BẢN SẮC VĂN HÓA VÙNG MIỀN CỦA HÁT VÍ GIẶM NGHỆ TĨNH

[cuongk13b]

Môn học: Phương pháp nghiên cứu văn hóa học
GS.VS.TSKH Trần Ngọc Thêm
Học viên: Trần Văn Cương

Bài tập thực hành 1

1. Chọn cho mình một (phạm vi) đề tài
2. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đề tài
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa…)
Bài làm


1. Đề tài: Bản sắc văn hóa vùng miền của hát Ví Giặm Nghệ Tĩnh

2. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đối tượng.

Các cặp đối lập:
Văn hóa phi vật thể>< văn hóa vật thể
Nông nghiệp >< Công nghiệp
Dân ca >< Ca khúc hiện đại (Trường hợp Việt Nam)


Ví Giặm là một thể loại dân ca chỉ có riêng ở vùng Nghệ Tĩnh(Nghệ An và Hà Tĩnh ngày nay) là một di sản tinh thần vô giá, thể hiện tâm hồn và cốt cách của những người con trên quê hương Nghệ An – Hà Tĩnh. Ví Giặm đã có từ lâu đời và nay đang được nhà nước lập hồ sơ để được Unesco công nhận là di sản phi vật thể cần được bảo tồn của nhân loại.
Ví Giặm được hình thành trong các sinh hoạt cộng đồng. Không gian diễn xướng gắn liền với lao động sản xuất, trong các làng nghề truyền thống, hoặc những lúc nông nhàn ven khúc sông trên bến dưới thuyền, nơi cồn bãi giữa những cánh đồng làng vào một đêm trăng sáng, hay cây đa, đình làng, hay trong lễ hội...Nội dung của Ví Giặm thường kể về một công việc đồng áng cụ thể nào đó hay là chuyện tình yêu lứa đôi, chuyện ăn ở cho phải đạo làm người, chuyện sống sao cho nên tình, nên nghĩa... dù là nội dung gì đi nữa thì nó cũng nhằm phản ánh tâm tư tình cảm của con người, kết tinh lại thành những câu ca giản dị, những giai điệu thuần khiết, sâu thẳm, đằm thắm lay thức lòng người. Muốn hiểu sâu xa về hồn cốt “Nghệ” cần phải có một tấm lòng rộng mở, một tình yêu chân thực, ta sẽ tìm thấy được ở đây trong kho tàng dân ca Xứ nghệ bao gồm nhiều thể loại, nhiều làn điệu, đặc biệt là dân ca Ví, Giặm mang nặng tình người, thấm đẫm chất nhân văn.

3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa,...)

Tính tương hiện: Dân ca là những bài bản có từ trong dân gian, được lưu truyện bằng miệng hoặc văn bản từ thế hệ này đến thế hệ khác. Dân ca có giai điệu mượt mà thể hiện nét đặc thù của vùng miền. Ca khúc hiện đại là những bài ca có tác giả rõ ràng, những ca khúc hiện đại cũng phần nhiều mang dáng dấp của những bài dân ca xưa, nhiều bài ca mang âm hưởng dân ca rất rõ rệt.
Tính tương hóa: Dân ca nhiều khi là những bài vè, những câu tục ngữ, những bài dao.. được con người cất lên trong lúc làm việc, vui chơi…nó bắt nguồn từ cảm xúc của cộng đồng, là tác phẩm của nhiều người. Những bài dân ca không chỉ là những lời ca đơn thuần mà còn là những bài học trong việc giáo dục con người biết sống có nghĩa có tình, có trên có dưới…Ca khúc hiện đại là những cảm xúc cá nhân riêng lẽ, có thể là đại diện cho công đồng nhưng mang tính cá nhân rất rõ. Tuy nhiên những ca khúc hiện đại cũng hướng đến công chúng và phục vụ cho công chúng.
Tính hướng hòa: Dân ca hay là những ca khúc hiện đại nói một cách chung thì đều là những ca khúc có giai điệu, lời ca, đều có tính âm nhạc trong đó.nên nó đều là một phần trong âm nhạc Việt Nam, góp phần tạo nên văn hóa Việt Nam.

[duongminh163]

em ý rủ mình cm đó... mình ko có dám nói nhiều...

[Dakorg]

Tôi thấy tên đề tài chưa ổn.
Bạn xem lại giữa Văn Hóa và Dân ca hai phạm trù này có một "vùng" nào đó trùng nhau không?
Nếu có thì phải sửa tên lại vậy.

[cuongk13b]

Tôi thấy tên đề tài chưa ổn.
Bạn xem lại giữa Văn Hóa và Dân ca hai phạm trù này có một "vùng" nào đó trùng nhau không?
Nếu có thì phải sửa tên lại vậy.

Cảm ơn bạn. tôi không biết là ai nên xin xưng hô như vậy. Xin bạn có thể cho ý kiến nên sửa lại như thế nào cho phù hợp được không ah? thú thật bản thân tôi cũng chưa thấy ưng ý lắm. xin cảm ơn nhiều.

[ngomaiagvhhk13b]

Em ơi, dân ca đối lập với các loại hình dân ca khác, chị thấy chỗ này chưa ổn, dân ca là truyền thống phải đối lập với loại hình tân nhạc, ca nhạc hiện đại chứ, phải không nhỉ?!

[letham.k13b]

Theo em dân ca xứ nghệ là một đối tượng nghiên cứu chứ chưa phải là vấn đề nghiên cứu, nên nếu áp dụng dịch lý dễ rơi vào khiên cưỡng ạ. Thưa achoangtu

[minh hien]

theo mình dân ca xứ Nghệ là 1 đối tượng, vì vậy bạn cần tìm và xem xét các thành tố của đối tượng đó; và xác định các cặp đối lập với các thành tố đó chứ nhỉ.

[cuongk13b]

Em ơi, dân ca đối lập với các loại hình dân ca khác, chị thấy chỗ này chưa ổn, dân ca là truyền thống phải đối lập với loại hình tân nhạc, ca nhạc hiện đại chứ, phải không nhỉ?!

dạ cảm ơn ý kiến của chị.

[cuongk13b]

Theo em dân ca xứ nghệ là một đối tượng nghiên cứu chứ chưa phải là vấn đề nghiên cứu, nên nếu áp dụng dịch lý dễ rơi vào khiên cưỡng ạ. Thưa achoangtu

Chắc bài này nên là một bài viết giới thiệu thì hơn ha. anh cũng không tìm được sự tương quan giữa các cặp đối lập, mà chắc vì chưa tìm ra được cặp đội lập chính nên phân tích chưa chính xác. tks cô thắm

[cuongk13b]

theo mình dân ca xứ Nghệ là 1 đối tượng, vì vậy bạn cần tìm và xem xét các thành tố của đối tượng đó; và xác định các cặp đối lập với các thành tố đó chứ nhỉ.

Hihi. cảm ơn chị Hiền.