DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

BÀI THỰC HÀNH SỐ 1
1. TÊN ĐỀ TÀI: VĂN HÓA ỨNG XỬ VỚI RỪNG NHÌN TỪ LUẬT TỤC CỦA NGƯỜI CƠ TU QUẢNG NAM
2. Xác định các cặp phạm trù đối lập:
- Con người >< thiên nhiên
- Quyền lợi>< nghĩa vụ
3. Áp dụng phương pháp dịch lý
3.1. Để nghiên cứu các cặp đối lập:
a. Kiểm tra tính tương hiện:
- Dân tộc Cơ Tu sống ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam, đời sống gắn bó với rừng. Nguồn tài nguyên rừng cũng được con người tận dụng để phục vụ cho cuộc sống.
- Người dân vừa có được những lợi ích từ rừng, đồng thời có nghĩa vụ bảo vệ nguồn tài nguyên rừng.
b. Kiểm tra tính tương hóa:
- Con người muốn tận dụng tự nhiên thì phải bảo đảm cho nguồn tài nguyên thiên nhiên không cạn kiệt, và tự nhiên càng phát triển thì con người càng được hưởng lợi nhiều hơn.
c. Kiểm tra tính hướng hòa:
- Con người và tự nhiên chung sống hòa hợp, con người phải ứng xử tốt với tự nhiên, thì tự nhiên mới đem lại lợi ích lâu dài cho con người.
- Con người tận dụng tài nguyên thiên nhiên vừa phải để phục vụ cuộc sống, đồng thời phải bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên để bảo đảm sự cân bằng sinh thái.
3.2. Để phân tích đề tài
1. Xác định từ khóa trong tên đề tài: ứng xử với rừng, luật tục, Quảng Nam.
2. Sơ đồ cấu trúc cấp hệ:

Oh, bài làm của chị chặt chẽ quá. Nãy giờ "soi" hoài mà tìm chưa được. Nhưng sau 1 hồi vạch lá tìm sâu mới tìm ra được 1 vài góp ý nhỏ xíu như sau để đóng góp ^^.

Phần CĐ 4: Luật tục nên ghi là luật tục của người Cơ Tu thì rõ hơn đó chị, còn các phương tiện khác là các luật tục khác.

Về phần thời gian em chưa rõ ý chị muốn làm toàn thời hay hiện nay thôi. Không có tô màu khác ở những ô khái niệm chính gì hết, sơ đồ toàn là 1 màu khó nhìn quá, hihi.

Phần tính tương hiện có nên đưa vào rừng cũng cần bàn tay con người bảo vệ chăm sóc thì mới tốt hơn không? Em không chắc ý này vì chưa rõ luật tục của người Cơ Tu, chị xem thử xem sao nha.

Tạm thời mới soi được đến đó thôi, không biết soi đúng không nhưng phải đi học bài đây, hic hic. Chừng nào chị rảnh thì qua soi mói và mổ xẻ đề tài của em cho vui nha, càng chặt chém thì càng vui.

Tôi thấy rằng ở CĐ 2 của bạn so ánh giữa Quãng Nam với Nơi khác thì đã bao hàm sự so sánh QN với cả Tây Nguyên rồi. Như vậy thành tố Tây Nguyên liệu rằng có thừa không?

Cảm ơn ý kiến đóng góp của Hạnh Trang. Lúc đầu chị cũng làm phần CĐ4 như em nói nhưng sao một hồi đắn đo thì lại rút gọn lại như vậy. Có lẽ chị sẽ xem xét lại. Còn phần tương hiện, ý kiến của em cũng nằm trong phần nghĩa vụ bảo vệ và phát triển rừng.
Sơ đồ thì chị mới mày mò tập làm nên chưa được hoàn thiện. Phải còn thực hành nhiều mới được.
Chị cũng soi bài em hồi sáng giờ mà cũng chưa thấy có gì để ý kiến.

Cảm ơn bạn Dakorg. Ý của mình là so sánh với các dân tộc khác ở Tây nguyên, và dân tộc Cơ tu ở các tỉnh khác như Huế chẳng hạn. Nhưng không biết thể hiện thế nào nên chỉ rút gọn lại là Tây Nguyên và Nơi khác.

Vừa rồi tục thờ thần rừng cũng được công nhận là Di sản, hic, chị Hòa có phát triển thành để tài nguyên cứu thì nhớ đề ra giải pháp phát triển. Về cấp độ 2, em thấy cần cụ thể cái gọi là Nơi khác ra nữa, xem thử người thổ dân châu Mỹ, hay Indo, họ có tục này không và nếu có thì học ứng xử như thế nào. Đề tài có giá trị thực tế cao khi hiện nay, nạn phá rừng dẫn đến biến đổi khí hậu để lại hậu quả ngày dễ thấy

Còn mình thì thấy trong sơ đồ không thấy nói gì đến người Cơ Tu trong khi tên đề tài thì có. Một câu hỏi lớn thế thì đồng bào khác trong cùng địa bàn Quảng Nam như người Việt chẳng hạn sẽ ứng xử với rừng như thế nào? Thứ hai là "nhìn vào" hay nói thẳng ra là "trong luật tục" thì tên đề tài gọn mà hay hơn không. Thứ ba, đồng ý là không nên để luật tục và các phong tục khác. Theo mình nên chăng là "trong ca dao tục ngữ, thơ ca - tức là văn học, trong nghệ thuật thì như thế nào sẽ cụ thể hơn là "phong tục khác". hehehe

Cảm ơn kimchidangthi và conghieusts đã góp ý.
Về nơi khác mình định so sánh với một số dân tộc ở miền núi phía bắc cũng có luật tục ứng xử với môi trường, còn tìm hiểu về thổ dân châu Mỹ hay Indo thì mình không có tài liệu và trong đề tài này mình chỉ có thể làm đến đó thôi. Mình sẽ ghi nhận ý kiến của Chi và sẽ tìm hiểu thêm khi có thể.
Về tên đề tài, chủ thể là văn hóa ứng xử với rừng, và “nhìn từ luật tục..” ở đây mình muốn thể hiện phương tiện để nghiên cứu, và mình thấy cũng hợp lí.
Còn không gian muốn nói đến không gian sống của người Cơ Tu ở Quảng Nam, người Cơ Tu là đối tượng nghiên cứu, nhưng chủ thể nghiên cứu là văn hóa ứng xử với rừng nên không biết thể hiện sơ đồ thể nào cho hoàn chỉnh.
Ngoài ra, bên cạnh luật tục cũng có nhiều phong tục khác của các dân tộc thiểu số, hay hương ước của người Việt cũng thể hiện văn hóa ứng xử với rừng nên mình muốn đặt luật tục trong tương quan với các phong tục khác.
Đó là hướng và ý mà mình muốn thực hiện. Cảm ơn mọi người đã góp ý và rất mong tiếp tục nhận được sự góp ý của moi người để đề tài hoàn chỉnh hơn.

BÀI TẬP THỰC HÀNH 2
Sau khi nhận được sự góp ý của mọi người, mình đã chỉnh sửa lại sơ đồ cấu trúc cấp hệ, mong tiếp tục nhận được góp ý nhận xét của mọi người:

BÀI THỰC HÀNH 3
1. Định vị đối tượng


2. Lập đề cương chi tiết
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

I. DẪN NHẬP
1) Lý do chọn đề tài
Dân tộc Cơ Tu Quảng Nam có những giá trị văn hóa mang tính nhân văn sâu sắc, một trong số đó là luật tục trong ứng xử với rừng, môi trường sống gắn chặt với đời sống người dân Cơ Tu. Song những giá trị truyền thống của dân tộc này có nguy cơ mai một do chịu nhiều ảnh hưởng tác động của những mặt trái của nền kinh tế thị trường, những chính sách phát triển chưa hợp lý của nhà nước và địa phương. Vì vậy, chúng tôi muốn tìm hiểu về văn hóa ứng xử của người Cơ Tu với rừng thể hiện qua luật tục nhằm đem lại cái nhìn đúng đắn về những giá trị tích cực trong kho tàng tri thức người Cơ Tu, những đóng góp thiết thực cho môi trường sống của người Cơ Tu nói riêng và môi trường của con người nói chung.
2) Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu giá trị kho tàng tri thức bản địa của người Cơ Tu Quảng Nam
3) Lịch sử vấn đề
Nghiên cứu văn hóa Cơ Tu có các tác giả: Lưu Hùng với “Góp phần tìm hiểu văn hóa Cơ Tu”, Bh’ríu Liếc với “Văn hóa người C’tu”,…
Nghiên cứu về luật tục Cơ Tu có “Luật tục của người Tà Ôi, Cơ Tu, Bru-Vân Kiều ở Quảng Trị, Thừa Thiên Huế” của các tác giả Nguyễn Văn Mạnh, Nguyễn Xuân Hồng, Nguyễn Hữu Thông.
Nghiên cứu về luật tục của người Cơ Tu Quảng Nam, có công trình “Nghiên cứu luật tục, phong tục các dân tộc thiểu số ở Quảng Nam” của tác giả Bùi Quang Thanh.
Chưa có công trình nào nghiên cứu riêng về văn hóa ứng xử với rừng của người Cơ Tu Quảng Nam qua luật tục.
4) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng là văn hóa ứng xử với rừng được giới hạn trong phạm vi nghiên cứu gồm chủ thể là người Cơ Tu, không gian ở miền núi Quảng Nam, thời gian là từ xã hội truyền thống đến nay.
5) Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Đóng góp một cái nhìn đúng đắn về giá trị văn hóa truyền thống của tộc người Cơ Tu trong xã hội hiện đại.
Thấy rõ giá trị của luật tục trong ứng xử với tài nguyên rừng, góp phần cho địa phương có biện pháp kết hợp luật tục với luật pháp trong việc quản lý nguồn tài nguyên rừng ở miền núi Quảng Nam.
6) Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
- Phương pháp hệ thống tổng hợp
- Tư liệu: Những ghi chép về luật tục của dân tộc Cơ Tu trong các công trình nghiên cứu.
7) Bố cục
Chia thành ba chương
Chương 1: gồm cơ sở lý luận và thực tiễn, giới thiệu một số khái niệm, định vị đối tượng
Chương 2: nhận thức của người Cơ Tu Quảng Nam về rừng, tận dụng rừng trong đời sống
Chương 3: từ những nhận thức về rừng, người Cơ Tu có những ứng xử trong khai thác và bảo vệ rừng thể hiện qua luật tục, và nêu lên thực trạng hiện nay.

II. NỘI DUNG
Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1. Một số khái niệm
1.2. Tổng quan về đối tượng nghiên cứu

Chương 2. Rừng trong đời sống của người Cơ Tu
2.1. Nhận thức về rừng
2.2. Tận dụng rừng trong đời sống của người Cơ Tu

Chương 3. Ứng xử với rừng nhìn từ luật tục của người Cơ Tu
3.1. Khai thác và bảo vệ rừng nhìn từ luật tục
3.2. Thực trạng luật tục khai thác và bảo vệ rừng hiện nay
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO