Giảng viên: GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm
Học viên: NGUYỄN XUÂN QUỲNH
Lớp: Châu Á học 2012 (đợt 1)
(Đổi từ đề tài cũ TÍNH CỘNG ĐỒNG CỦA NGƯỜI VIỆT)
UKIYOE
Ukiyoe, được biết đến rộng rãi trên thế giới như là đại diện cho mỹ thuật truyền thống của Nhật Bản. Tên tuổi của các hoạ sĩ Ukiyoe như Utamaro Kitagawa, Sharaku Toshusai, Hiroshige Utagawa đã không còn xa lạ với những người nước ngoài từng đến Nhật, và đã không ít lần được ngắm các tác phẩm Ukiyoe của những hoạ sĩ này được sử dụng với mục đích thương mại (như giới thiệu, quảng cáo…). Thậm chí có cả những thư viện, bảo tàng mỹ thuật lớn ở châu Âu còn sở hữu những bộ sưu tập Ukiyoe với rất nhiều các bức vẽ.
Tranh khắc gỗ Ukiyoe nở rộ ở Nhật Bản vào giai đoạn thời Edo (1603 – 1867) khi Nhật Bản hầu như cắt đứt các mối liên hệ với bên ngoài thế giới. Từ những ngày đầu tiên chính quyền phong kiến Shogun ở Edo (mà ngày nay là Tokyo) đã thi hành hai chính sách khắt khe là cấm Thiên Chúa giáo và bế quan toả cảng. Mọi sự ảnh hưởng từ thế giới đối với Nhật Bản lúc bấy giờ gần như rất hạn chế, và Ukiyoe – một nét đặc sắc trong văn hoá Nhật đã được hình thành từ trong điều kiện “ngột ngạt” như vậy.
Đây là thời kỳ mà “nghệ thuật vì nghệ thuật” gần như không có ý nghĩa gì tại Nhật Bản. Cho đến gần cuối giai đoạn Edo, các hoạ sĩ vẫn có xu hướng sáng tạo ra các tác phẩm của mình tại Kyoto, nơi ở của triều đình Thiên hoàng, vẫn còn duy trì các truyền thống văn hoá khá rõ nét, nhưng với nghịch lý là các tác phẩm của họ lại được bán hầu hết ở Edo, nơi có lối sống thành thị đang dần phát triển. Dù vậy Edo vẫn tự hào vì có loại hình nghệ thuật của riêng mình là Ukiyoe – loại tranh khắc gỗ miêu tả chi tiết được cuộc sống thường ngày của những người bình dân và văn hoá của họ. Loại hình Ukiyoe này sớm lan rộng và có ảnh hưởng lớn trong giai đoạn tiếp theo sau đó.
Tên gọi Ukiyoe được viết là 浮世絵 (Phù thế hội) mang ý nghĩa là “tranh về thế giới nổi” và nội dung của các bức Ukiyoe đều xoay quanh việc mô tả về xã hội trong thời kỳ mà chúng được tạo nên. Cùng với trào lưu Japonisme từ khi Nhật Bản quyết định “mở cửa” đất nước thì Ukiyoe đã có điều kiện vươn ra khỏi phạm vi hạn hẹp trong nước, tạo nên sự “thay đổi dòng chảy hội hoạ” khi mà không ít các tác phẩm Ukiyoe đã tạo cảm hứng cho những hoạ sĩ tài ba của phương Tây, trong đó có cả Vincent Van Gogh.
Tranh khắc gỗ Ukiyoe nở rộ ở Nhật Bản vào giai đoạn thời Edo (1603 – 1867) khi Nhật Bản hầu như cắt đứt các mối liên hệ với bên ngoài thế giới. Từ những ngày đầu tiên chính quyền phong kiến Shogun ở Edo (mà ngày nay là Tokyo) đã thi hành hai chính sách khắt khe là cấm Thiên Chúa giáo và bế quan toả cảng. Mọi sự ảnh hưởng từ thế giới đối với Nhật Bản lúc bấy giờ gần như rất hạn chế, và Ukiyoe – một nét đặc sắc trong văn hoá Nhật đã được hình thành từ trong điều kiện “ngột ngạt” như vậy.
Đây là thời kỳ mà “nghệ thuật vì nghệ thuật” gần như không có ý nghĩa gì tại Nhật Bản. Cho đến gần cuối giai đoạn Edo, các hoạ sĩ vẫn có xu hướng sáng tạo ra các tác phẩm của mình tại Kyoto, nơi ở của triều đình Thiên hoàng, vẫn còn duy trì các truyền thống văn hoá khá rõ nét, nhưng với nghịch lý là các tác phẩm của họ lại được bán hầu hết ở Edo, nơi có lối sống thành thị đang dần phát triển. Dù vậy Edo vẫn tự hào vì có loại hình nghệ thuật của riêng mình là Ukiyoe – loại tranh khắc gỗ miêu tả chi tiết được cuộc sống thường ngày của những người bình dân và văn hoá của họ. Loại hình Ukiyoe này sớm lan rộng và có ảnh hưởng lớn trong giai đoạn tiếp theo sau đó.
Tên gọi Ukiyoe được viết là 浮世絵 (Phù thế hội) mang ý nghĩa là “tranh về thế giới nổi” và nội dung của các bức Ukiyoe đều xoay quanh việc mô tả về xã hội trong thời kỳ mà chúng được tạo nên. Cùng với trào lưu Japonisme từ khi Nhật Bản quyết định “mở cửa” đất nước thì Ukiyoe đã có điều kiện vươn ra khỏi phạm vi hạn hẹp trong nước, tạo nên sự “thay đổi dòng chảy hội hoạ” khi mà không ít các tác phẩm Ukiyoe đã tạo cảm hứng cho những hoạ sĩ tài ba của phương Tây, trong đó có cả Vincent Van Gogh.
