DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC

Bài tập thực hành 1: Phân tích đề tài
Đề tài: QUÁ TRÌNH BIẾN ĐỔI TẾT NGUYÊN ĐÁN CỦA NGƯỜI VIỆT TẠI TP.HCM
1. Phân tích cấu trúc ngữ pháp tên đề tài
[Quá trình biến đổi Tết Nguyên Đán] [<của người Việt>] [<tại TPHCM>]
Cụm từ trung tâm: Quá trình biến đổi Tết Nguyên Đán
Cụm từ định tố: của người Việt tại TPHCM

2. Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tết Nguyên Đán
Chủ thể: Người Việt
Không gian: Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: từ năm 2000 - nay

3. Sơ đồ:


4. Xác định trọng tâm nghiên cứu:
- Các cặp đối lập cơ bản:
+ Biến đổi nhiều hay ít?
+ Hiện đại hơn hay truyền thống đi?
+ TPHCM hay các thành phố khác?
-> Giả thuyết nghiên cứu: Tết Nguyên Đán là Tết truyền thống lớn nhất của người Việt với hệ thống các phong tục, lễ nghi hình thành lâu đời. Tuy nhiên hiện nay, ở các thành phố lớn, đặc biệt là tại TPHCM, Tết Nguyên Đán đã có nhiều biến đổi trong văn hóa nhận thức, tổ chức, ứng xử của người dân.

Hi Châu,
Mình nghĩ là nếu Châu đã giới hạn thời gian nghiên cứu là từ năm 2000 đến nay thì trong tên đề tài nên giới hạn là "Quá trình biến đổi Tết Nguyên Đán của người Việt tại TP. HCM TRONG THẾ KỶ 21"
Cấp Zero có lẽ là "Lễ hội truyền thống Việt Nam"
Giả thuyết nghiên cứu rất rõ ràng, có thể nhấn mạnh trọng tâm vào sự năng động, cởi mở của TP. HCM trong tiếp xúc và tiếp biến văn hóa, đặc trưng của vùng văn hóa Nam Bộ.
Thân!

BÀI TẬP THỰC HÀNH 1: PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI
Đề tài: SỰ BIẾN ĐỔI TẾT NGUYÊN ĐÁN CỦA NGƯỜI VIỆT TẠI TPHCM
1. Phân tích cấu trúc ngữ pháp tên đề tài
[Sự biến đổi Tết Nguyên Đán] [<của người Việt>] [<tại TPHCM>]
Cụm từ trung tâm: Sự biến đổi Tết Nguyên Đán
Cụm từ định tố: của người Việt tại TPHCM

2. Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tết Nguyên Đán
Chủ thể: Người Việt
Không gian: Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: Năm 2000 - nay

3. Sơ đồ:


4. Xác định trọng tâm nghiên cứu:
- Các cặp đối lập cơ bản:
+ Biến đổi nhiều hay ít?
+ Hiện đại hơn hay truyền thống đi?
+ Thành thị hay nông thôn?
-> Giả thuyết nghiên cứu: Ở thành phố lớn, đặc biệt là tại TPHCM, Tết Nguyên Đán đã có sự biến đổi mạnh mẽ trong văn hóa nhận thức, tổ chức, ứng xử của người dân.



BÀI TẬP THỰC HÀNH 2: LẬP ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
SỰ BIẾN ĐỔI CỦA TẾT NGUYÊN ĐÁN CỦA NGƯỜI VIỆT TẠI TPHCM
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Lễ hội văn hóa truyền thống Việt Nam
1.1.2 Tết Nguyên Đán
1.1.2.1 Lịch sử ra đời
1.1.2.2 Các giai đoạn chính
1.1.2.3 Các phong tục truyền thống chính
1.1.3 Sự biến đổi văn hóa
1.1.4 Toàn cầu hóa

1.2 Tổng quan về TPHCM
1.2.1 Vị trí địa lý
1.2.2 Chủ thể văn hóa
1.2.3 Thời gian văn hóa

Chương 2: CÁC BIẾN ĐỔI TRONG VĂN HÓA NHẬN THỨC – TỔ CHỨC - ỨNG XỬ CỦA NGƯỜI DÂN TPHCM VỀ TẾT NGUYÊN ĐÁN
2.1 Biến đổi trong văn hóa nhận thức Tết Nguyên Đán

2.2 Biến đổi trong văn hóa tổ chức Tết Nguyên Đán
2.2.1 Sự biến đổi văn hóa tổ chức tập thể trong Tết Nguyên Đán
2.2.2 Sự biến đổi văn hóa tổ chức đời sống cá nhân trong Tết Nguyên Đán
2.2.2.1 Biến đổi của tín ngưỡng ngày Tết
2.2.2.2 Biến đổi của phong tục truyền thống ngày Tết
2.2.2.3 Biến đổi của văn hóa giao tiếp ngày Tết
2.2.2.4 Biến đổi hoạt động văn hóa nghệ thuật ngày Tết

2.3 Sự biến đổi trong văn hóa ứng xử với Tết Nguyên Đán
2.3.1 Biến đổi trong văn hóa ẩm thực ngày Tết
2.3.2 Biến đổi trong trang phục ngày Tết
2.3.3 Biến đổi trong văn hóa giao thông ngày Tết
2.3.4 Sự ảnh hưởng của các nền văn hóa khác đối với Tết Nguyên Đán

2.4 Sự hình thành và phát triển các đặc điểm mới của Tết Nguyên Đán trong bối cảnh toàn cầu hóa

2.5 Sự biến đổi của Tết Nguyên Đán tại TPHCM trong so sánh với các thành phố lớn ở Đông Á


Chương 3: SỰ BIẾN ĐỔI CỦA TẾT NGUYÊN ĐÁN ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỘT SỐ LĨNH VỰC KHÁC TẠI TPHCM
3.1 Du lịch
3.2 Kinh tế
3.3 Truyền thông – giải trí
3.4 Một số lĩnh vực khác

BÀI TẬP THỰC HÀNH 3: SƯU TẦM TÀI LIỆU & SỬ DỤNG DOCUMENT MAP

BÀI TẬP THỰC HÀNH 4: XÂY DỰNG ĐỊNH NGHĨA
BÀI TẬP 4: XÂY DỰNG ĐỊNH NGHĨA BIỂU TƯỢNG
Định nghĩa “|Biến đổi văn hóa”
Tiếng Anh: Culture Change hoặc acculturation
Bước 1
a) Nhóm Từ điển:
- Theo từ điển Britanica: “Biến đổi văn hóa là các quá trình thay đổi trong các đồ tạo tác, phong tục và tín ngưỡng bắt nguồn từ sự tiếp xúc của hai hoặc nhiều nền văn hóa”
- Theo Từ điển Nhân học: “Biến đổi văn hóa được hiểu là quá trình vận động của xã hội. Biến đổi văn hóa bao hàm sự chia sẻ, sự biến đổi tương đối lâu dài của những mô hình ứng xử và niềm tin VH. Nhìn ở khía cạnh lịch sử, xã hội nào cũng bộc lộ những biến đổi, trộn lẫn những sự tiếp nối và biến đổi” [95, tr.1]
b) Nhóm Sách chuyên khảo, bài khoa học
- David Dressler và Donald Caens: "Biến đổi văn hóa là sửa đổi hoặc ngừng các thủ tục đã thử và hiện có được truyền cho chúng tôi từ văn hóa của quá khứ, cũng như giới thiệu các thủ tục mới."
- Theo Chigbu, Uchendu Eugene (2015), "Tái định vị văn hóa để phát triển: Phụ nữ và phát triển trong một cộng đồng nông thôn Nigeria" định nghĩa: “Thay đổi văn hóa là một thuật ngữ được sử dụng trong hoạch định chính sách công , nhấn mạnh ảnh hưởng của vốn văn hóa đến hành vi của cá nhân và cộng đồng. Đôi khi nó được gọi là tái định vị văn hóa”.
- Steward trong Lý thuyết về sự thay đổi văn hóa: Phương pháp tiến hóa đa tuyến (1955), trong đó ông cố gắng chỉ ra rằng các hệ thống xã hội phát sinh từ mô hình khai thác tài nguyên, do đó, được xác định bởi sự thích ứng công nghệ của con người với môi trường tự nhiên . Mặc dù có những điểm tương giao thoa văn hóa của sự thay đổi xã hội , các nhu cầu cấp bách của khác nhau thiết lập vật lý và lịch sử sản xuất xã hội khác nhau biểu hiện trong từng trường hợp, kết quả là những gì Steward gọi là “tiến hóa đa tuyến.”
Ở Việt Nam, chưa có ai đưa ra định nghĩa biến đổi văn hóa một cách rõ ràng, đa số là dựa trên định nghĩa và lý thuyết về sự biến đổi văn hóa của thế giới để áp dụng nghiên cứu cho các trường hợp biến đổi văn hóa tại Việt Nam.
Bước 2 và 3
Nhóm 1:
- Hình thức: Định nghĩa dễ hiểu. ĐN theo Britanica ngắn gọn, 1 câu. ĐN theo từ điển Nhân học thì còn dài dòng.
- Nội dung: diễn đạt rõ ràng, không ẩn dụ, vòng vo.
 Các định nghĩa đều nói lên được biến đổi văn hóa là “Quá trình” thay đổi, vận động. Tuy nhiên, lại liệt kê không đủ, chưa bao hàm hết ngoại diên của khái niệm. (phong tục, tín ngưỡng hay mô hình ứng xử, niềm tin văn hóa là chưa đủ)
Nhóm 2:
 Cơ bản của các định nghĩa này là chỉ ra sự phát triển song hành và gắn bó giữa xã hội và văn hóa, sự biến đổi xã hội và biến đổi văn hóa chứ chưa đưa ra cái nhìn cụ thể về biến đổi văn hóa.
Bước 4:
Đặc trưng giống: “Quá trình vận động”
Bước 5:
Ngoại diên của khái niệm:
- Biến đổi hệ thống giá trị vật chất
- Biến đổi hệ thống giá trị tinh thần
Bước 6: Các tiêu chí
- Vận động
- Của con người
- Nội sinh
- Ngoại sinh
- Giá trị vật chất
- Giá trị tinh thần

Bước 7: Định nghĩa mới:
 Biến đổi văn hóa là quá trình vận động hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần của một dân tộc qua những hoạt động thực tiễn của dân tộc đó hoặc chịu ảnh hưởng từ các dân tộc khác.

BÀI TẬP THỰC HÀNH 5: LẬP BẢNG SO SÁNH

BÀI TẬP THỰC HÀNH 6: LẬP MÔ HÌNH