lập quỹ đen
2.1.2. Về nhu cầu chi tiêu quỹ đen
2.2. Văn hóa tổ chức của chủ thể:
2.2.1. Cách lập quỹ đen
2.2.2. Cách duy trì quỹ đen
* Tiểu kết
Chương Ba. Quỹ đen nhìn trong không gian và thời gian:
3.1. Quỹ đen nhìn trong không gian:
3.1.1 Tận dụng quỹ đen
3.1.2. Đối phó quỹ đen
3.2. Quỹ đen nhìn trong thời gian:
3.2.1. Nguồn gốc hình thành quỹ đen
3.2.2. Hoạt động quỹ đen
3.2.3. Những ưu điểm và nhược điểm của quỹ đen
* Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

Bài tập 4: Làm Mục lục:

Bổ sung Bài tập 4: Xây dựng thư mục Tài liệu tham khảo:
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Vũ Ngọc Khánh 2008: Văn hóa gia đình: NXB Văn hóa Thông tin, 332 tr.
2. Trần Ngọc Thêm 1996/2004: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam – NXB Tổng hợp Tp. Hồ Chí Minh, 690 tr.
3. Minh Tâm, Thanh Nghi, Xuân Lãm 1998: Tự điển tiếng Việt – Ngôn ngữ học Việt Nam: NXB Thuận Hóa – trang 1087, 1088.
4. Quỹ đen.
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.v ... g==&page=1
5. Quỹ đen.
http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/
6. Trà xanh 2009, Chi tiêu thế nào để tránh mâu thuẫn.
http://giadinh.net.vn/20090619032352573 ... -thuan.htm
7. Việt Báo 2005, Vợ chồng có nên lập quỹ đen.
http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Vo- ... 77636/246/
8. Theo Người Lao Động 2007, Quỹ đen của quý bà.
http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Quy ... 96830/407/
9. Việt Báo 2007, Quỹ đen của chàng.
http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Quy ... 95662/246/
…

Bài tập 5: Lập bảng so sánh quỹ đen và quỹ chung:

Bài tập 6: Định nghĩa Quỹ đen
1. Tìm các định nghĩa hiện có:
- Định nghĩa 1: Quỹ đen là quỹ dành riêng cho những khoản chi được giữ bí mật, thường là bất hợp pháp
(Quỹ là số tiền hoặc nói chung là những tiền của dành riêng cho những khoản chi tiêu nhất định)
(Minh Tân, Thanh Nghi, Xuân Lãm 1998: Tự điển tiếng Việt – NXB Thuận Hóa, trang 1087, 1088):
- Định nghĩa 2:Quỹ đen là quỹ chi tiêu cho những món không cần công bố (The Free Vieetnamese Dictionary Project 1997-2004: http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)
- Định nghĩa 3: Quỹ đen là quỹ trái phép
(Tự điển Bách khoa toàn thư:
http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.v ... g==&page=1)
2. Phân tích định nghĩa:

3. Phân loại định nghĩa, xác định những nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/ thiếu cần bổ sung, sửa chữa:
- Theo đặc trưng giống: quỹ đen: là quỹ
- Theo đặc trưng loài: quỹ đen: được giữ bí mật, không cần công bố, trái phép. Có hai phạm trù: Hai định nghĩa đầu nói về cách thức sử dụng (bí mật, không cần công bố); định nghĩa sau nói về tính chất của hành động sử dụng (trái phép).
- Như vậy, về đặc trưng giống thì cần tiếp thu. Còn về hai đặc trưng loài thì cần chỉnh sửa, khái quát hóa, chính xác nội dung
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả của mục 3 để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng:
- Ở phương Tây và phương Đông khác: phổ biến các cặp vợ chồng Mĩ bí mật lập quỹ đen; là bí mật tuyệt đối của vợ hoặc chồng; cả hai đều lừa dối để dành tiền riêng cho những việc riêng mà vợ (chồng) không biết; họ rất sợ bị lộ bí mật; khi bị lộ, hầu hết đều dẫn đến bất hòa.
- Trong các lĩnh vực khác (ngoài gia đình):
. Trong kinh doanh: quỹ đen của công ty được lập kín ra với số lượng tiền lớn, lấy từ ngân sách chung; nhưng sử dụng cho việc riêng; là tiền bất hợp pháp.
. Trong các cơ quan nhà nước: quỹ đen được lập kín từ ngân sách nhà nước và chi tiêu trái phép (mua tài sản riêng...).
Như vậy, những người lập quỹ đen đều rất sợ phải công bố (chứ không phải không cần công bố). Và họ giữ bí mật và dùng để chi tiêu riêng (trái phép: không được phép của đối phương)
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại):
- Là quỹ (tiền của dành cho khoản chi tiêu nhất định)
6. Xác định đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm cùng bậc):
1) Được giữ bí mật (phân biệt với công khai)
2) Sử dụng trái phép (phân biệt với được phép sử dụng)
Sản phẩm sơ bộ: Quỹ đen là quỹ được giữ bí mật và sử dụng trái phép.
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại:

Như vậy, trong định nghĩa sơ bộ ban đầu: Quỹ đen là quỹ được giữ bí mật và sử dụng trái phép, có thể sửa lại: chữ “sử dụng” thay bằng “được dùng” để rõ nghĩa hơn; hai chữ “được giữ” có thể bỏ bớt mà không ảnh hưởng nghĩa.
Sản phẩm cuối cùng: Quỹ đen là quỹ bí mật và được dùng trái phép.

Bài tập 5: Mô hình về các mối quan hệ trong quỹ đen và quỹ chung:

Mô hình 1:

Mô hình 2:

Bài tập 7: So sánh "cuộc chơi đánh bài" và "cuộc chơi Bài chòi":

Bài tập 8:
Chọn nội dung thích hợp trong đề tài của mình để vận dụng PP loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới:
* Bảng so sánh giữa “Quỹ đen” (của vợ chồng) với “bóng ma” (bằng cách vận dụng việc so sánh trong Phương pháp loại hình:




Như vậy, đối chiếu với bảng so sánh giữa “Quỹ đen” (của vợ chồng) với “bóng ma” (bằng cách vận dụng việc so sánh trong phương pháp loại hình), ta có thể nhận thấy rằng:
Ví dụ, một người chưa từng tạo nên quỹ đen cũng như chưa từng thấy ma và người đó đang sống yên lành, hạnh phúc. Nhưng một ngày, chị ta tạo nên quỹ đen và sống trong sự lo lắng bất an vì sợ bị chồng phát hiện. Và chị ta cũng đã gặp ma trong nỗi sợ hãi khủng khiếp và đang sợ phải gặp nữa. Như vậy, tuy hai nỗi sợ này khác nhau nhưng cũng đều gây cho chị sự bất an trong tinh thần.
Vào một ngày, chồng chì phát hiện ra quỹ đen của chị và mất niềm tin, thất vọng… về chị thì cũng gây cho chị nhiều sự bất an không kém so với việc chị lại gặp ma lần nữa. Nhưng nỗi sợ ma là nỗi sợ một thế giới huyền bí nào đó, thực hư thế nào khoa học chưa giải thích rõ. Còn nỗi sợ về việc quỹ đen bị lộ là nỗi sợ thực sự, sợ đổ vỡ trong cuộc sống hôn nhân, sợ ảnh hưởng đến cuộc sống thực sự hiện diện.
Như vậy, quỹ đen cũng như bóng ma, cả hai đều là tác nhân gây ra sự bất ổn trong cuộc sống con người. Đã gọi là “quỹ đen” thì không thể công khai số tài sản trong đó. Còn nếu đã công khai (vợ/chồng đều biết thì đó không gọi là quỹ đen mà thuộc quỹ chung (vì được phân chia có kế hoạch cho chi tiêu riêng từng người và có thỏa thuận cả hai vợ chồng). Nếu vợ chồng không tin tưởng nhau mà cứ lập và dùng quỹ đen để thỏa mãn nhu cầu riêng của mình thì sẽ sống trong sự lừa dối, lo sợ, bất an và sớm muộn cũng dẫn đến mất hạnh phúc… Con người hay dùng nhiều bùa phép để trừ tà ma trong nhà nhưng lại tự tạo nên “tà ma” (hoặc đem “tà ma” vào nhà) mà không hề hay biết (hoặc biết mà cứ cố “làm thân” với nó) để có ngày, "chính nó lại hại thân ta"!