DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Bài tập 1:
Xác định từ khóa:
- Cấp độ 1 (Chủ thể): Tín ngưỡng và lễ hội của người M’nông
- Cấp độ 2 (Không gian): Tỉnh Đăk Nông
- Cấp độ 3 (Thời gian): Truyển thống
Các cặp phạm trù đối lập:
- Tín ngưỡng >< Lễ hội (cặp phạm trù chính)
- Tín ngưỡng, lễ hội người M’nông>< Tín ngưỡng, lễ hội các dân tộc khác ở Tây Nguyên
- Truyền thống>< Hiện đại
Vận dụng phương pháp dịch lý:
- Tính tương hiện (cả hai cùng hiện) : Trong đời sống tinh thần của người M’nông, tín ngưỡng và lễ hội là hai yếu tố quan trọng làm nên bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc này. Trong các hoạt động văn hóa tín ngưỡng, lễ hội là phần không thể thiếu. Ngược lại, tín ngưỡng xuất hiện thông qua các hoạt động cả ở phần lễ và phần hội.
- Tính tương hóa (động quá hóa tĩnh, tĩnh quá hóa động): Tín ngưỡng (tĩnh) được biểu hiện dưới nhiều hình thức như cúng tế, sinh hoạt vui chơi nhảy múa (động). Các lễ hội đòi hỏi sự thành kính, trang nghiêm và tính thiêng ở phần lễ (tĩnh). Tĩnh hóa động, động hóa tĩnh là vì thế.
- Tính hướng hòa (cả hai hướng đến một đích): Tín ngưỡng chi phối lễ hội, lễ hội biểu hiện tín ngưỡng. Cả hai đều hướng đến ước muốn đem lại đời sống an lành, hòa hảo, đoàn kết cho cư dân của cả cộng đồng. Biết hài hòa giữa tín ngưỡng và lễ hội cũng có nghĩa là đã giúp duy trì và phát triển bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc M’nông trong xu thế hội nhập ngày nay.
Sơ đồ cấp hệ:

Vì "trục trặc kỹ thuật" nên tới giờ mình mới gửi bài được. Dù cố gắng nhưng vẫn cảm giác có gì đó lấn cấn. Rất mong các bạn góp ý giùm để bài tập của mình hoàn thiện hơn. Cảm ơn mọi người nhiều nhiều!

Bài tập thực hành:
ĐỊNH VỊ:

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
I. DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
- Lý do khách quan: Tập trung đông nhất tại Đăk Nông và có mặt tại tất cả tám huyện thị của tỉnh, dân tộc M’nông tại đây đã và đang từng ngày lưu giữ vốn văn hóa truyền thống của cộng đồng trước những biến đổi mạnh mẽ của xã hội. Rõ nét nhất là hệ thống nghi lễ phong phú được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Có thể thấy, nghi lễ xuất hiện trong hầu hết các hoạt động của người M’nông. Bởi đó là một trong những biểu hiện sâu sắc nhất cho triết lý tín ngưỡng truyền thống của dân tộc này. Việc thực hành các nghi lễ là minh chứng cụ thể nhất cho tín ngưỡng và đặc thù bản sắc văn hóa của người M’nông trên vùng đất Tây Nguyên hùng vĩ. Vì thế, nghiên cứu tín ngưỡng và lễ hội truyền thống người M’nông không chỉ giúp tìm hiểu đời sống tinh thần tộc người mà còn góp phần chỉ ra bản sắc văn hóa tộc người. Từ đó, đem lại hiểu biết một cách hệ thống và toàn diện về đời sống tinh thần phong phú của người M’nông. Đó là lí do lớn nhất thôi thúc chúng tôi lựa chọn đề tài này.
- Lý do chủ quan: Là người đang sinh sống và làm công tác giảng dạy văn hóa trên địa bàn Tây Nguyên, nguyện vọng lớn nhất của bản thân là đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề văn hóa, xã hội truyền thống cũng như đương đại của các dân tộc bản địa, đặc biệt là nghiên cứu lĩnh vực văn hóa tinh thần của người M’nông ở Đăk Nông – dân tộc bản địa có số dân đông đảo nhất và có nhiều đóng góp to lớn trong sự nghiệp phát triển tỉnh mới này. Tìm hiểu đề tài cũng là một cách để người nghiên cứu có thêm kiến thức cũng như kinh nghiệm trên chặng đường nghiên cứu khoa học gắn bó lâu dài với vùng đất Tây Nguyên.
2. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài hướng đến việc tìm hiểu các loại hình tín ngưỡng truyền thống của người M’nông tại tỉnh Đăk Nông. Tìm hiểu và nghiên cứu hệ thống lễ hội cũng là một vấn đề được tập trung nghiên cứu.
3. Lịch sử vấn đề:
Các công trình liên quan có thể chia theo hai bình diện:
- Các công trình nghiên cứu chung về người M’nông như Miền thượng cao nguyên (1974) của Cửu Long Giang và Toan Ánh; Văn hóa dân gian M’nông (1993) của Ngô Đức Thịnh; Văn hóa các dân tộc Tây Nguyên, thực trạng và những vấn đề đặt ra (2004) do Trần Văn Bính chủ biên; Những mảng màu văn hóa Tây Nguyên (2007) của Ngô Đức Thịnh….
- Các công trình nghiên cứu người tín ngưỡng, lễ hội M’nông như Chúng tôi ăn rừng đá - Thần Gôo của Georges Condominas (2008), Nghi lễ truyền thống của người Bu Nong (M’nông) của Tô Đông Hải, Văn hóa tín ngưỡng của một số dân tộc trên đất Việt Nam (2008) – Nguyễn Mạnh Cường…
- Nhìn chung, các công trình đã phần nào đề cập đến vấn đề tín ngưỡng hoặc lễ hội của người M’nông. Nhưng chưa có công trình nào đi sâu và nghiên cứu một cách hệ thống vấn đề này.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: Đối tượng đề tài tập trung nghiên cứu là tín ngưỡng và lễ hội truyền thống của người M’nông tỉnh Đăk Nông, mối quan hệ giữa tín ngưỡng và lễ hội. Một vấn đề khác được chúng tôi quan tâm làm rõ là xu hướng biến đổi của tín ngưỡng, lễ hội hiện nay dưới tác động của nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan.
- Phạm vi nghiên cứu: Tập trung vào người M’nông các huyện Đăk Song, Đăk Mil, Krông Nô, Đăk R’lấp, Tuy Đức và thị xã Gia Nghĩa.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn:
- Ý nghĩa khoa học: Đem lại một cái nhìn thật sự khoa học và hệ thống về vấn đề tín ngưỡng, lễ hội của người M’nông ở Đăk Nông dưới góc nhìn văn hóa.
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài có thể sẽ là nguồn tư liệu, là cơ sở khoa học để các nhà quản lý, các cấp thẩm quyền đưa ra những chủ trương chính sách hợp lý để giải quyết tốt vấn đề bảo tồn và phát triển văn hóa, đặc biệt là văn hóa M’nông nói riêng và các dân tộc bản địa Tây Nguyên nói chung vốn đang rất nhạy cảm trong bối cảnh hội nhập hiện nay.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu:
- Phương pháp: Các phương pháp trong nghiên cứu điền dã dân tộc học (quan sát tham dự, phỏng vấn…), phương pháp hệ thống, phương pháp so sánh..
- Nguồn tư liệu: Kết quả điền dã, các số liệu của các sở ban ngành liên quan…
7. Bố cục của luận văn:
Luận văn được chia làm ba chương nhằm giải quyết các vấn đề:
Chương 1 là những cơ sở lý luận làm nền tảng để tiếp cận đề tài. Tổng quan về người M’nông ở Đăk Nông là một nội dung quan trọng được giải quyết ở chương này để có một cái nhìn hệ thống nhất về cộng đồng. Từ đó làm cơ sở để lý giải các vấn đề ở hai chương sau.
Chương 2 chú trọng tìm hiểu các loại hình tín ngưỡng phổ biến của dân tộc M’nông. Những lễ hội liên quan đến đời sống và cộng đồng cũng được nghiên cứu ở chương này. Bởi lẽ, sợi dây từ truyền thống trong hiện tại cũng là một vấn đề được quan tâm. Lý giải các nguyên nhân biên đổi, những tác động.. cũng sẽ giúp đem lại cái nhìn toàn diện nhất cho vấn đề được quan tâm.
II. NỘI DUNG
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI VÀ TỔNG QUAN VỀ TỘC NGƯỜI M’NÔNG Ở ĐĂK NÔNG
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Các khái niệm cơ bản về tín ngưỡng và lễ hội
1.1.2. Lý thuyết tiếp cận vấn đề
1.2. Tổng quan về người M’nông ở Đăk Nông
1.2.1. Đặc điểm dân cư và địa bàn cư trú
1.2.2. Hoạt động kinh tế
1.2.3. Tổ chức xã hội
1.2.4. Đời sống văn hóa vật chất và tinh thần

Chương 2. CÁC LOẠI HÌNH TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI M’NÔNG
2.1. Các loại hình tín ngưỡng truyền thống của người M’nông
2.1.1. Vật linh giáo
2.1.2. Đa thần giáo
2.1.3. Shaman giáo
2.2. Lễ hội truyền thống của người M’nông
2.2.1. Lễ hội liên quan đến cuộc đời con người
2.2.2. Lễ hội liên quan đến lao động sản xuất
2.2.3. Những lễ hội khác trong đời sống cộng đồng
2.3. Mối quan hệ giữa tín ngưỡng và lễ hội
2.3.1. Tín ngưỡng chi phối lễ hội
2.3.2. Lễ hội phản ánh tín ngưỡng

Chương 3. BIẾN ĐỔI TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI CỦA NGƯỜI M’NÔNG
Ở TỈNH ĐĂK NÔNG HIỆN NAY
3.1. Những tác nhân tạo nên sự biến đổi
3.1.1. Kinh tế
3.1.2. Xã hội
3.1.3. Tôn giáo
3.2. Xu thế biến đổi của tín ngưỡng và lễ hội
3.2.1. Xu thế tích cực
3.2.2. Xu thế tiêu cực
3.3. Chính sách của nhà nước, địa phương đối với vấn đề tín ngưỡng và lễ hội tại Đăk Nông hiện nay
3.3.1. Chính sách của nhà nước, của địa phương
3.3.2. Những tác động của chính sách đối với tín ngưỡng và lễ hội của người M’nông
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
Quản lý theo document map:

Bài thực hành 4:
THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Sách, tài liệu của tác giả trong nước
1. Nguyễn Ngọc Anh (2004), Các hình thức thờ cúng của bộ lạc, Nxb. Văn hóa dân tộc.
2. Trương Bi (chủ biên), Tô Đông Hải, Điểu Kâu (2006), Nghi lễ cổ truyền của người M’Nông, Nxb.Văn hóa dân tộc, HN.
3. Trương Bi (2007), Văn hóa mẫu hệ M’nông, Nxb Văn hóa dân tộc.
4. Trần Văn Bính chủ biên (2004), Văn hóa các dân tộc Tây Nguyên thực trạng và những vấn đề đặt ra, Nxb. Chính trị Quốc gia.
5. Nguyễn Văn Bính – Chủ nhiệm đề tài (2005), Đời sống văn hóa và xu hướng phát triển đời sống văn hóa một số dân tộc vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Báo cáo tổng kết Chương trình KHCN cấp Nhà nước.
6. Nguyễn Văn Cần (2005), “Những biến động về tín ngưỡng tôn giáo của đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 12, Tr. 44 - 49
7. Cục thống kê Đăk Nông (2010), Niên giám thống kê tình hình dân số, dân tộc, kinh tế, xã hội năm 2009tỉnh Đăk Nông.
8. Nguyễn Mạnh Cường, Nguyễn Minh Ngọc (2005), Tôn giáo – tín ngưỡng của các cư dân vùng đồng bằng sông Cửu Long, Nxb. Phương Đông.
9. Nguyễn Mạnh Cường (2008), Văn hóa tín ngưỡng của một số dân tộc trên đất Việt Nam, Nxb. Văn hóa Thông tin và Viện Văn hóa.
10. Phan Hữu Dật chủ biên (2001), Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách liên quan đến mối quan hệ dân tộc hiện nay, Nxb. Chính trị Quốc gia.
11. Trương Minh Dục (2003), “Nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo và thay đổi niềm tin tôn giáo của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 3, trang 47-52.
12. Trương Minh Dục (2006), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dân tộc và quan hệ dân tộc ở Tây Nguyên, Nxb.Chính trị quốc gia
13. Trần Xuân Dung (2001), Một số vấn đề về tôn giáo và đấu tranh chống hoạt động lợi dụng tôn giáo ở Tây Nguyên, Nxb.Công an nhân dân.
14. Nguyễn Đăng Duy (2001), Các hình thái tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam, Nxb. Văn hoá thông tin.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết của Bộ chính trị về vấn đề phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng an ninh Tây Nguyên thời kỳ 2001-2010.
16. Nguyễn Tấn Đắc (1990), “Từ nhu cầu văn hóa đến quyền văn hóa của các dân tộc (trường hợp Tây Nguyên), Tạp chí Dân tộc học, số 2
17. Bế Viết Đẳng chủ biên (1984), Đại cương các dân tộc Êđê – Mnông ở Đăk Lăk, Sở VH – TT tỉnh Đắk Lăk.
18. Cửu Long Giang – Toan Ánh (1974), Cao nguyên Miền Thượng, Sài Gòn.
19. Khương Học Hải (1997), Tín ngưỡng dân gian Êđê ở Dak Lak, luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Văn hóa.
20. Tô Đông Hải (2010), Nghi lễ truyền thống của người Bu Nong (M’nông), Nxb. Văn hóa dân tộc.
21. Tô Đông Hải, Điểu Kâu, “Tục kiêng cữ khi phát rẫy của người BuNong”, Tạp chíVăn hóa dân gian, số 4, tr.62-65.
22. Tô Đông Hải (2011), Nghi lễ và lễ hội của các tộc người thuộc nhóm Malayo - Polynesian ở Việt Nam, Nxb. Văn hóa thông tin.
23. Vũ Văn Hậu (2009), Củng cố mối quan hệ dân tộc và tôn giáo ở Việt Nam trong bố cảnh hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb. Chính trị Quốc gia.
24. Lê Như Hoa (2001), Tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam, Nxb. Văn hóa thông tin
25. Phạm Quang Hoan (1996), “Một số khía cạnh xã hội – văn hóa của người M’Nông, huyện Krôngnô, tỉnh Đắc Lắc”, Tạp chí Dân tộc học, số 4 (92), trang 20-31.
26. Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam (2006), Những vấn đề Nhân học Tôn giáo, Tạp Chí Xưa&Nay và Nxb. Đà Nẵng.
27. Đỗ Minh Hợp (2005), Tôn giáo lý luận xưa và nay, Nxb. Tổng hợp Tp. Hồ Chí Minh.
28. Lưu Hùng (1996), Văn hoá cổ truyền Tây Nguyên. Nxb. Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
29. Nguyễn Xuân Hùng (2000), “Tìm hiểu những hệ quả của việc truyền giáo Tin Lành đối với văn hóa truyền thống và tín ngưỡng tôn giáo ở Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo, số 1-2000, trang 45 – 53.
30. Vũ Khánh chủ biên (2011), Người M’nông ở Việt Nam, Nxb. Thông tấn.
31. Vũ Ngọc Khánh, Phạm Minh Thảo (2009), Từ điển Việt Nam văn hóa tín ngưỡng phong tục, Nxb. Văn hóa thông tin, Hà Nội.
32. Đỗ Hồng Kỳ, Điểu Kâu (1994), “Lễ hội đâm trâu của người M’nông”, Tạp chí Dân tộc học, số 3
33. Đỗ Hồng Kỳ (1999), “Tục lệ cưới xin của người M’nông”, Tạp chí Văn hóa dân gian, số 3, tr.22-24.
34. Đỗ Hồng Kỳ (2001), Những khía cạnh văn hóa dân gian M’nông, Nxb.Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
35. Ngô Văn Lệ, Nguyễn Văn Tiệp, Nguyễn Văn Diệu (1997), Văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam, Nxb. Giáo dục, Hà Nội.
36. Ngô Văn Lệ (2005), Tộc người và văn hóa tộc người, Nxb. Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh.
37. Phạm Văn Lợi (2000), “Người Êđê và M’nông ở Đắc Lắc những biến đổi so với truyền thống”, Tạp chí Đông Nam Á, số 5, trang 69-80.
38. Vũ Lợi (1981), “Đôi nét về tập tục tang ma M’Nông”, Tạp chíDân tộc học, số 4, tr.26-32.
39. Nhiều tác giả (2008), Sự biến đổi của tôn giáo tín ngưỡng ở Việt Nam hiện nay, Nxb. Thế giới.
40. Nguyễn Minh San (1998), Tiếp cận tín ngưỡng dân dã Việt Nam, Nxb. Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
41. Trần Ngọc Thêm (2004), Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb. Tổng hợp TP Hồ Chí Minh.
42. Ngô Đức Thịnh chủ biên (1993), Văn hóa vùng và phân vùng văn hóa ở Việt Nam, Nxb. Khoa học Xã hội, Hà Nội.
43. Ngô Đức Thịnh chủ biên (1993), Văn hóa dân gian M’nông, Nxb. Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
44. Ngô Đức Thịnh chủ biên (2001), Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam, Nxb. Khoa học Xã hội, Hà Nội.
45. Ngô Đức Thịnh (2007), Những mảng màu văn hóa Tây Nguyên, Nxb. Trẻ, Tp. Hồ Chí Minh.
46. Triệu Văn Thịnh (2007), “Lễ cưới truyền thống của người M’nông”, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, số 11, tr.95-98.
47. Nguyễn Nhân Thống, “Văn hóa người Mnông”, Tạp chí Dân tộc & Thời đại, số 110, tr.4-5.
48. Trung tâm Khoa học XH&NV Quốc gia (2002), Một số vấn đề phát triển kinh tế xã hội buôn làng các dân tộc Tây Nguyên, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội.
49. Đặng Nghiêm Vạn (chủ biên) (1991), Các dân tộc ở tỉnh Gia Lai – Kon Tum, Nxb, Khoa học xã hội, Hà Nội.
50. Đặng Nghiêm Vạn (2007), Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo ở Việt Nam, Nxb. Chính trị Quốc gia.
51. Viện nghiên cứu Văn hóa dân gian (2006), Nghi lễ và phong tục các tộc người ở Tây Nguyên, Nxb.Khoa học xã hội.
52. Chẩm HươngViệt (1998), “Tín ngưỡng trong đời sống tinh thần của đồng bào Tây Nguyên”, Tạp chí Khoa học Xã hội, số 35, tr. 111-114.
2. Sách, tài liệu của tác giả nước ngoài
53. Belik, A.A (2000), Văn hóa học những lý thuyết nhân học văn hóa, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật(bản dịch tiếng Việt).
54. Condominas, Georges (2003), Không gian xã hội vùng Đông Nam Á, Nxb. Văn hóa (bản dịch tiếng Việt).
55. Condominas, Georges (2008), Chúng tôi ăn rừng - Đá thần Gôo, Nxb. Thế giới (bản dịch tiếng Việt).
56. Dournes, Jacques (2002), Rừng, Đàn bà, Điên loạn, Nxb. Hội nhà văn.
57. Freud, Sigmund (2000), Nguồn gốc của văn hóa và tôn giáo, vật tổ và cấm kị, Nxb. Quốc gia Hà Nội (bản dịch tiếng Việt).
58. Tocarev, XA (2004), Các hình thức tôn giáo sơ khai và sự phát triển của chúng, Nxb. Chính trị Quốc gia.
3. Tài liệu tiếng nước ngoài
59. Department of the army pamphlet N0 (1966), Minority groups in Republic of Vietnam, Headquarters, Department of the army.
60. Frank, A.Salamone (2004), Encyclopedia of Religious rites, Rituals, and Festivals, Routledge, New York.
61. Frank, M. Lebar, Gerald C. Hickey, John K. Musgrave (1964), Ethnic groups of mainland Southeast Asia, Human relations area files press.
62. Stephen, D. Glazier; Charles A. Flowerday (2006),Selected Readings in theAnthropology of Religion:Theoretical andMethodological Essays, Praeger.
4. Tài liệu internet:
63. http://www.vanhoahoc.vn/dao-tao-huan-lu ... tieng.html
64. http://vhttdlbinhphuoc.gov.vn/home/inde ... -Phuoc-261
65. http://www.daktra.com.vn/l-hi/17000.aspx
66. http://dangcongsan.vn/CPV/Modules/News/ ... n_id=83257
67. http://vhnt.org.vn/Newsdetails.aspx?NewID=1211
68. http://www.vanhoahoc.vn/nghien-cuu/t-ma ... knong.html
69. http://www.thuvienhaiphu.com.vn/tvso/li ... 3a84a58dd0
70. http://www.archives.gov.vn/Pages/Tin%20 ... ws=content

Bài thực hành 5:
KHÁI NIỆM “Tín ngưỡng”
Theo Bách khoa toàn thư Wikipedia: Tín ngưỡng là hệ thống các niềm tin mà con người tin vào để giải thích thế giới và để mang lại sự bình an cho cá nhân và cộng đồng. Tín ngưỡng đôi khi được hiểu là tôn giáo. Điểm khác biệt giữa tín ngưỡng và tôn giáo ở chỗ, tín ngưỡng mang tính dân tộc nhiều hơn tôn giáo, tín ngưỡng có tổ chức không chặt chẽ như tôn giáo. Khi nói đến tín ngưỡng người ta thường nói đến tín ngưỡng của một dân tộc hay một số dân tộc có một số đặc điểm chung còn tôn giáo thì không mang tính dân tộc. Tín ngưỡng không có một hệ thống điều hành và tổ chức như tôn giáo, nếu có thì hệ thống đó cũng lẻ tẻ và rời rạc. Tín ngưỡng nếu phát triển đến một mức độ nào đó thì có thể thành tôn giáo
Theo Từ điển tôn giáo của Mai Thanh Hải (2002): Tín ngưỡng là lòng tin và sự ngưỡng mộ, ngưỡng vọng vào một lực lượng siêu nhiên, thần bí; lực lượng siêu nhiên đó có thể mang hình thức biểu tượng là “trời”, “phật”, “chúa”, “thánh”, “thần”, hay một sức mạnh hư ảo, huyền bí, vô hình nào đó tác động đến đời sống tâm linh của người ta, được con người tin là có thật và tôn thờ”
Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng do Nguyễn Như Ý chủ biên (2002): Tín ngưỡng là lòng tin và sự tôn thờ một tôn giáo.
Theo Tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam của Ngô Đức Thịnh (2001): “Tín ngưỡng được hiểu là niềm tin của con người vào cái gì đó thiêng liêng, cao cả, siêu nhiên, hay nói gọn lại là niềm tin, ngưỡng vọng vào “cái thiêng”, đối lập với cái “trần tục”, hiện hữu mà ta có thể sờ mó, quan sát được. Có nhiều loại niềm tin, nhưng ở đây là niềm tin của tín ngưỡng là niềm tin vào “cái thiêng”. Do vậy, niềm tin vào cái thiêng thuộc về bản chất của con người, nó là nhân tố cơ bản tạo nên đời sống tâm linh của con người, cũng như giống đời sống vật chất, đời sống xã hội tinh thần, tư tưởng, đời sống tình cảm...”
Theo http://bachkhoatoanthu.vass.gov.vn: Tín ngưỡng là niềm tin tuyệt đối, không chứng minh (không dựa trên các tài liệu khoa học và thực tiễn), vào sự tồn tại thực tế của những bản chất siêu nhiên (thần thánh). TN là đặc điểm chủ yếu của ý thức tôn giáo, giữ vị trí trung tâm trong ý thức đó. Cơ sở khách quan của TN là những lực lượng xã hội và tự nhiên thống trị con người. Trong ý thức tôn giáo, những lực lượng đó mang hình thức siêu nhiên và trở thành đối tượng của TN. Vì vậy, TN (niềm tin tôn giáo) đối lập với tri thức khoa học.
Tóm lại, qua phân tích dựa trên yêu cầu nội dung hình thức của một định nghĩa, có thể chọn định nghĩa tín ngưỡng của Mai Thanh Hải làm định nghĩa “Tín ngưỡng” tiêu biểu.

*Bài tập so sánh:

Chị ơi em thấy đề tài chị cũng rất ổn nhưng em có một thắc mắc chương 1 của chị tên chương dài quá. Tại sao chị không tách ra làm 2 chương: chương 1 là cơ sở lý luận và thực tiễn, chương 2 : Tổng quan về tộc người M'nông ở Đăk Nông hả chị?

Cám ơn ý kiến của em. Quả thật em rất nhạy, đó cũng là vấn đề chị băn khoăn. Trong quá trình phân chia bố cục chị cũng có nhiều phương án nhưng cuối cùng đây là lựa chọn khả thi để đảm bảo sự hài hoà với các chương khác. Đồng thời, cũng đảm bảo chương 1 giải quyết hết các vấn đề mang tính lý thuyết, trong đó có cả tổng quan về tộc người. Nhưng với góp ý của em, chị sẽ cố gắng đặt lại tên gọn hơn. Thân.

Mỹ Dung ơi,
hôm nay chị mới góp ý được cho đề tài của em. Chẳng biết sao, chuyện người thì sáng mà chuyện mình thì tối.
Chị có mấy ý như thế này:
1. cấp độ 0 em chưa ghi. Là có chủ ý hay vì em chưa nghĩ ra? Hôm trước Thầy có góp ý rồi, vậy em nên chỉnh sửa vào luôn đi nhé.
2. Trong đề cương chi tiết:
- trong chương 1 không thấy mục 1.1, 1.2 mà lại bắt đầu ngay mục 1.3. (chắc có lỗi trong lúc copy paste bài vào diễn đàn chăng?)
- Sau mỗi tiêu đề không có dấu ":", cái này Thầy mới vừa dạy buổi thứ 5 rồi.
- Mục 2.2.1 "Lễ hội liên quan đến cuộc đời con người", ý em là lễ hội vòng đời chăng? Vậy mình dùng luôn chữ "lễ hội vòng đời" cho ngắn gọn hơn được không?
- Tên chương 3: "Biến đổi" là động từ, vậy để động từ bắt đầu tiêu đề của chương chắc chưa ổn. Có thể thêm từ "sự" thành "sự biến đổi".
- Chị cũng đồng ý với Nhâm là tên chương 1 dài quá, chị sẽ nghĩ giúp rút ngắn tên chương lại để cũng hàm ý cả CKT cho đề tài luôn.
Vậy đã nhé. Nếu đọc nữa, chị sẽ góp ý thêm.
À, em đã thử lại việc đưa hình lên cho kích thước đủ lớn để hình không bị mờ chưa? Bảng phân tích của em mờ quá nên chị đọc chưa ra được. Thân mến.

Rất cảm ơn ý kiến chị Phượng. Đúng như chị nói "chuyện người thì sáng..". Em tiếp thu ý kiến chị và Nhâm về tên chương 1, sẽ cố gắng nghĩ sao vừa cô đọng vừa thể hiện đúng điều mình muốn nói. Nếu nghĩ ra chị góp ý thêm cho em nhé. Các lỗi chị chỉ ra quả thật do sơ suất. Đâu ai comment cho em đâu nên giờ mới nhận ra. hic. E đã chỉnh sửa cụ thể rồi. Còn lý do tại sao ghi "liên quan" mà không ghi "vòng đời" là do em thấy có nhiều lễ hội khác liên quan đến con người nhưng lại không nằm trong vòng đời, vì thế em mới đặt tên như vậy.
Tên chương 3 thêm chữ "sự" em lại cảm giác không ổn. Dẫu rằng không nên dùng động từ đặt tên chương nhưng em nghĩ đôi lúc đó lại là lựa chọn cần thiết cho những chương mục khá đặc biệt (không biết có bảo thủ quá không.hi)
Hi vọng chị sẽ phát hiện thêm cho em. Quả thật sáng ra nhiều điều lắm. Thank c.
P/S: Sao chị cứ đổi tên em hoài vậy????
À, bài tập ánh xạ em mới làm thử. không biết có đúng không. Mong c mà mọi người góp ý giúp. Chân thành cảm ơn.