NCS K.7
Bài tập môn Phương pháp nghiên cứu khoa học
GS.TSKH Trần Ngọc Thêm
GS.TSKH Trần Ngọc Thêm
Bài tập số 1
Đề:
Đề:
1. Chọn cho mình một ( phạm vi) đề tài
2. Xác định các cặp phạm trù đối lập ( các mâu thuẫn trong đối lập)
3. Vận dụng phương pháp dịch lí để nghiên cứu từng cặp đối lập( kiểm tra tính tương hiện, tính tương hoá, tính hướng hoà)
Bài làm:
1. Đề tài: TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC TRONG VĂN HOÁ ẨM THỰC TRUYỀN THỐNG TRUNG HOA
Văn hóa ẩm thực Trung Quốc được hình thành từ những yếu tố triết học mà dân tộc Trung Hoa đã xây dựng, tích lũy và phát triển trong một khoảng thời gian rất dài. Đây chính là điều khiến cho tư tưởng triết học cổ đại Trung Quốc không những được hình thành trực tiếp từ trong văn hóa ẩm thực mà còn có thể được xây dựng và phát triển trên nền tảng này của cuộc sống.
2. Các cặp đối lập:
Tư tưởng/ tinh thần> < vật chất
Cái được biểu hiện >< cái biểu hiện
Văn hóa ẩm thực Trung Hoa >< văn hóa ẩm thực phương Tây
Truyền thống >< hiện đại
Âm thực lễ tết >< âm thực đời thường
3. Vận dụng phương pháp dịch lí để nghiên cứu từng cặp đối lập:
3.1.Tính tương hiện:
3.1.1.Tư tưởng/ tinh thần> < vật chất
Ẩm thực( hoạt động ăn uống_ vật chất) vốn là nhu cầu cơ bản cho sự tồn tại của con người, tuy nhiên, người Trung Quốc cổ đại thường liên hệ ẩm thực với cuộc sống tinh thần, họ trải nghiệm cuộc sống thông qua ẩm thực, tìm hiểu về hiện tượng tự nhiên và xã hội cũng thông qua ẩm thực. Vì vậy, ẩm thực không chỉ là nhu cầu sinh lý thông thường mà đã trở thành hoạt động tinh thần.
3.1.2.Cái được biểu hiện / tinh thần, tư tưởng triết học>< cái biểu hiện/ vật chất, thực phẩm
“Cái biểu hiện” chính là thực phẩm, phương thức chế biến món ăn, cách thức tổ chức bữa ăn, phép tắc hành xử ứng xử trong bữa ăn…nhưng chính từ đó chúng ta có thể nhìn ra được “ cái được biểu hiện “ chính là lối tư duy, phương thức sinh hoạt, cách thức tổ chức cuộc sống…, nói chung là cái tinh thần của cả một dân tộc, đó chính là biểu hiện của tầm sâu triết học và tầm kích tâm linh trong văn hoá tư tưởng Trung Hoa
3.1.3.Văn hóa ẩm thực Trung Hoa >< văn hóa ẩm thực phương Tây
Từ sự khác biệt cơ bản về môi trường, hoàn cảnh sống, điều kiện tự nhiên, khí hâu…dẫn đến những khác biệt về văn hóa ẩm thực Trung Hoa và ẩm thực phương Tây
vi dụ.doc- ví dụ:
- (29 KiB) Đã tải về 983 lần
3.1.4. Truyền thống >< hiện đại
Văn hóa ẩm thực truyền thống Trung Hoa coi trọng những triết lý như âm dương hòa hợp/ trung hòa vi mỹ/ thiên nhân hợp nhất/ y thực liệu bệnh…Tuy là những triết lý cổ xưa nhưng rất khoa học, phù hợp cả với lối sống hiện đại.
Ví dụ: Tư tưởng triết học “âm dương hoà hợp” chú trọng việc cân bằng âm dương, chia thực phẩm, thời khí, cơ thể con người… thành hai loại âm / dương, và nguyên tắc ăn uống là luôn tuân theo quy luật cân bằng âm dương, nhằm đảm bảo sự cân bằng cho sức khoẻ con người
3.1.5. Âm thực lễ tết>< âm thực đời thường
Chức năng của ẩm thực lễ tết hướng đến tâm linh, là dịp để con người và thế giới tâm linh bày tỏ tình cảm với nhau ( thông qua ý nghĩa biểu trưng của các món ăn, thông qua việc thờ cúng…), và chức năng gắn kết cộng đồng (thắt chặt thêm các mối quan hệ gia đình, bạn bè, xã hội…)
Chức năng của ẩm thực ngày thường là giải quyết nhu cầu cơ bản của cuộc sống
3.2. Tính tương hóa:
Văn hóa ẩm thực có một vị trí rất quan trọng trong văn hóa Trung Quốc, người dân Trung Quốc không chỉ sáng tạo ra nền văn hóa ẩm thực nổi tiếng thế giới, mà còn đưa việc “ăn uống” lên thành nghệ thuật hưởng thụ cuộc sống và thậm chí đã trở thành nghệ thuật sống không thể thay thế: Từ phương thức tổ chức bữa ăn, phép tắc hành xử trong bữa ăn,cách thức chọn lựa thực phẩm, cách chế biến món ăn…không chỉ đơn thuần là nhằm thoả mãn nhu cầu sống của con người sinh vật mà còn thể hiện đặc điểm dân tộc, tâm tư tình cảm, mối quan hệ giữa con người với nhau trong cộng đồng xã hội, mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với thế giới tâm linh…
3.3. Tính hướng hòa
Những tư tưởng triết học trong văn hóa ẩm thực Trung Quốc không chỉ là một bộ phận quan trọng cấu thành văn hóa Trung Quốc mà thậm chí có thể trở thành một chìa khóa để nghiên cứu văn hóa Trung Quốc, nó giống như một kho báu vô tận mà không bao giờ có thể khai thác hết được, rất xứng đáng để chúng ta không ngừng khám phá.
