BÀI TẬP THỰC HÀNH 2: Định vị đối tượng nghiên cứu và lập đề cương chi tiết cho đề tài
I. Định vị đối tượng
C: người phụ nữ đơn thân
K: ở Việt Nam
T: hiện nay (thế kỷ XXI)
II. Đề cương chi tiết
1. Lý do chọn đề tài
Gia đình là một tế bào quan trọng của xã hội. Mỗi một gia đình hạnh phúc là góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Cùng với sự giao lưu, tiếp biến văn hóa mà xã hội Việt Nam hiện nay có nhiều thay đổi. Số lượng những người phụ nữ đơn thân tăng lên nhanh chóng. Với nhiều nguyên do khác nhau mà những người phụ nữ đơn thân có hoàn cảnh khác nhau. Nhưng điểm chung của tất cả những người phụ nữ đơn thân là bản thân họ phải tự gánh vác cuộc sống gia đình một mình mà không có sự giúp đỡ của người đàn ông. Thậm chí có những phụ nữ đơn thân một mình nuôi con, vừa làm bố vừa làm mẹ, tự gánh vác kinh tế gia đình và giáo dục con cái một mình. Có những phụ nữ đơn thân là do hoàn cảnh khách quan họ phải chấp nhận nhưng cũng có một số phụ nữ tự nguyện biến mình thành những phụ nữ đơn thân vì họ không muốn bị ràng buộc bởi gia đình. Hiện nay, phụ nữ trẻ thường có những suy nghĩ như vậy nên số lượng phụ nữ đơn thân tăng lên nhanh chóng. Do một mình nuôi con, gánh vác gia đình nên một số phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn vật chất. Hơn nữa, phụ nữ đơn thân và con cái của họ thường bị xã hội lên án, đàm tiếu,…ảnh hưởng đến cuộc sống của họ và của xã hội. Việc nghiên cứu về phụ nữ đơn thân ở Việt Nam giúp cho xã hội hiểu hơn về cuộc sống của họ và có những cái nhìn thông cảm hơn, chia sẻ và giúp đỡ họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống để xây dựng xã hội giàu đẹp hơn là một việc làm chính đáng và cần thiết. Đó chính là lý do mà người viết chọn đề tài này. Đề tài “Phụ nữ đơn thân trong xã hội Việt Nam hiện nay”.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Phụ nữ đơn thân là đề tài được nhiều nhà nghiên cứu xã hội học, tâm lý học nghiên cứu nhiều trong những năm gần đây. Có một số tài liệu tiêu biểu như:
Cuốn “Cuộc sống của Phụ nữ đơn thân Việt Nam” của Giáo sư Lê Thi. Cuốn sách trình bày khá chi tiết, cụ thể về cuộc sống của những nười phụ nữ đơn thân ở Việt Nam từng nơi cụ thể.
Cuốn “Gia đình phụ nữ thiếu vắng chồng”của Giáo sư Lê Thi trình bày khái quát về cuộc sống người phụ nữ khi thiếu vắng bóng chồng. Cuốn sách này, tác giả đã nghiên cứu về mặt xã hội học, miêu tả về cuộc sống của phụ nữ đơn thân ở một khu vực nhất định. Đối tượng nghiên cứu của cuốn sách này khá đa dạng như phụ nữ ly hôn, phụ nữ không kết hôn, phụ nữ góa chồng, và phụ nữ là công nhân ở những công ty nhỏ ở nông thôn.
Bài viết “Phụ nữ đơn thần và quyền được hưởng hạnh phúc lứa đôi” của Giáo sư Lê Thi đã nêu những nguyên nhân hình thành phụ nữ đơn thân, cách nhìn về phụ nữ đơn thân của xã hội. Đồng thời, tác giả cũng nêu những kiến nghị, giải pháp để bảo đảm quyền lợi cho những người phụ nữ đơn thân.
Ngoài ra, còn nhiều bài viết của nhiều tác giả về cuộc sống mưu sinh của những người phụ nữ đơn thân ở xã Tân Minh huyện Sóc Sơn, Hà Nội được đăng trên báo Nhân Dân cũng là những tài liệu vô cùng quan trọng trong việc hiểu rõ và hoàn thành đề tài này.
Tất cả những tài liệu trên là nguồn tư liệu vô cùng quan trọng và cần thiết để người viết có thể tham khảo và hoàn thành bài viết của mình. Tuy nhiên, những cuốn sách trên chỉ dừng lại ở việc miêu tả cuộc sống của những phụ nữ đơn thân mà chưa nhìn nhận, đánh giá tầm ảnh hưởng của họ đến xã hội và đề ra những chính sách thiết thực góp phần giúp cho những người phụ nữ đơn thân vượt qua khó khăn, vươn lên xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.
3. Mục đích nghiên cứu
Đề tài là nguồn tư liệu cho sinh viên, bạn đọc, những ai có quan tâm nghiên cứu về phụ nữ đơn thân ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là phụ nữ đơn thân
Phạm vi nghiên cứu : lĩnh vực nghiên cứu là văn hóa xã hội với chủ thể là phụ nữ đơn thân, không gian là Việt Nam và thời gian là giai đoạn hiện nay (thế kỷ XXI)
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học: Đề tài giúp cho người đọc hiểu được về cuộc sống của những người phụ nữ đơn thân trong xã hội việt Nam, hiểu được giá trị gia đình, văn hóa truyền thống của người phụ nữ Việt Nam ngày nay.
Ý nghĩa thực tiễn: Thông qua đề tài này, mọi người có cái nhìn thông cảm, chia sẻ với nỗi khó khăn của người phụ nữ đơn thân. Từ đó, xã hội cần có những chính sách quan tâm hơn đến cuộc sống của họ. Qua đó, xây dựng một xã hội Việt Nam giàu đẹp, văn minh và hạnh phúc.
6. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu về phụ nữ đơn thân không phải là mới làm mấy năm nay mà nó đã được nghiên cứu từ lâu. Nhưng do sự phát triển mạnh mẽ và phức tạp của phụ nữ đơn thân nên đề tài nghiên cứu về phụ nữ đơn thân trở nên mới mẽ hơn. Để hoàn thành đề tài này, người viết đã sử dụng một số phương pháp như:
Phương pháp tổng hợp nguồn tư liệu của những nhà nghiên cứu trước đó để có thể hoàn thành chương 1 (cơ sở lý luận và thực tiễn). Ngoài ra, người viết còn sử dụng phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu trả lời bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp với khoảng 10 người phụ nữ đơn thân đang sống trong đất nước Việt Nam. Bằng những nguồn tư liệu sau khi điều tra xã hội học, người viết bắt đầu phân tích tư liệu, tổng hợp và đưa ra kết luận, nhận xét về thực trạng của phụ nữ đơn thân để từ đó có những kiến nghị phù hợp, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
7. Bố cục của đề tài
Ngoài Phần Mở đầu và phần Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của đề tài gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Trong chương này, người viết trình bày những quan niệm cơ bản về gia đình người Việt, vai trò của gia đình trong vấn đề sinh học, kinh tế,..Ngoài ra, người viết còn trình bày thêm về sự hình thành và phát triển của gia đình người Việt, những giá trị văn hóa nổi bật của gia đình người Việt.
Chương 2: Hiện trạng Phụ nữ đơn thân ở Việt Nam hiện nay
Chương này nêu khái quát về sự hình thành phụ nữ đơn thân, cuộc sống của phụ nữ đơn thân trong xã hội Việt Nam hiện nay.
Chương 3: Xu hướng của phụ nữ đơn thân - ảnh hưởng và kiến nghị
Chương này nêu xu hướng tang của phụ nữ đơn thân, ảnh hưởng đến xã hội hiện nay ở Việt Nam và một số kiến nghị đưa ra nhằm giúp đỡ cuộc sống của phụ nữ đơn thân.
BÀI TẬP THỰC HÀNH 4: Sưu tầm tư liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống phục vụ cho đề tài NCKH đã chọn (trên diễn đàn công bố danh sách và đường dẫn)
SÁCH
1. Lê Thi, Cuộc sống của Phụ nữ đơn thân Việt Nam, NXB Khoa học Xã Hội Hà Nội.
2. Lê Thi, Gia đình Phụ nữ thiếu vắng chồng, NXB Khoa học Xã Hội Hà Nội, 1996.
3. Lê Thi, Phụ nữ độc thân ở Việt Nam, NXB Khoa học Xã Hội Hà Nội, 2004.
3. Lê Thi, Trương Mỹ Hoa, Gia đình người Việt ngày nay.
4. Lê Thị Hân, Nhận diện gia đình Việt Nam hiện nay.
5. Nguyễn Hữu Minh chủ biên, Nghiên cứu gia đình và giới thời kỳ đổi mới.
TẠP CHÍ, BÁO
6. Lê Thi, Phụ nữ đơn thân và quyền được hưởng hạnh phúc lứa đôi, Tạp chí nghiên cứu con người Số 1 (1) năm 2002.
INTERNET
7.
http://www.nhandan.com.vn/mobile/_mobil ... 30102.html8.
http://www.nhandan.com.vn/mobile/_mobil ... 98602.html9.
http://phunuonline.com.vn/gia-dinh/cam- ... 98004.html