Do Thái giáo và Islam giáo- Tương quan ảnh hưởng ở TrungĐông

[balyngo]

Bài tập môn: Phương pháp nghiên cứu Văn hóa học và Văn hóa trong Khu vực học
Giảng viên: GS.TS. Trần Ngọc Thêm
Học viên: Ngô Bá Lý - Lớp Châu Á học 2012 đợt 2
----------------------
Bài tập 1:
1.Tên đề tài: DO THÁI GIÁO VÀ ISLAM GIÁO TƯƠNG QUAN ẢNH HƯỞNG Ở TRUNG ĐÔNG
2.Các cặp phạm trù mâu thuẫn ( đối lập)
Do Thái giáo >< Islam giáo
Nhà nước Israel>< Nhà nước Palestine, thế giới Arập
3.Vận dụng PPDL để nghiên cứu từng cặp đối lập ( mâu thuẫn)

-Tính tương hiện:
Xét về mặt lịch sử ra đời, cả Do Thái giáo và Islam giáo đều có chung một nguồn gốc, khởi nguồn từ tổ phụ Abraham, cùng có niềm tin vào Đấng tối cao. Trong kinh Torah của Do Thái giáo, kinh Qur’an của Islam giáo đều xác định nguồn gốc này.


-Tính tương hoá:
Sự tương đồng trong Do Thái giáo và Islam giáo ở một số khía cạnh như đều là tôn giáo tôn thờ độc thần, đều có cùng niềm tin vào các thiên thần, ma quỷ…Tuy nhiên, trong các niềm tin này đều có sự thống nhất trong mâu thuẫn. Trong kinh Qur’an của Islam giáo có nhiều suras (chương) nói về Do Thái giáo, Kitô giáo là những tôn giáo có trước Islam giáo. Người Arập cũng nhận mình là dòng dõi của Abraham theo phổ hệ Ishmael và họ công nhận kinh thánh Cựu ước cũng như Do Thái giáo. Tuy nhiên, trong kinh Torah của người Do Thái bác bỏ sự xuất hiện của Mohammed nên người Islam giáo thường có thái độ thù địch với các tín đồ Do Thái giáo vì họ đã xúc phạm điều cấm kỵ nghiêm ngặt nhất của Islam giáo là “Allah là Đấng duy nhất, ngoài ra không có một Thượng đế nào khác” , Mohammed đã quy kết cho những người Do Thái là đã ngụy tạo lời Chúa, lập ra đạo Kitô và viết thêm điều bậy bạ vào kinh thánh. Trong kinh Qur’an có đoạn viết “Những người Do Thái là những kẻ đã thay đổi lời Chúa hoặc xuyên tạc lời Chúa bằng miệng lưỡi của họ và nhạo báng đạo của chúa” (Suras 4, verses 46) .

Về phía người Do Thái, họ cho rằng kinh Cựu ước được cho ra đời từ người Do Thái và tổ phụ Abraham là của người Do Thái, họ cho rằng Do Thái giáo có mặt ở Trung Đông từ cách đây 2000-3000 năm trước khi Islam giáo ra đời, vì vậy vùng đất thiêng Jerusalem là của người Do Thái chứ không phải của người Islam. Một điều nữa, dân tộc Do Thái rất kiên trì trong niềm tin tôn giáo, họ luôn mong chờ vào Chúa cứu thế và họ tin tưởng rằng Do Thái giáo là đạo duy nhất do Thiên chúa mạc khải cho cả quốc gia.


-Tính hướng hoà
Từ năm 1948 cho đến tận ngày hôm nay giữa Israel (Do Thái giáo) và Palestine(Kitô giáo). Các cuộc thương lượng, các giải pháp hòa bình đều đi đến ngõ cụt vì các khu định cư Do Thái vẫn tiếp tục mọc lên, trong khi đó người Palestine vẫn tin tưởng vào jihad, vẫn tiếp tục khủng bố, đánh bom cảm tử vì lòng yêu tổ quốc và vì niềm tin tôn giáo mãnh liệt, ngược lại phía Israel vẫn luôn có hành động trả đũa với các cuộc tấn công của phía các jihad Palestine.

BÀI TẬP 2
Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
1. Từ khóa được gạch chân như sau: DO THÁI GIÁO VÀ ISLAM GIÁO-TƯƠNG QUAN ẢNH HƯỞNG Ở TRUNG ĐÔNG dưới góc nhìn văn hóa chính trị
2. Cấu trúc ngữ pháp tên đề tài
Danh từ trung tâm: DO THÁI GIÁO VÀ ISLAM GIÁO
- Định tố 1: TƯƠNG QUAN ẢNH HƯỞNG
- Định tố 2: TRUNG ĐÔNG
- Định tố 3: VĂN HÓA CHÍNH TRỊ
3. Sơ đồ cấu trúc

[balyngo]

Bài tập 3
I.Định vị đối tượng
C: Do Thái giáo và Islam giáo
T: Toàn thời
K: Trung Đông

II. Đề cương chi tiết:
1. Lý do và mục đích chọn đề tài

Trung Đông là vùng đất luôn chìm trong khói lửa của những cuộc bạo động,trả thù trong quá khứ và trong thời đại ngày nay, có thể nói sự nổi trội của địa lý tự nhiên: vị trí, đất đai, và biển; địa hình, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên cũng như đời sống xã hội du mục thời kì ban sơ đã tạo ra một Trung Đông luôn đứng trước nguy cơ chiến tranh liên miên từ phương Tây.

Ở Trung Đông, Tôn giáo đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện một quốc gia, một khu vực cũng như là những mâu thuẫn xung đột giữa các tôn giáo, đặc biệt là giữa Islam giáo với Do Thái giáo, Kitô giáo. Islam giáo tuy ra đời muộn hơn các tôn giáo khác ở Trung Đông (570-632 sau CN), nhưng đã sớm trở thành một tôn giáo được hầu hết cư dân Arập tin theo, ngày nay có tới 90% dân số Trung Đông theo Islam giáo, còn lại theo Kitô giáo, Do Thái giáo và các tôn giáo khác.

Tuy nhiên, do những đặc thù cơ bản của cả Islam, Kitô giáo và Do Thái giáo, cộng thêm những biến động lịch sử-xã hội ở khu vực Trung Đông, ba loại tôn giáo lớn nhất ở Trung Đông không những không tìm được tiếng nói chung, không tạo được sự đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo, mà còn tạo ra những cuộc xung đột kéo dài suốt 14 thế kỉ ra đời và phát triển của Islam giáo.

Thành phố Jerusalem hiện đang là thánh địa chung của cả ba tôn giáo: Islam giáo, Do Thái giáo, và Kitô giáo. Ở đó, luôn diễn ra tranh chấp, xung đột giữa Israel và Palestine trong hơn 40 năm qua. Có thể nói rằng, ngoài những nguyên nhân khác thì nguyên nhân sâu xa, lớn nhất và có lẽ khó giải quyết nhất chính là mâu thuẫn dai dẳng giữa Islam giáo và Do Thái giáo, hai loại tôn giáo lớn nhất vùng Trung Đông.

Trong phạm vi nghiên cứu, trọng tâm nghiên cứu của tác giả là những mối tương quan ảnh hưởng giữa Islam giáo và Do Thái giáo trong lịch sử, những nguyên nhân sâu xa dẫn đến xung đột từ giáo lý cơ bản của cả hai tôn giáo, đặc điểm của nhà nước Do Thái và các nhà nước Arập, từ đó góp phần tìm hiểu một cách khái quát và toàn diện về lịch sử cũng như nguyên nhân dẫn đến những xung đột triền miên giữa hai tôn giáo lớn ở vùng đất này.

2. Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng phương pháp lịch sử, phương pháp logic, phân tích, so sánh các sự kiện, nội dung lịch sử. Bên cạnh đó thực hiện sưu tầm, phân loại tư liệu theo tính chất: tư liệu gốc và tư liệu thứ yếu, tư liệu theo nội dung; đồng thời tham khảo, đối chiếu với các sách nghiên cứu, bài chuyên khảo, bài báo khoa học đã nghiên cứu trong và ngoài nước về đề tài này của các nhà nghiên cứu khác nhằm tránh lặp lại những vấn đề đã được nghiên cứu, bên cạnh đó kết hợp với những nhận định mới của chính tác giả để góp phần vào việc nghiên cứu đề tài vừa mang tính lịch sử, tôn giáo, vừa mang tính thời sự này.
Trong bài tiểu luận này, tác giả đã tuân theo nhiều thông lệ học thuật trong việc chuyển ngữ những tên tiếng Arập. Đặc biệt đã chuyển đổi những dấu móc lửng để thể hiện các ngữ đệm trong tiếng Arập. Bên cạnh đó diễn giải, chú thích các thuật ngữ khoa học được sử dụng trong bài tiểu luận này.

3. Bố cục của đề tài

Ngoài các phần dẫn luận, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, bài tiểu luận chia làm ba phần chính
Chương một trình bày một cách khái quát ngắn gọn lịch sử ra đời và những giáo lý cơ bản của Do Thái giáo
Chương hai trình bày khái quát ngắn gọn lịch sử ra đời và những giáo lý cơ bản của Islam giáo
Chương ba trình bày mối quan hệ giữa nhà nước với tôn giáo ở Trung Đông và lý giải những nguyên nhân xung đột, chiến tranh ở vùng đất này từ góc độ tôn giáo-nhà nước.

4. Thuật ngữ sử dụng trong đề tài

Thuật ngữ “Trung Đông” từ mà tôi dùng ở đây là vùng đất ở vị trí trung tâm, là giao điểm của châu Âu, châu Phi và châu Á (thuật ngữ châu Á và châu Âu mang ý nghĩa phân chia về tâm lý nhìn từ Địa Trung Hải, biển Aegean, eo biển Thổ Nhĩ Kỳ và biển Đen). Trung Đông bao gồm các quốc gia từ tiểu lục địa Ấn Độ phía đông đến bờ địa Trung Hải, biển Agean và biển Đen ở phía Tây và Bắc.

Thuật ngữ “phương Tây” theo thông lệ bao gồm các nước thuộc lãnh địa của Hy Lạp-La Mã và các nước ở cả hai địa phận thuộc người Cơ Đốc chính thống và miền viễn Tây. Khác với thuật ngữ phương Tây ngày nay là châu Âu và các vùng như Bắc Mỹ với phần lớn cư dân định cư là người châu Âu.

III- Bố cục đề tài

DẪN LUẬN
1. Lý do và mục đích chọn đề tài
2. Phương pháp nghiên cứu
3. Bố cục của đề tài
4. Thuật ngữ sử dụng trong đề tài
Chương I Khái quát lịch sử ra đời và những giáo lý cơ bản của Do Thái giáo
1. Khái quát lịch sử ra đời của Do Thái giáo
2. Những giáo lý cơ bản của Do Thái giáo
Chương II Khái quát lịch sử ra đời và những giáo lý cơ bản của Islam giáo
1. Khái quát lịch sử ra đời của Islam giáo
2. Những giáo lý cơ bản của Islam giáo
Chương III Mối quan hệ giữa Nhà nước và Tôn giáo ở Trung Đông-Nguyên nhân xung đột từ góc độ tôn giáo
1. Vai trò của Do Thái giáo trong hệ thống chính trị của Israel
2. Vai trò của Islam giáo trong hệ thống chính trị của các nước ở khu vực Trung Đông
3. Nguyên nhân xung đột giữa Do Thái giáo và Islam giáo từ góc độ tôn giáo-nhà nước
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

[balyngo]

Bài tập 4:
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng việt
1. Fernand Braudel (2000), “Tìm hiểu các nền văn minh trên thế giới” –NXB KHXH
2. Thomas Cahill (2008), Những tặng phẩm của người Do Thái –NXB KHXH
3. Will Durrant (2004), Lịch sử văn minh Arập –NXB Văn hóa thông tin
4. Nhiều Tác Giả (2010), Almanach Những nền văn minh thế giới –NXB Văn hóa thông tin
5. Mai Thanh Hải (2000), Tôn giáo thế giới và Việt Nam –NXB Công an Nhân dân
6. Samuel P. Huntington(2005) - Sự va chạm của các nền văn minh –NXB Lao Động
7. Mạnh Kim-Nguyễn Văn Phước (2004) “Bí mật một huyền thoại-Arafat, một đời cho tự do” –NXB Tổng hợp TP.HCM
8. Benard Lewis (2008), Lịch sử Trung Đông 2000 năm trở lại đây-NXB Tri Thức
9. V.S. Naipaul (2010), Bước vào thế giới Hồi giáo –NXB Thời đại
10. Nguyễn Thọ Nhân (2008), Trung Đông trong thế kỉ XX-Lịch sử -NXB Tổng hợp TP.HCM
11. Glenn E. Perry (2009), Lịch sử Trung Đông- 14 Thế kỉ ra đời và phát triển của Hồi giáo –NXB Tôn giáo
12. Paul Senor, Saul Singer (2013)-Quốc gia khởi nghiệp –NXB Thế giới

Tiếng Anh
1. Ben Goldberg (2003), Discource of Religion on Politics in Israel: The compatibility of Judaism and Democracy, New York University
2. The Cambridge Companion (2001), The Cambridge Companion to the Quran – Cambridge University Press
3. The New Cambridge History of Islam (2010), Volume I The Formation of the Islam world Sixth to Eleventh Centuries, Cambridge University Press.
4. The New Cambridge History of Islam (2010), Volume III The Eastern Islamic world Eleventh to Eighteeth Centuries, Cambridge University Press.
5. The New Cambridge History of Islam (2010), Volume III The Eastern Islamic world Eleventh to Eighteeth Centuries, Cambridge University Press.
6. The New Cambridge History of Islam (2010), Volume VI Muslims and Modernity Culture and Society since 1800, Cambridge University Press.
7. Eran, Oded (2002) "Arab–Israel Peacemaking". The Continuum Political Encyclopedia of the Middle East. New York: Continuum
8. Thomas Friedman (2012), From Beirut to Jerusalem – Harper Collins CanadaLtd
9. B. Krisher(2005), Islamist and Democratic Advance in the Middle East, The Middle East Changes in the Economy
10. M.A.S Abdel Haleem (2008)-The Qu’ran (Oxford World Classic), Oxford University Press.
11. H.A.R Gibb and J.H.Kramers (1961), Shorter Encycloaedia of Islam, London
Internet
1. www.mfa.org.il “History of Israel and Palestine”.
2. Theo Vietnamnet, Trung Đông lại rực nóng vì Israel-Palestine, 10/01/2010
www.wikipedia.com, các mục đã dẫn
Tạp chí
1. Tài liệu thông tấn xã Việt Nam, “Tài liệu tham khảo đặc biệt”, 2005
2. Cao Văn Liên, Tạp chí nghiên cứu Trung Đông và châu Phi, các số năm 2008-2009
3. Nguyễn Thị Ngọc, Vai trò của Hồi giáo đối với sự phát triển của bán đảo Arập thời cổ trung đại (thế kỉ VII- thế kỉ XIII), Tạp chí nghiên cứu Tôn giáo, số 5/2001.
4. Lương Thị Thoa, Sự truyền bá đạo Hồi từ thế kỉ VII đến thế kỉ XIII, Tạp chí nghiên cứu châu Phi và Trung Đông số 8 (12), tháng 8/2006
5. Đỗ Trọng Quang, Cuộc xung đột Israel-Palestine theo hai cách nhìn của Báo New York Times và Báo Haaretz, Tạp chí châu Mỹ ngày nay, số 4, 2008.
6. Nguyễn Duy Lợi, Một số vấn đề về chiến tranh và xung đột ở Trung Đông, Tạp chí nghiên cứu châu Phi và Trung Đông số 2 (06) tháng 2/2006.
7. Thông tin, Bảy điều nên biết về đạo Hồi, Tạp chí nghiên cứu châu Phi và Trung Đông số 9 (13) tháng 9/2006

[balyngo]

Bài tập thực hành số 7

[balyngo]

Bài tập thực hành số 8

Các định nghĩa tìm thấy về "Văn hóa chính trị"
1. Khái niệm văn hóa chính trị
1.1 Một số quan niệm về văn hóa chính trị ở phương Tây

Nhà chính trị học G.Almond người đầu tiên trong giới khoa học chính trị phương Tây nhận xét “văn hóa chính trị là một dạng đặc biệt của định hướng chính trị, phản ảnh đặc thù của mỗi hệ thống chính trị”

Trong tập “Đề cương bài giảng văn hóa chính trị” của trường Đại học Tổng hợp California ở Berkely 2006 có đoạn “Văn hóa chính trị được tạo thành bởi những tri thức, những giá trị và những bộc lộ cảm tình mà dân chúng của một cộng đồng nàp đó mang lại cho một quá trình mà tại đó những giá trị chân xác sẽ được định vị”

Một nhà khoa học chính trị ở Đại học Tier (Đức) nêu định nghĩa “Phạm trù văn hóa chính trị được hiểu là những mã số giá trị và những tư tưởng được diễn ngôn hay không được diễn ngôn quy định các hành vi chính trị của các thành viên xã hội” .
Định nghĩa trên phạm trù văn hóa chính trị được định nghĩa theo hướng nhấn mạnh các chiều cạnh chủ quan của quá trình chính trị và hệ thống chính trị.

1.2 Một số quan niệm về văn hóa chính trị ở phương Đông

Văn hóa chính trị phương Đông có xu hướng thực tế, phù hợp với môi trường văn hóa chính trị phương Đông. Do đó, có rất nhiều quan niệm về văn hóa chính trị nhưng nhìn chung rất giản dị và thực tế

PGS.TS Hoàng Văn Việt nhìn nhận “văn hóa chính trị là một dạng đặc thù của xã hội con người; là thuộc tính của sản phẩm văn hóa tinh thần. Nói cách khác nó là biểu hiện của hoạt động văn hóa của con người trong lĩnh vực chính trị”

GS.TS Nhân học chính trị Toh Goda (Nhật Bản) đưa ra định nghĩa “văn hóa chính trị là một hệ thống hoàn chỉnh các tổ chức, giá trị, diễn ngôn, hành vi và hệ thống tín ngưỡng về quyền lực”

Theo nhóm Đặng Xuân Kỳ, Hoàng Chí Bảo, Vũ Khiêu thì nhìn nhận “văn hóa chính trị không phải là bản thân chính trị, mà là chính trị có văn hóa, chính trị tác động vào con người và xã hội như một sức mạnh văn hóa, sức mạnh không chỉ dựa vào quyền lực mà phải dựa vào sự cảm hóa con người, thức tỉnh lương tri, lay động tâm tư, tình cảm con người, thuyết phục, chinh phục, thu phục con người”

PGS. TS Phạm Hồng Tung. Văn hóa chính trị và lịch sử dưới góc nhìn văn hóa chính trị. NXB Chính trị Quốc gia,2008, tr. 30
Hoàng Văn Việt, Các quan hệ chính trị ở phương Đông-Lịch sử và hiện tại. NXB ĐHQG Tp HCM, 2007, tr.09
Toh Goda (Chủ biên), Văn hóa chính trị và tộc người- Nghiên cứu Nhân học ở Đông Nam Á. Trung tâm nghiên cứu Việt Nam-Đông Nam Á, NXB ĐHQG,2001

[dhthao]

Chào balyngo, đọc bài của bạn, mình xin có vài dòng:

- Phần dẫn luận, bạn có muốn bổ sung thêm các mục: mục đích nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu,… gì không, có thể vì ở đây, ở các phần trước bạn đã xác định rồi nên bạn không liệt kê ra, nhưng trong bài tiểu luận, vì cách trình bày sẽ khác nên có thể sẽ cần một chút thay đổi.

- Bạn kết cấu đề tài thành ba chương, mình thấy chương 1 và chương 2 của bạn có thể gộp lại thành một chương, vì hai chương này của bạn nêu ra những thông tin mang tính cơ sở lý luận. Khi gộp lại như vậy, chương 3 của bạn sẽ được tách ra làm hai, một chương bàn về mối quan hệ giữa nhà nước và tôn giáo, và chương sau sẽ là tác động của mối quan hệ đó.

- Tên đề tài của bạn là “Do Thái giáo và Islam giáo – Tương quan ảnh hưởng ở Trung Đông” nhưng trong phần kết cấu chương mục, mình thấy bạn giải quyết vấn đề này hơi xa. Theo mình thấy, bạn đang trả lời vấn đề mối quan hệ giữa tôn giáo với chính trị, cụ thể là ở đây, bạn nói tới mối quan hệ giữa Do Thái với nền chính trị của nhà nước Israel, giữa Islam giáo với nền chính trị của các nước Ả rập.

- Theo như tên đề tài, mình nghĩ tới hướng đi như này: trình bày nguồn gốc, sự phát triển của hai tôn giáo (cái này bạn có đề cập); xem xét tương quan ảnh hưởng của từng tôn giáo ở Trung Đông để thấy được nó lớn mạnh hay nhỏ bé như thế nào, trình bày sự phân bố của mỗi tôn giáo (tức là thực trạng); chỉ ra nguyên nhân và tác động của sự lớn mạnh hay nhỏ bé đấy

Rất cám ơn đề tài của bạn, bạn tham khảo những ý rồi, có thể mình cũng lầm lẫn.

[balyngo]

Cám ơn sự quan tâm của dhthao với topic khô khan của mình
Thực sự thì cách tiếp cận của bạn với đề tài này rất hay. Mình nghĩ sẽ sửa chữa theo kết cấu như vậy để hoàn chỉnh bài của mình.