Bài tập môn: Phương pháp nghiên cứu Văn hóa học và Khu vực học
Giảng viên: GS.TS. Trần Ngọc Thêm
Học viên: Quách Đức Tài - Lớp Châu Á học 2012 đợt 1
MSHV: 0305151212
***************
BÀI TẬP 1:
1. Phạm vi đề tài: Tính nông nghiệp-nông thôn qua các lễ hội truyền thống ở Lào.
2. Các cặp phạm trù đối lập:
Tính nông nghiệp-nông thôn >< công nghiệp, thương nghiệp, …
Nhu cầu lễ hội >< Cách thức lễ hội
Nội dung lễ hội >< Hình thức lệ hội
Lễ hội lao động, sản xuất >< Lễ hội tôn giáo
Truyền thống >< Hiện đại
Người già >< Người trẻ tuổi
Lào >< Các quốc gia khác
3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu từng cặp đối lập đó kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa.
• Tính tương hiện:
- Người Lào gọi lễ hội là “Bun”. Tiếng Lào “Bun” có nghĩa là phúc đức. Ngày “Bun” bao gồm ngày tết cổ truyền dân tộc và cả những ngày lễ hội lao động sản xuất, tôn giáo lớn nhỏ ở khắp mọi miền đất nước. Bởi vậy, mỗi năm ở Lào có rất nhiều ngày hội với nội dung, hình thức khác nhau. Với hầu hết những ngày hội lớn nhỏ ở Lào đều bắt nguồn từ lao động sản xuất hoặc tôn giáo. Cùng với thời gian, cả hai cội nguồn trên hòa quyện vào nhau một cách nhuần nhuyễn, hài hòa.
- Có thể nói không có ngày hội lao động sản xuất nào không bắt đầu và kết thúc ở ngôi chùa dưới sự tham gia của sư sãi và gắn liền với phong tục tập quán cổ truyền của địa phương. Không ít những ngày lễ hội ở Lào, màu sắc tôn giáo hầu như bao trùm lên tất cả, từ lúc mở đầu cho đến lúc kết thúc. Nhưng, đằng sau bứt màn tôn giáo đó là tâm gương phản chiếu khá đậm nét về sinh hoạt văn hóa, tình cảm hồn nhiên, thắm thiết và tính hợp quần của dân tộc Lào xưa kia.
• Tính tương hóa:
- Người Lào đi dự hội có những ý tưởng khác nhau, tùy theo lứa tuổi. Người già cả đi dự lễ hội để tích phúc đức cho mình, con cháu và cộng đồng bản làng. Đối với người còn ít tuổi, nhất là trai gái đi dự lễ hội chủ yếu để vui chơi giải trí trước hoặc sau một đợt lao động sản xuất. Đây cũng là dịp biểu dương nhũng thành quả lao động đạt được và động viên cổ vũ tinh thân cho đợt lao động sản xuất mới. Đối với nông dân Lào, ý nghĩa sâu lắng xuyên suốt các ngày lễ hội là để gửi gấm lòng mong ước mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Có thể nói rằng đây cũng là hình thức cầu mong và tạ ơn thiên nhiên của con người.
- Trong những ngày hội, người Lào không có tổ chức ăn uống linh đình ở chùa hay ở nhà. Việc ăn uống trong những ngày lễ hội ở Lào chỉ là phần phụ trong phạm vi gia đình. Bởi vậy, lễ hội ở Lào không mang nghĩa hội hè đình đám. Chỉ sau này, dưới thời Pháp thuộc hay thực dân mới của Mỹ, ngày lễ hội một số nơi xuất hiện tiêu cực, xa lạ với truyền thống như cờ bạc, hút xách, …
• Tính hướng hòa:
- Ở Lào từ xa xưa, bản làng là điểm hội tụ của cư dân sống chủ yếu bằng nông nghiệp. Do đó bản làng hình thành khá sớm và tồn tại rất vững bền. Các thành viên trong bản làng sống trong cộng đồng qua nhiều thế hệ đã tạo ra nhiều mối quan hệ gắn bó mật thiết, nổi trội nhất tình đoàn kết thống nhất trong bản làng. Và chính những ngày hội đã góp phần không nhỏ vào việc cũng cố mối quan hệ tốt đẹp này. Phải chăng sức mạnh tinh thần, vật chất của ngày hội là kết quả của ý thức cộng đồng, tinh thần lao động cần cù, đôi bàn tay khéo léo của mỗi thành viên trong bản tạo nên. Qua ngày lễ hội sự hòa nhập, cảm thông, tình nghĩa bản làng ngày thêm sâu sắc.
- So với một số nước trên thế giới thiên nhiên quả có ưu đãi nhân dân Lào. Tuy nhiên, trong qua trình đấu tranh để sinh tồn và phát triển, tuy không phải không có những khó khăn, thử thách gay gắt, khắc nghiệt. Nhưng vốn là dân tộc độ lượng, lạc quan, yêu cuộc sống, yêu bản làng, gần gũi thiên nhiên, quý trọng lao động, người nông dân Lào luôn hướng về tương lai với niềm tin vững chắc ở cái Chính, cái Thiện ở bàn tay, khối óc của mình.
BÀI TẬP 2:
Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
1. Các từ khóa: tính nông nghiệp-nông thôn, lễ hội truyền thống, Lào.
2. Cấu trúc ngữ pháp:
- Danh từ trung tâm: tính nông nghiệp-nông thôn
- Định tố 1: lễ hội truyền thống
- Định tố 2: Lào
3. Cấu trúc đề tài: [Tính nông nghiệp-nông thôn] + [các lễ hội truyền thống ở Lào]
Định vị đối tượng NC + 0
4. Cấu trúc cấp hệ:
