DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Môn học: Phương pháp nghiên cứu trong khoa học xã hội - nhân văn
CBGD: GS. VS. TSKH Trần Ngọc Thêm
HV: Lê Phương Thảo (CHVHHK8)

Bài tập 1: Chọn đề tài
Đề tài chính thức: Chùa trong đời sống người Khmer Nam Bộ

Bài tập 2: Lập sơ đồ cho đề tài đã chọn



Bài tập 3: Lập đề cương sơ bộ
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục tiểu luận

Chương một: Tộc người Khmer ở Nam Bộ - Những nét chung
1. Lịch sử hình thành tộc người
2. Văn hóa tổ chức cộng đồng
3. Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên
4. Văn hóa ứng xử với môi trường xã hội

Chương hai: Chùa Khmer – Những vấn đề chung
1. Định nghĩa chùa Khmer
2. Những đặc trưng văn hóa của chùa Khmer
3. Những chức năng của chùa Khmer

Chương ba: Ý nghĩa và ảnh hưởng của chùa trong đời sống người Khmer Nam Bộ
1. Chùa trong việc bảo tồn các giá trị truyền thống của tộc người Khmer
2. Chùa trong tâm thức người Khmer
3. Chùa Khmer trong văn hóa Việt Nam

Kết luận
Tài liệu tham khảo

Bài tập 4: Phương pháp định nghĩa

Bước 1: tìm các định nghĩa hiện có về khái niệm “chùa”

Định nghĩa 1: Chùa là công trình kiến trúc làm nơi thờ Phật [Hoàng Phê 1992: Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm từ điển ngôn ngữ, trang 191]

Định nghĩa 2: Chùa là một công trình kiến trúc phục vụ mục đích tín ngưỡng. Chùa được xây dựng phổ biến ở các nước Đông Á và Đông Nam Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam và thường là nơi thờ Phật. Tại nhiều nơi, chùa có nhiều điểm giống với chùa tháp của Ấn Độ, vốn là nơi cất giữ Xá-lị và chôn cất các vị đại sư, thường có nhiều tháp bao xung quanh. Chùa là nơi tiêu biểu cho Chân như, được nhân cách hóa bằng hình tượng một đức Phật được thờ ngay giữa chùa. Nhiều chùa được thiết kế như một Man-đa-la, gồm một trục ở giữa với các vị Phật ở bốn phương. Cũng có nhiều chùa có nhiều tầng, đại diện cho Ba thế giới (tam giới), các cấp bậc tiêu biểu cho Thập địa của Bồ Tát. Có nhiều chùa được xây tám mặt đại diện cho Pháp luân hoặc Bát chính đạo. Chùa còn là nơi tập trung của các sư, tăng, (hay ni nếu là chùa nữ) sinh hoạt, tu hành, và thuyết giảng đạo Phật. Tại nơi này, mọi người kể cả tín đồ hay người không theo đạo đều có thể đến thăm viếng, nghe giảng kinh hay thực hành các nghi lễ tôn giáo. [Bách khoa toàn thư mở Wikipedia ( http://vi.wikipedia.org/wiki/Ch%C3%B9a)]


Bước 2 và bước 3: phân loại, phân tích và xác định ưu, khuyết điểm của các định nghĩa đã tìm được

Định nghĩa 1: định nghĩa này ngắn gọn, nêu lên một đặc trưng của chùa là “thờ Phật”, tuy nhiên điều này phản ánh chưa đầy đủ đối tượng, vì ngoài việc thờ Phật, chùa còn dùng cho mục đích tu hành, truyền bá Phật pháp... Đặc trưng về “công trình kiến trúc” quá chung chung, không phản ánh rõ nét được đối tượng, vì công trình kiến trúc thì có rất nhiều loại khác nhau.

Định nghĩa 2: định nghĩa này theo lối liệt kê quá dài dòng, tủn mủn, nhiều chi tiết thừa như “nơi tiêu biểu cho Chân như, được nhân cách hóa bằng hình tượng một đức Phật...” và không chính xác như “phục vụ mục đích tín ngưỡng” ...

Bước 4: quy khái niệm được định nghĩa vào một khái niệm rộng hơn cùng loại
Công trình kiến trúc tôn giáo

Bước 5: chỉ ra những đặc trưng khu biệt khái niệm với định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc
Công trình kiến trúc tôn giáo (phân biệt với các công trình khác như: cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại...)
Đạo Phật (phân biệt với các tôn giáo khác như Thiên chúa giáo, Hồi giáo...)

Bước 6: xây dựng định nghĩa sơ bộ
Chùa là một nơi được dựng nên nhằm phục vụ cho các mục đích tôn giáo của đạo Phật.

Bước 7: kiểm tra định nghĩa đã xây dựng có đáp ứng yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
“một nơi” sửa lại thành “công trình kiến trúc”
“dựng nên” sửa thành “được xây dựng”

Vậy định nghĩa cuối cùng là: Chùa là công trình kiến trúc được xây dựng lên nhằm phục vụ cho các mục đích tôn giáo của đạo Phật.

Bài tập 5: Phương pháp so sánh

So sánh chùa và nhà vệ sinh

Bài tập 7: Đề cương chi tiết

Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục tiểu luận

Chương một: Tộc người Khmer ở Nam Bộ - Những nét chung
1. Lịch sử hình thành tộc người
1.1 Khái quát vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
1.2 Lịch sử hình thành tộc người Khmer Nam bộ
2. Văn hóa tổ chức cộng đồng
2.1 Tổ chức xã hội truyền thống của người Khmer
2.2 Tín ngưỡng – Phong tục – Lễ hội
3. Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên
3.1 Ăn
3.2 Mặc
3.3 Ở - Đi lại
4. Văn hóa ứng xử với môi trường xã hội
4.1 Bàlamôn giáo
4.2 Phật giáo

Chương hai: Chùa Khmer – Những vấn đề chung
1. Định nghĩa chùa Khmer
2. Những đặc trưng văn hóa của chùa Khmer
2.1 Đặc trưng về điêu khắc – kiến trúc
2.2 Tính biểu trưng
2.3 Tính dung hợp
2.4 Tính cộng đồng
3. Những chức năng của chùa Khmer
3.1 Tôn giáo
3.2 Giáo dục
3.3 Văn hóa

Chương ba: Ý nghĩa và ảnh hưởng của chùa trong đời sống người Khmer Nam Bộ
1. Chùa trong việc bảo tồn các giá trị truyền thống của tộc người Khmer
1.1 Bảo tồn các tín ngưỡng – phong tục – lễ hội
1.2 Bảo tồn các loại hình văn hóa nghệ thuật
2. Chùa trong tâm thức người Khmer
2.1 Biểu tượng của nền tảng đạo lý
2.2 Biểu tượng của niềm tin tôn giáo
3. Chùa Khmer trong văn hóa Việt Nam

Kết luận
Tài liệu tham khảo