DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Bài tập môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm
HVCH: Trương Phúc Hải
Lớp: Châu Á học 2013 – 2015
Bài tập thực hành 1: Chọn 1 đề tài NC cho mình và phân tích đề tài đã chọn.
1. Phân tích cấu trúc tên đề tài
• Tên đề tài: BIỂU TƯỢNG PHI NHÂN DẠNG TRONG HINDU GIÁO (ANICONIC SYMBOLS IN HINDUISM)
• Cấu trúc ngữ pháp:
[ Biểu tượng phi nhân dạng] [<Hindu giáo>]
2. Đối tượng: biểu tượng phi nhân dạng
Phạm vi nghiên cứu: Hindu giáo
3. Sơ đồ cấu trúc:


4. Các cặp đối lập cơ bản:
[Biểu tượng] [Phi nhân dạng] [Hindu giáo]
Biểu tượng (symbol) >< dấu hiệu (sign)
Phi nhân dạng (aniconic) >< nhân dạng (iconic)
Hindu giáo >< các tôn giáo khác
• Vấn đề đi sâu NC: giải mã nguồn gốc, ý nghĩa các biểu tượng phi nhân dạng trong tôn giáo Hindu

Theo quan điểm cá nhân của em, đề tài của anh Hải rất độc và lạ đó ạ!
Trong phần Lập sơ đồ, anh Hải có đưa ra "Cách thức": dưới góc nhìn biểu tượng học và dưới góc nhìn khác. Vậy anh có thể nêu cụ thể ra giúp em dưới góc nhìn khác là dưới góc nhìn gì để người đọc có thể hiểu rõ hơn khái niệm "dưới góc nhìn biểu tượng học" và góc nhìn biểu tượng học này có khác gì so với góc nhìn văn hoá học không?

Mình nghĩ đây là đề tài thú vị
Trong biểu tượng Phi nhân dạng, mình có làm rõ được bao bao nhiêu nhóm không
mình biết một cuốn sách "Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới" đồng chí có thể tham khảo

Gửi Thanh!
Nghiên cứu biểu tượng hay biểu tượng học gắn với các lĩnh vực ngôn ngữ học, nhân học (nhân học biểu tượng), ký hiệu học. Bên cạnh đó không thể bỏ qua vai trò nền tảng của triết học.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa nhưng theo International Thesaurus on Cultural Development của UNESCO "Văn hóa là tập hợp một hệ thống biểu tượng, nó quy định thế ứng xử của con người, và làm cho một số đông người có thể giao tiếp với nhau, liên kết họ lại thành một cộng đồng riêng biệt."
Nghiên cứu biếu tượng cũng chính là nghiên cứu một đơn vị cơ bản của văn hóa. Góc nhìn BTH mang tính đặc thù, VHH bao quát.

Gửi Bình!
Việc phân loại biểu tượng có nhiều quan điểm khác nhau. Quan điểm phân loại thành biểu tượng động (dynamic symbol) và biểu tượng tĩnh (static symbol); murti (ảnh tượng) và murdra (thủ ấn, tư thế cơ thể) hoặc aniconic (phi nhân dạng) và iconic (nhân dạng).
Biểu tượng phi nhân dạng xuất hiện trong giai đoạn đầu của tôn giáo và vẫn được sử dụng khi bước qua giai đoạn ảnh tượng (icon). Nghệ thuật tôn giáo bắt đầu phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn thánh tượng, hình thành nên hệ thống tiếu tượng học (iconography).
Trong lịch sử phát triển nghệ thuật hình ảnh tôn giáo, số lượng hình ảnh, biểu tượng phi nhân dạng không nhiều như giai đoạn iconic vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy không cần phân nhóm các biểu tượng aniconic. Đa phần mọi người truy nguyên sự hình thành mỗi biểu tượng, ý nghĩa của chúng trong thực hành tôn giáo, đời sống văn hóa cộng đồng xưa và nay thế nào.
Tác phẩm "toa" giới thiệu "moa" đã có.hihi

Bài này phân tích ngắn gọn, dễ hiểu ghê. Mặc dù đề tài tên có vẻ thâm sâu bí hiểm.
Cho em hỏi là trong phần biểu tượng phi nhân dạng sẽ có xuất hiện chút xíu nhân dạng chứ (chẳng hạn đầu voi mình người?) hay đơn thuần ký tự biểu tượng (chẳng hạn bánh xe, hoa sen)? Có sự phân chia cấp độ như vậy không?
Cám ơn anh nhé.

Em nghĩ cần phân rõ thời gian vì trước Hindu giáo thì còn có Veda và Balamon, trong 2 thời kì này đã có biểu tượng phi nhân dạng chưa? Mình cũng có thể đưa thành cặp mâu thuẫn nếu có sự khác biệt.

Gửi Hạnh!
Về "théc méc" của H chỉ cần làm rõ 2 khái niệm "aniconic symbol" và "iconic symbol". Tạm nói đôi lời: icon chủ yếu là hình người (anthropomorphic) hay động vật (theriomorphic) hoặc là sự hỗn hợp cả hai. Trong kí hiệu học, môt biểu tượng được gọi là iconic nếu nó có vài điểm giống với cái nó biểu thị, trái lại thì nó được gọi là aniconic. Iconic nhìn vào ta có thể liên tưởng ngay đến cái nó biểu hiện; aniconic thì không dễ như vậy nếu ta không biết gì về nó.
Vậy nên những trường hợp "moa" nêu ra: đầu voi mình người như thần Ganesha thì ko phải aniconic nhưng là iconic. Bánh xe là aniconic nhưng hoa sen thì không.
Với những thuật ngữ chuyên ngành, tiếng Việt còn hạn chế nên khi chuyển ngữ khó làm rõ hết vấn đề vì vậy sẽ được giải thích kỹ lương hơn trong bài.

Gửi Huyền!
Hindu giáo khởi đi từ tín ngưỡng cổ xưa trong nền văn minh thung lũng sông Indus (hay gọi là thời tiền Vệ Đà), khi người Aryan đến đây, họ đã mang niềm tin và những câu chuyện của họ kết hợp với tín ngưỡng của người Ấn để tạo nên một kho tàng văn hóa Ấn-Aryan được đúc kết trong trong Hindu giáo. Những bản kinh Vệ Đà là minh chứng cho sự dung hợp ấy. Thời kỳ hình thành nên những bản kinh Vệ đà gọi là thời kỳ Vệ đà (Balamon). Hindu giáo là tên gọi chung, sau thời gian củng cố và phát triển. Sự phát triển Hindu giáo là cả một quá trình xuyên suốt. Nhắc đến tiền Vệ đà, Vệ đà hay Bàlamôn chỉ nhằm xác định thời gian. .
Người viết không phân chia thời gian bởi vì các biểu tượng phi nhân dạng xuất hiện từ rất sớm trong Hindu giáo, ngay từ thời kỳ đầu của tôn giáo này (tức thời kỳ Vệ đà) và vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Chẳng hạn biểu tượng swastika đã xuất hiện từ thời tiền Vệ đà (văn minh thung lũng Indus) và tiếp tục được sử dụng cho đến ngày nay trong Hindu giáo với nhiều hình thức khác nhau.
Người viết muốn tìm hiểu ý nghĩa biểu tượng phi nhân dạng trong tôn giáo Hindu, từ khi hình thành cho đến nay được hiểu và vận dụng như thế nào trong đời sống Hindu giáo. hihi

Em xin bổ sung một ý có thể là không liên quan lắm như sau: thời kì Veda và Balamon là 2 thời kì khác nhau và cách nhau khá xa chứ không phải là một, Veda (từ khoảng tk XV TCN đến khoảng tk VIII TCN), khi Veda trở nên quá hình thức (cúng tế sát sinh quá nhiều, kinh văn quá khó hiểu...) thì nó được biến đổi trở nên "nhẹ nhàng" hơn một chút thành Balamon giáo, sau một giai đoạn dài với nhiều cải tiến để gần với thực tế xã hội hơn, thu hút tín đồ hơn (cạnh tranh với một loạt tôn giáo mới ra đời như Jaina, Phật Giáo) thì đến khoảng tk IV, Balamon chuyển sang giai đoạn Hindu giáo. Cái này hồi xưa em học cô Phan Thu Hiền có nói như vậy, hi vọng có thêm ý kiến để anh tham khảo