DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Bài tập môn: PPNC Văn hóa học và Văn hóa trong khu vực học
Giảng viên:GS.TSKH Trần Ngọc Thêm
HVCH: Nguyễn Thị Minh Hằng - Lớp Châu Á học 2012 - Đợt 1


1. Tên đề tài : Tìm hiểu về Islam của Cộng đồng người Chăm ở Việt Nam
2. Xác định các cặp phạm trù đối lập:
- Islam chính thống - Đạo Bà-ni (Islam bị tôn giáo-tín ngưỡng bản địa cổ Bà la môn bản địa hóa)
- Islam - Đạo Bà la môn

3. Vận dụng Phương pháp Dịch lý để nghiên cứu các cặp đối lập (kiểm tra tính tương hiện, tương hóa, hướng hòa)
- Tính tương hiện: Islam du nhập vào Champa sau khi vương quốc này chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền văn hóa Ấn Độ, đặc biệt là đạo Bà la môn. Mặc dù xuất hiện muộn hơn Bà la môn giáo, xảy ra sự tranh giành ảnh hưởng với đạo này, nhưng Islam vẫn tìm được chỗ đứng cho mình và cả hai tôn giáo cùng tồn tại cho đến nay.
- Tính tương hóa: Islam hòa nhập vào cộng đồng người Chăm theo hai con đường: Một là một bộ phận người Chăm dù từ bỏ Bà la môn theo Islam, nhưng bị truyền thống của chế độ mẫu hệ và tôn giáo bản địa cải biến, do đó không còn là Islam chính thống, được gọi là Chăm Bà ni, con đường thứ hai là một cộng đồng người Chăm thực hiện gần như toàn bộ hệ thống giáo luật Islam, gọi là Chăm Islam
- Tính hướng hòa: Islam khi truyền bá vào cộng đồng người Chăm đã phải thay đổi để thích nghi với nền văn hóa bản địa, tuy nhiên, văn hóa truyền thống và tôn giáo bản địa cũng đã bị ảnh hưởng bởi Islam.
4. Sử dụng phương pháp dịch lý để phân tích đề tài:
- Từ khóa : Islam, người Chăm, Việt Nam
- Cấu trúc đề tài:

BÀI TẬP THỰC HÀNH 3:
I/ Định vị đối tượng
- Chủ thể : Người Chăm theo Islam : Chăm Islam, Chăm Bà ni
- Không gian: Miền Trung Việt Nam ( Ninh Thuận, Bình Thuận) - Nam Bộ Việt Nam
- Thời gian: từ thế kỉ X đến nay
II/ Lập đề cương chi tiết
DẪN NHẬP
1.Lý do chọn đề tài
2.Mục đích nghiên cứu
3.Lịch sử vấn đề
4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6.Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7.Bố cục đề tài
NỘI DUNG
Chương 1: Sơ lược về sự hình thành và phát triển của Islam
1.1 Bán đảo Arab
1.2 Nhà tiên tri Muhammad – Người sáng lập Islam
1.3 Kinh Qur’an
1.4 Sự phát triển của Islam
Chương 2 : Người Chăm ở Việt Nam và sự du nhập của Islam vào cộng đồng người Chăm
2.1 Sơ lược về người Chăm ở Việt Nam
2.1.1 Nguồn gốc
2.1.2 Số lượng và sự phân bố của người Chăm theo Islam
2.2 Quá trình du nhập của Islam vào cộng đồng người Chăm
Chương 3: Đặc điểm và ảnh hưởng của Islam đối với cộng đồng người Chăm
3.1 Đặc điểm
3.2 Ảnh hưởng của Islam đối với cộng đồng Chăm.
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO

BÀI TẬP THỰC HÀNH 4
I/ Danh mục tài liệu tham khảo
* Tài liệu sách
1. Đặng Hữu Toàn. 2011: Các nền văn hóa thế giới, phương Đông – NXB Từ điển bách khoa
2. Lewis M.Hope, Mark R. Woodward (Phạm Văn Liễn dịch). 2011: Các tôn giáo trên thế giới – NXB Thời đại
3. Nguyễn Đức, Thế Trường, Lê Yên. 2002: Tôn giáo và lịch sử văn minh nhân loại – Islam, Hồi giáo – NXB Văn hóa thông tin
4. Nguyễn Thọ Nhân. 2003: Đạo Hồi và thế giới Ả Rập : Văn minh – lịch sử - NXB Giáo dục
5. Nguyễn Tuấn Triết. 2000: Lịch sử phát triển các tộc người Mã Lai- Đa Đảo - NXB Khoa học Xã hội
6. Nguyễn Văn Luận. 1974 : Người Chàm Hồi giáo miền Tây Nam phần Việt Nam - Bộ Văn hoá Giáo dục và Thanh niên, Sài Gòn
7. Phạm Đức Dương, Trần Thị Thu Lương. 2001: Văn hóa Đông Nam Á – NBX Giáo dục
8. Phan Văn Dốp. 2006: Phụ nữ Hồi giáo trong đời sống xã hội, Biến đổi kinh tế, văn hóa, cộng đồng người Chăm và Khmer ở thành phố Hồ Chí Minh – NXB Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
9. Phan Xuân Biên, Phan An, Phan Văn Dốp. 1991: Văn hóa Chăm - NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội
10. Th- van Baaren ( Trịnh Huy Hóa biên dịch). 2002: Hồi giáo – NXB Trẻ
11. Trần Ngọc Thêm. 2013: Văn hóa người Việt vùng Tây Nam Bộ - NXb Văn hóa - Nghệ thuật
* Tài liệu Internet
11. Website Ban tôn giáo chính phủ: Khái quát về Hồi giáo và Hồi giáo ở Việt Nam http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/3 ... o_Viet_Nam
12. Nguyễn Thị Thanh Vân: Hồi giáo của người Chăm ở Việt Nam – những yếu tố bản địa -
http://huc.edu.vn/vi/spct/id95/HOI-GIAO ... O-BAN-DIA/
13. Vài nét về : Tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm- http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/3 ... nguoi_Cham
14. Website Ủy ban dân tộc: Người Chăm
http://cema.gov.vn/modules.php?name=Con ... ls&mid=489


II/ Tạo Document Map

BÀI TẬP THỰC HÀNH 6: chọn một cặp đối tượng, lập bảng so sánh

[/URL]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 8: Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng PP Loại hình nhằm phát hiện ra những tri thức mới

1. Lựa chọn hệ thống loại hình
- Islam giáo tại hai bộ phận người Chăm theo Islam: người Chăm ở miền Tây Nam Bộ (gọi là Chăm Islam) và người Chăm ở miền Trung (Chăm Bàni)
2. Phân loại các phần tử của đối tượng nghiên cứu thành các nhóm
- Nhóm 1: Cơ sở thờ tự : Thánh đường
- Nhóm 2: Giáo lý: Kinh Qur’an
- Nhóm 3: Việc thực hiện năm trụ cột của Islam giáo: Shahadah(bày tỏ đức tin); Salah (cầu nguyện 5 lần một ngày); Zakat (bố thí); Sawm Ramadan (nhịn ăn vào tháng Ramadan) và Hajj (Hành hương)
3. Lập ánh xạ



3.Chi tiết hóa, bổ sung, điều chỉnh, giải thích các hiện tượng đặc thù.
- Cả hai bộ phận Chăm Islam và Chăm Bà ni đều dựa trên giáo lí Islam là Kinh Qur’an, và đều cầu nguyện ở Thánh đường, với Chăm Bà ni họ còn gọi là chùa, tuy giống nhau về chức năng, nhưng khác nhau về kiến trúc.
- Về việc thực hiện 5 trụ cột Islam, có thể thấy những tín đồ Chăm Islam thực hiện khá đầy đủ, cho thấy đặc điểm Islam giáo ở bộ phận này gần giống như Islam chính thống. Tuy nhiên, đối với bộ phận Chăm Bà ni thì ngược lại, họ không cầu nguyện 5 lần một ngày, không nhịn ăn vào tháng Ramadan, không đi hành hương, với họ điều đó không thể thực hiện; tín đồ Chăm Bàni cho rằng, các tu sĩ mới phải thực hiện 5 trụ cột trên.

SỬA ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT + BỔ SUNG TÀI LIỆU THAM KHẢO
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục đề tài
Ngoài phần Dẫn luận , Kết luận và Tài liệu tham khảo, đề tài được chia làm 3 chương, bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn.
Chương này trình bày những nét sơ lược về Islam: quá trình ra đời, Kinh Qur’an, quá trình phát triển. Bên cạnh đó là khái quát cộng đồng người Chăm ở Việt Nam về nguồn gốc tộc người, số lượng và sự phân bố. Trình bày một vài quan điểm về sự du nhập của Islam vào Việt Nam nói chung và cộng đồng người Chăm.
Chương 2: Một vài đặc điểm của Islam tại cộng đồng người Chăm
Nhăm tìm hiểu một vài nét riêng của Islam tại cộng đồng người Chăm, những nét khác biệt so với Islam chính thống (ra đời ở bán đảo Arab), được thể hiện trong cách thực hành giáo lí cũng như sự ảnh hưởng của các yếu tố bản địa đối với tôn giáo này.
Chương 3: Những nét tương đồng và khác biệt giữa cộng đồng Chăm Islam và Chăm Bàni
Khi người Chăm tiếp nhận Islam, cộng đồng này được chia làm hai bộ phận chính là Chăm Islam và Chăm Bani, mục đích của chương này là so sánh nhằm tìm ra sự giống và khác nhau của hai cộng đồng theo Islam.

NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn
1.1 Sơ lược về Islam giáo
1.2 Người Chăm và quá trình du nhập của Islam vào cộng đồng người Chăm
1.2.1 Sơ lược về người Chăm
1.2.2 Quá trình du nhập của Islam vào công đồng người Chăm
Chương 2: Một vài đặc điểm của Islam tại cộng đồng người Chăm
2.1 Việc thực hiện giáo lí Islam
2.2 Những yếu tố bản địa trong Islam tại cộng đồng người Chăm
Chương 3 : Những nét tương đồng và khác biệt giữa cộng đồngChăm Islam và Chăm Bàni
3.1 Nét tương đồng
3.2 Nét khác biệt
KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Tài liệu sách
Tài liệu tiếng Việt
1. Lewis M.Hope, Mark R. Woodward (Phạm Văn Liễn dịch). 2011: Các tôn giáo trên thế giới – NXB Thời đại
2. Đặng Hữu Toàn. 2011: Các nền văn hóa thế giới, phương Đông – NXB Từ điển bách khoa
3. Nguyễn Đức, Thế Trường, Lê Yên. 2002: Tôn giáo và lịch sử văn minh nhân loại – Islam, Hồi giáo – NXB Văn hóa thông tin
4. Phạm Đức Dương, Trần Thị Thu Lương. 2001: Văn hóa Đông Nam Á – NBX Giáo dục
5. Nguyễn Thọ Nhân. 2003: Đạo Hồi và thế giới Ả Rập : Văn minh – lịch sử - NXB Giáo dục
6. Th- van Baaren ( Trịnh Huy Hóa biên dịch). 2002: Hồi giáo – NXB Trẻ
7. Phan Xuân Biên, Phan An, Phan Văn Dốp. 1991: Văn hóa Chăm - NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội
8. Nguyễn Văn Luận. 1974 : Người Chàm Hồi giáo miền Tây Nam phần Việt Nam - Bộ Văn hoá Giáo dục và Thanh niên, Sài Gòn
9. Nguyễn Tuấn Triết. 2000: Lịch sử phát triển các tộc người Mã Lai- Đa Đảo - NXB Khoa học Xã hội
10. Phan Văn Dốp. 2006: Phụ nữ Hồi giáo trong đời sống xã hội, Biến đổi kinh tế, văn hóa, cộng đồng người Chăm và Khmer ở thành phố Hồ Chí Minh – NXB Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
Tài liệu tiếng Anh
11. Philip Taylor 2007: Cham Muslims of the Mekong Delta – Place and Mobility in the Cosmopolitian Periphery– NUS Press
12. Hussin Mutalib. 2008: Islam in Southeast Asia – ISEAS Publications
• Tài liệu Internet
13. Website Ban tôn giáo chính phủ: Khái quát về Hồi giáo và Hồi giáo ở Việt Nam-http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/162/0/954/Khai_quat_ve_Hoi_giao_va_Hoi_giao_o_Viet_Nam
14. Nguyễn Thi Thanh Vân: Hồi giáo của người Chăm ở Việt Nam – những yếu tố bản địa - http://huc.edu.vn/vi/spct/id95/HOI-GIAO ... O-BAN-DIA/
15. Vài nét về : Tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm- http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/3 ... nguoi_Cham
16. Website Ủy ban dân tộc: Người Chăm
http://cema.gov.vn/modules.php?name=Con ... ls&mid=489
17. Rie Nakamura: Ethnicity of the Cham in Vietnam
http://pkukmweb.ukm.my/jebat/images/upl ... kamura.pdf
18. History of Muslim in Vietnam
http://www.vietnammuslimtours.vn/news_e ... etnam.html

BÀI TẬP THỰC HÀNH 6: Chọn một khái niệm cơ bản (chìa khóa) trong đề tài của mình: định nghĩa và trình bày theo 7 bước + lập sơ đồ định nghĩa
Định nghĩa : Islam

1.Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
- Viện Ngôn ngữ học, Hoàng Phê (chủ biên) 2006: Từ điển Tiếng Việt – NXB Đà Nẵng :

“ Hồi giáo: cn đạo Islam, đạo Hồi. Tôn giáo do Muhammed sáng lập ở thế kỉ VII, thờ thánh Allah”

- Wikipedia (Tiếng Việt)

Hồi giáo (tiếng Ả Rập: الإسلام al-'islām), còn gọi là đạo Islam, là một tôn giáo độc thần thuộc nhóm các tôn giáo Abraham. Đây là tôn giáo lớn thứ hai trên thế giới, sau Kitô giáo, và là tôn giáo đang phát triển nhanh nhấtvới số tín đồ hiện nay là 1,57 tỷ, chiếm 23% dân số thế giới.

- Wikipedia (Tiếng Anh)

Islam is a monotheistic and Abrahamic religion articulated by the Qur'an, a book considered by its adherents to be the verbatim word of God[1] (Arabic: الله‎ Allāh) and by the teachings and normative example (called the Sunnah and composed of hadith) of Muhammad, considered by them to be the last prophet of God. An adherent of Islam is called a Muslim.
(Tạm dịch: Islam là một tôn giáo độc thần thuộc nhóm tôn giáo Abraham, được gắn liền với Qur’an (cuốn sách được các tín đồ coi đó là nguyên văn lời của Chúa (Tiếng Ả Rập: Allah), những lời dạy, mẫu truyện của Muhammad (gọi là Sunnah và hadith) và Muhammad được coi là nhà tiên tri cuối cùng của Chúa. Tín đồ của Islam được gọi là Muslim.)

- The American Heritage® Dictionary of the English Language:

Islam: A monotheistic religion characterized by the acceptance of the doctrine of submission to God and to Muhammad as the chief and last prophet of God.
(Tạm dịch: Islam là tôn giáo độc thần được đặc trưng bởi sự chấp nhận giáo lí là quy phục Chúa và Muhammad, được coi là thủ lĩnh (người đứng đầu) và là nhà tiên tri cuối cùng của Chúa.)

2. Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa



3.Phân tích các định nghĩa, các định những nét chung có thế tiếp thu, những đặc trưng sai/ thiếu cần bổ sung, sửa chữa.

- Định nghĩa (1) tuy ngắn gọn, nhưng không nêu được đặc điểm chủ yếu của tôn giáo này, có nhắc đến danh từ riêng như Muhammed, Allah, nhưng không giải thích rõ đó là gì?
- Định nghĩa (4) xếp Islam vào tôn giáo độc thần nhưng chưa rõ, vì có rất nhiều tôn giáo độc thần.
- Định nghĩa (2): đã khu biệt Islam là tôn giáo độc thần thuộc nhóm Abraham, nhưng cần nêu trong nhóm này còn có tôn giáo nào hoặc đặc điểm.Không đề cập đến người sáng lập, giáo lí và nêu ra số lượng tín đồ là không cần thiết, không đủ để phân biệt với tôn giáo khác.
- Định nghĩa (3): nêu được cụ thể khi xếp vào nhóm Abraham, đề cập đến giáo lí, tuy nhiên đề cập đến Sunnah và Hadith là không cần thiết. Có nhắc đến Muhammad, nhưng chỉ rõ là vị tiên tri cuối cùng chứ không chỉ ra đây là người sáng lập nên Islam giáo.

4. Phân loại các cách sử dụng khái niệm hiện hành, điếu chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh

Islam được sử dụng ở hầu hết các nước, ở Việt Nam còn được gọi là Hồi giáo hay Đạo Hồi, tuy nhiên cách gọi này chưa chính xác.

5. Xác định đặc trưng giống
- Đặc trưng giống : tôn giáo
6. Xác định các đặc trưng loài
- Đặc trưng loài:
+ Tôn giáo độc thần (phân biệt với tôn giáo đa thần)
+ Tôn giáo độc thần thuộc nhóm Abraham (phân biệt với các tôn giáo độc thần khác.
+Giáo lí kinh Qur’an: phân biệt với kinh thánh của Do Thái giáo và Cơ Đốc giáo (thuộc nhóm Abraham )

Sản phẩm sơ bộ: Islam là một tôn giáo được sáng lập bởi Muhammad vào thế kỉ VII, thuộc nhóm các tôn giáo Abraham, gắn liền với Thiên kinh Qur’an và coi Muhammad là sứ giả cuối cùng của Thượng đế (Allah).
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.



Sản phẩm cuối cùng: Islam là một tôn giáo độc thần thuộc nhóm các tôn giáo Abraham chỉ tin có một Thượng Đế (Allah), Kinh thánh của Islam là Qur’an là cuốn sách được mặc khải cho Muhammad, người sáng lập Islam và được coi là nhà tiên tri cuối cùng của Allah.