NGHỆ THUẬT MÚA DÂN GIAN NGƯỜI CHĂM
Đã gửi: Thứ 7 18/05/13 15:19Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
Giảng viên: GS.VS.TSKH Trần Ngọc Thêm
Học viên: Lê Thị Duyên Hà
Bài tập thực hành 1:
1. Chọn cho mình một (phạm vi) đề tài
2. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đề tài
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa…
BÀI LÀM
1. Tên đề tài: Nghệ thuật múa dân gian người Chăm
2. Các cặp đối lập:
- Múa dân gian >< Múa tín ngưỡng
- Dâng cúng thần linh >< biểu diễn
- Tính thiêng >< tính phàm
3. Phương pháp dịch lý để phân tích các cặp đối lập:
• Múa dân gian >< múa tín ngưỡng:
+ Tính tương hiện: Múa tín ngưỡng và múa dân gian đều xuất phát từ trong dân gian, được tuyền từ đời này sang đời khác, được chính người dân bảo tồn và tuyền tụng cho đến ngày nay. Có một số hình thái múa được sử dụng cả trong phần lễ và phần hội trong các lễ hội như Múa Quạt, múa Trống Paranung. Ngoài ra, một số bài múa chỉ để sử dụng trong phần lễ dâng cúng thần linh như múa bóng, múa roi, múa mâm, hoa, múa đạp lửa… do các vị chức sắc như Thầy Cả múa; trong dân gian thì có múa Đoa pụ, múa khăn, múa chèo thuyền chỉ sử dụng trong phần hội phục vụ cho giao lưu, gieo duyên…
+ Tính tương hóa: Hai hình thái múa này của Người Chăm được tái hiện từ những hiện thực cuộc sống hằng ngày. Họ chọn lọc và phân biệt những kiểu thức đặc trưng rồi biến nó thành cái riêng dành cho các mục đích khác nhau. Sự chuyển hóa và biến đổi qua lại giữa chúng trong dân gian qua nhiều thế hệ, tạo tính tương đồng trong bản chất và khác nhau về hình thức và sử dụng. Từ đó, thể hiện được tính bình dân hay linh thiêng cho từng thể loại.
+ Tính hướng hòa: Múa dân gian và múa tín ngưỡng thực chất đúc kết từ những ước muốn của con người trong truyền tải thông tin cho nhau, cũng như muốn gửi gắm đến các vị thần linh nhằm cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
• Múa dâng cúng thần linh >< biểu diễn
+ Tính tương hiện: Trong thể loại múa tín ngưỡng chỉ phục vụ cho phần Lễ dâng cúng các vị thần linh của họ. Do đó, thể loại này không được múa trình diễn ở bất cứ nơi đâu mà chỉ được múa tại các ngôi đền tháp, nơi thờ tự. Tuy nhiên, trong thời gian diễn ra bài múa thì cũng được rất đông người dân xem. Trong khi đó, múa dân gian Chăm thì cũng là những động tác với ý nghĩa truyền tải thông điệp, ước muốn, khát khao đến các vị thần, các đâng linh thiêng của họ.
+ Tính tương hóa: Trong các lễ hội của người Chăm ngày nay được quan tâm và đưa lên thành lễ hội quốc gia. Do đó, dần dần tính đặc trưng riêng cũng có nhiều biến đổi. Từ các động tác, đạo cụ đến trang phục, hóa trang cũng được trao chuốt và đầu tư.
+ Tính hướng hòa: Các lễ hội hiện nay được tái hiện rất nhiều tại một nơi khác nơi thường diễn ra. Do đó, nơi diễn ra thể loại múa không còn phân chia rõ rệt như trong quá trình hình thành nó. Nghệ thuật đã đưa những thể loại này từ bên trong tháp, các gian thờ, bến nước, chân tháp đến khoảng đất trống của làng lên trên sân khấu. Và người xem không còn gói gọn trong ngôi làng đó mà rất nhiều khách từ mọi miền đất nước đến nghiên cứu, tìm hiểu và giao lưu.
• Tính thiêng >< tính phàm
+ Tính tương hiện: Trong múa tín ngưỡng là tính thiêng, múa dân gian là tính phàm. Trong điệu múa huyền bí của múa bóng, múa roi cũng thể hiện những nhu cầu rất đời thường, và từ cái quạt, cái Đoa pụ cũng đưa lên những khát khao cuộc sống đến đấng linh thiêng.
+ Tính tương hóa: Từ những cái rất thiêng thể hiện cái phàm, từ những ước muốn phàm, gần gũi cuộc sống đưa lên thành những cái thiêng.
+ Tính hướng hòa: Hòa nhập vào nhau thành một thực thể mang đậm chất huyễn hoặc của một nền văn hóa.
BÀI TẬP 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DỊCH LÝ ĐỂ PHÂN TÍCH VÀ LẬP CẤU TRÚC CHO ĐỂ TÀI
ĐỀ TÀI: NGHỆ THUẬT MÚA DÂN GIAN NGƯỜI CHĂM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
Cấp độ 0 (lĩnh vực nghiên cứu): Văn hóa dân gian người Chăm
Cấp độ 1 (Chủ thể): Nghệ thuật múa
Cấp độ 2 (Không gian): Quảng Nam - Bình Thuận; Các tỉnh miền Nam
Cấp độ 3 (Thời gian): từ thế kỷ II đến thế kỷ XV; từ thế kỷ XV đến nay
BÀI TẬP 7:
Giảng viên: GS.VS.TSKH Trần Ngọc Thêm
Học viên: Lê Thị Duyên Hà
Bài tập thực hành 1:
1. Chọn cho mình một (phạm vi) đề tài
2. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đề tài
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa…
BÀI LÀM
1. Tên đề tài: Nghệ thuật múa dân gian người Chăm
2. Các cặp đối lập:
- Múa dân gian >< Múa tín ngưỡng
- Dâng cúng thần linh >< biểu diễn
- Tính thiêng >< tính phàm
3. Phương pháp dịch lý để phân tích các cặp đối lập:
• Múa dân gian >< múa tín ngưỡng:
+ Tính tương hiện: Múa tín ngưỡng và múa dân gian đều xuất phát từ trong dân gian, được tuyền từ đời này sang đời khác, được chính người dân bảo tồn và tuyền tụng cho đến ngày nay. Có một số hình thái múa được sử dụng cả trong phần lễ và phần hội trong các lễ hội như Múa Quạt, múa Trống Paranung. Ngoài ra, một số bài múa chỉ để sử dụng trong phần lễ dâng cúng thần linh như múa bóng, múa roi, múa mâm, hoa, múa đạp lửa… do các vị chức sắc như Thầy Cả múa; trong dân gian thì có múa Đoa pụ, múa khăn, múa chèo thuyền chỉ sử dụng trong phần hội phục vụ cho giao lưu, gieo duyên…
+ Tính tương hóa: Hai hình thái múa này của Người Chăm được tái hiện từ những hiện thực cuộc sống hằng ngày. Họ chọn lọc và phân biệt những kiểu thức đặc trưng rồi biến nó thành cái riêng dành cho các mục đích khác nhau. Sự chuyển hóa và biến đổi qua lại giữa chúng trong dân gian qua nhiều thế hệ, tạo tính tương đồng trong bản chất và khác nhau về hình thức và sử dụng. Từ đó, thể hiện được tính bình dân hay linh thiêng cho từng thể loại.
+ Tính hướng hòa: Múa dân gian và múa tín ngưỡng thực chất đúc kết từ những ước muốn của con người trong truyền tải thông tin cho nhau, cũng như muốn gửi gắm đến các vị thần linh nhằm cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
• Múa dâng cúng thần linh >< biểu diễn
+ Tính tương hiện: Trong thể loại múa tín ngưỡng chỉ phục vụ cho phần Lễ dâng cúng các vị thần linh của họ. Do đó, thể loại này không được múa trình diễn ở bất cứ nơi đâu mà chỉ được múa tại các ngôi đền tháp, nơi thờ tự. Tuy nhiên, trong thời gian diễn ra bài múa thì cũng được rất đông người dân xem. Trong khi đó, múa dân gian Chăm thì cũng là những động tác với ý nghĩa truyền tải thông điệp, ước muốn, khát khao đến các vị thần, các đâng linh thiêng của họ.
+ Tính tương hóa: Trong các lễ hội của người Chăm ngày nay được quan tâm và đưa lên thành lễ hội quốc gia. Do đó, dần dần tính đặc trưng riêng cũng có nhiều biến đổi. Từ các động tác, đạo cụ đến trang phục, hóa trang cũng được trao chuốt và đầu tư.
+ Tính hướng hòa: Các lễ hội hiện nay được tái hiện rất nhiều tại một nơi khác nơi thường diễn ra. Do đó, nơi diễn ra thể loại múa không còn phân chia rõ rệt như trong quá trình hình thành nó. Nghệ thuật đã đưa những thể loại này từ bên trong tháp, các gian thờ, bến nước, chân tháp đến khoảng đất trống của làng lên trên sân khấu. Và người xem không còn gói gọn trong ngôi làng đó mà rất nhiều khách từ mọi miền đất nước đến nghiên cứu, tìm hiểu và giao lưu.
• Tính thiêng >< tính phàm
+ Tính tương hiện: Trong múa tín ngưỡng là tính thiêng, múa dân gian là tính phàm. Trong điệu múa huyền bí của múa bóng, múa roi cũng thể hiện những nhu cầu rất đời thường, và từ cái quạt, cái Đoa pụ cũng đưa lên những khát khao cuộc sống đến đấng linh thiêng.
+ Tính tương hóa: Từ những cái rất thiêng thể hiện cái phàm, từ những ước muốn phàm, gần gũi cuộc sống đưa lên thành những cái thiêng.
+ Tính hướng hòa: Hòa nhập vào nhau thành một thực thể mang đậm chất huyễn hoặc của một nền văn hóa.
BÀI TẬP 2: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DỊCH LÝ ĐỂ PHÂN TÍCH VÀ LẬP CẤU TRÚC CHO ĐỂ TÀI
ĐỀ TÀI: NGHỆ THUẬT MÚA DÂN GIAN NGƯỜI CHĂM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
Cấp độ 0 (lĩnh vực nghiên cứu): Văn hóa dân gian người Chăm
Cấp độ 1 (Chủ thể): Nghệ thuật múa
Cấp độ 2 (Không gian): Quảng Nam - Bình Thuận; Các tỉnh miền Nam
Cấp độ 3 (Thời gian): từ thế kỷ II đến thế kỷ XV; từ thế kỷ XV đến nay
- SƠ ĐỒ CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI: MÚA DÂN GIAN NGƯỜI CHĂM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
- PPNCKH - BAI TAP 2..jpg (96.64 KiB) Đã xem 12315 lần
PPNCKH - BAI TAP 2.doc- SƠ ĐỒ CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI: MÚA DÂN GIAN NGƯỜI CHĂM TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP
- (27.5 KiB) Đã tải về 1053 lần
BÀI TẬP 7:
- BẢNG SO SÁNH MÚA CHĂM DÂN GIAN VÀ HIỆN ĐẠI
- Untitled.jpg (156.4 KiB) Đã xem 12316 lần