Tiểu luận kết thúc môn học
Đã gửi: Thứ 2 31/03/08 19:27TIỂU LUẬN MÔN:
PHƯƠNG PHÁP XÃ HỘI HỌC TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HÓA
GVHD : GS.VS.TSKH TRẦN NGỌC THÊM
HVCH: TRẦN TRỌNG LỄ
LỚP : VHH K8
CHỌN ĐỀ TÀI
LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI VIỆT Ở NAM BỘ (Chính thức)
PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI
Tên đề tài: Lễ hội Bà Chúa Xứ trong đời sống tinh thần của người Việt ở Nam Bộ
Chủ đề: Lễ hội Bà Chúa Xứ
Không gian: Ở Nam Bộ
Thời gian: Đời sống tinh thần
ĐỀ CƯƠNG SƠ BỘ
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Những đóng góp của tiểu luận
7. Bố cục của tiểu luận
CHƯƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC TIẾP CẬN LỄ HỘI VÀ ĐỜI SỐNG TINH THẦN
I. Các khái niệm
II. Mối liên hệ giữa lễ hội và đời sống tinh thần
CHƯƠNG HAI: KHÁI QUÁT VỀ TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM
I. Vùng đất, con người khu vực Núi Sam – Châu Đốc
II. Lịch sử hình thành Miếu Bà Chúa Xứ
III. Không gian tín ngưỡng lễ hội Bà Chúa Xứ
IV. Sinh hoạt lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
V. Bản chất của lễ hội Bà Chúa Xứ
VI. Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam từ cổ truyền đến hiện đại
CHƯƠNG BA: LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN NGƯỜI VIỆT TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA
I. Qúa trình hoạt động và phát triển của lễ hội Bà Chúa Xứ
II. Ảnh hưởng của lễ hội Bà Chúa Xứ đến đời sống người Việt
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
ĐỊNH NGHĨA LỄ HỘI THEO QUY TRÌNH 7 BƯỚC
1. Các khái niệm về lễ hội
- Lễ hội là cuộc vui tổ chức chung, có các hoạt động lễ nghi mang tính truyền thống của dân tộc.
(Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, NXB Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học, 2006)
- Lễ hội là sinh hoạt văn hoá dân gian hầu như có mặt ở khắp mọi miền đất nước (Theo Wikipedia)
(http://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%85 ... BB%87t_Nam)
- Lễ hội là hoạt động của một tập thể người, liên quan đến tín ngưỡng và tôn giáo. (Theo Từ điển bách khoa toàn thư)
(http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.v ... Tlp&page=1)
- Lễ hội là sự tổng hợp uyển chuyển của cái linh thiêng (lễ) và cái trần thế (hội). (tr 273-275)
(Trần Ngọc Thêm 1996/2004, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, tái bản lần thứ 4, NXB TP.HCM, 690 tr)
- Lễ hội là một hoạt động kỷ niệm định kỳ biểu thị thế giới quan của một nền văn hóa hay nhóm xã hội thông qua hành lễ, diễn xướng, nghi lễ và trò chơi truyền thống (tr 130)
(GS. Ngô Đức Thịnh – TS. Frank Proschan, đồng chủ biên 2005, Folklore Một số thuật ngữ đương đại, NXB Khoa học xã hội, 447 tr)
2. Phân tích theo yêu cầu về hình thức và nội dung của định nghĩa
- Nhìn chung, các định nghĩa trên (trừ định nghĩa 2) đều đáp ứng được yêu cầu của một định nghĩa và thể hiện được đặc trưng cơ bản là phần lễ và phần hội.
- Tuy nhiên, mỗi định nghĩa có những ưu và khuyết điểm riêng
3. Quy khái niệm được định nghĩa vào một khái niệm rộng hơn cùng loại
Lễ hội là hoạt động sinh hoạt văn hóa tinh thần
4. Chỉ ra những đặc trưng khu biệt khái niệm được định nghĩa với các khái niệm khác cùng bậc
Lễ hội thiên về sinh hoạt tinh thần hơn là sinh hoạt vật chất (lễ tết)
Lễ hội phân bố rộng theo không gian
5. Xây dựng định nghĩa mới
Lễ hội là hoạt động sinh hoạt văn hóa tinh thần được phân bố rộng theo không gian bao gồm phần lễ và phần hội.
6. Kiểm tra lại định nghĩa đã xây dựng có đáp ứng được nhu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
“hoạt động” --- > tổng hợp
“phân bố rộng theo không gian”---> trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên, xã hội và cộng đồng
bao gồm phần lễ và phần hội---> thông qua nghi lễ và trò chơi
Vậy định nghĩa cuối cùng như sau: “Lễ hội là sự tổng hợp sinh hoạt văn hóa tinh thần trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên, xã hội và cộng đồng thông qua nghi lễ và trò chơi”.
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Những đóng góp của tiểu luận
7. Bố cục của tiểu luận
CHƯƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC TIẾP CẬN LỄ HỘI VÀ ĐỜI SỐNG TINH THẦN
I. Các khái niệm
1. Lễ hội
2. Tâm linh
3. Văn hóa tâm linh
II. Mối liên hệ giữa lễ hội và đời sống tinh thần
CHƯƠNG HAI: KHÁI QUÁT VỀ TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM
I. Vùng đất, con người khu vực Núi Sam – Châu Đốc
1. Lịch sử vùng đất biên cương
2. Thị xã Châu Đốc
II. Lịch sử hình thành Miếu Bà Chúa Xứ
1. Vị trí của miếu Bà Chúa Xứ
2. Các truyền thuyết về Bà Chúa Xứ
III. Không gian tín ngưỡng lễ hội Bà Chúa Xứ
1. Kiến trúc
2. Nghệ thuật trang trí
3. Điện thờ và cơ cấu tín ngưỡng
IV. Sinh hoạt lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
1. Những nghi lễ thờ cúng
1.1. Lễ Tắm Bà (Lễ Mộc Dục)
1.2. Lễ Thỉnh Sắc Thoại Ngọc Hầu
1.3. Lễ Túc Yến
1.4. Lễ Xây Chầu
1.5. Lễ Chánh Tế
1.6. Lễ Hồi Sắc
2. Những tục lệ
2.1. Tục xin xăm
2.2. Tục xin khăn bùa
2.3. Tục vay tiền Bà
2.4. Tục hầu bóng
2.5. Tục uống nước tắm Bà
V. Bản chất của lễ hội Bà Chúa Xứ
VI. Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam từ cổ truyền đến hiện đại
CHƯƠNG BA: LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN NGƯỜI VIỆT TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA
I. Qúa trình hoạt động và phát triển của lễ hội Bà Chúa Xứ
II. Ảnh hưởng của lễ hội Bà Chúa Xứ đến đời sống người Việt
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC HÌNH
PHƯƠNG PHÁP XÃ HỘI HỌC TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HÓA
GVHD : GS.VS.TSKH TRẦN NGỌC THÊM
HVCH: TRẦN TRỌNG LỄ
LỚP : VHH K8
CHỌN ĐỀ TÀI
LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI VIỆT Ở NAM BỘ (Chính thức)
PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI
Tên đề tài: Lễ hội Bà Chúa Xứ trong đời sống tinh thần của người Việt ở Nam Bộ
Chủ đề: Lễ hội Bà Chúa Xứ
Không gian: Ở Nam Bộ
Thời gian: Đời sống tinh thần
ĐỀ CƯƠNG SƠ BỘ
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Những đóng góp của tiểu luận
7. Bố cục của tiểu luận
CHƯƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC TIẾP CẬN LỄ HỘI VÀ ĐỜI SỐNG TINH THẦN
I. Các khái niệm
II. Mối liên hệ giữa lễ hội và đời sống tinh thần
CHƯƠNG HAI: KHÁI QUÁT VỀ TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM
I. Vùng đất, con người khu vực Núi Sam – Châu Đốc
II. Lịch sử hình thành Miếu Bà Chúa Xứ
III. Không gian tín ngưỡng lễ hội Bà Chúa Xứ
IV. Sinh hoạt lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
V. Bản chất của lễ hội Bà Chúa Xứ
VI. Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam từ cổ truyền đến hiện đại
CHƯƠNG BA: LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN NGƯỜI VIỆT TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA
I. Qúa trình hoạt động và phát triển của lễ hội Bà Chúa Xứ
II. Ảnh hưởng của lễ hội Bà Chúa Xứ đến đời sống người Việt
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
ĐỊNH NGHĨA LỄ HỘI THEO QUY TRÌNH 7 BƯỚC
1. Các khái niệm về lễ hội
- Lễ hội là cuộc vui tổ chức chung, có các hoạt động lễ nghi mang tính truyền thống của dân tộc.
(Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, NXB Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học, 2006)
- Lễ hội là sinh hoạt văn hoá dân gian hầu như có mặt ở khắp mọi miền đất nước (Theo Wikipedia)
(http://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%85 ... BB%87t_Nam)
- Lễ hội là hoạt động của một tập thể người, liên quan đến tín ngưỡng và tôn giáo. (Theo Từ điển bách khoa toàn thư)
(http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.v ... Tlp&page=1)
- Lễ hội là sự tổng hợp uyển chuyển của cái linh thiêng (lễ) và cái trần thế (hội). (tr 273-275)
(Trần Ngọc Thêm 1996/2004, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, tái bản lần thứ 4, NXB TP.HCM, 690 tr)
- Lễ hội là một hoạt động kỷ niệm định kỳ biểu thị thế giới quan của một nền văn hóa hay nhóm xã hội thông qua hành lễ, diễn xướng, nghi lễ và trò chơi truyền thống (tr 130)
(GS. Ngô Đức Thịnh – TS. Frank Proschan, đồng chủ biên 2005, Folklore Một số thuật ngữ đương đại, NXB Khoa học xã hội, 447 tr)
2. Phân tích theo yêu cầu về hình thức và nội dung của định nghĩa
- Nhìn chung, các định nghĩa trên (trừ định nghĩa 2) đều đáp ứng được yêu cầu của một định nghĩa và thể hiện được đặc trưng cơ bản là phần lễ và phần hội.
- Tuy nhiên, mỗi định nghĩa có những ưu và khuyết điểm riêng
3. Quy khái niệm được định nghĩa vào một khái niệm rộng hơn cùng loại
Lễ hội là hoạt động sinh hoạt văn hóa tinh thần
4. Chỉ ra những đặc trưng khu biệt khái niệm được định nghĩa với các khái niệm khác cùng bậc
Lễ hội thiên về sinh hoạt tinh thần hơn là sinh hoạt vật chất (lễ tết)
Lễ hội phân bố rộng theo không gian
5. Xây dựng định nghĩa mới
Lễ hội là hoạt động sinh hoạt văn hóa tinh thần được phân bố rộng theo không gian bao gồm phần lễ và phần hội.
6. Kiểm tra lại định nghĩa đã xây dựng có đáp ứng được nhu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại
“hoạt động” --- > tổng hợp
“phân bố rộng theo không gian”---> trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên, xã hội và cộng đồng
bao gồm phần lễ và phần hội---> thông qua nghi lễ và trò chơi
Vậy định nghĩa cuối cùng như sau: “Lễ hội là sự tổng hợp sinh hoạt văn hóa tinh thần trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên, xã hội và cộng đồng thông qua nghi lễ và trò chơi”.
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
4. Đối tượng nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
6. Những đóng góp của tiểu luận
7. Bố cục của tiểu luận
CHƯƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VIỆC TIẾP CẬN LỄ HỘI VÀ ĐỜI SỐNG TINH THẦN
I. Các khái niệm
1. Lễ hội
2. Tâm linh
3. Văn hóa tâm linh
II. Mối liên hệ giữa lễ hội và đời sống tinh thần
CHƯƠNG HAI: KHÁI QUÁT VỀ TÍN NGƯỠNG VÀ LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM
I. Vùng đất, con người khu vực Núi Sam – Châu Đốc
1. Lịch sử vùng đất biên cương
2. Thị xã Châu Đốc
II. Lịch sử hình thành Miếu Bà Chúa Xứ
1. Vị trí của miếu Bà Chúa Xứ
2. Các truyền thuyết về Bà Chúa Xứ
III. Không gian tín ngưỡng lễ hội Bà Chúa Xứ
1. Kiến trúc
2. Nghệ thuật trang trí
3. Điện thờ và cơ cấu tín ngưỡng
IV. Sinh hoạt lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
1. Những nghi lễ thờ cúng
1.1. Lễ Tắm Bà (Lễ Mộc Dục)
1.2. Lễ Thỉnh Sắc Thoại Ngọc Hầu
1.3. Lễ Túc Yến
1.4. Lễ Xây Chầu
1.5. Lễ Chánh Tế
1.6. Lễ Hồi Sắc
2. Những tục lệ
2.1. Tục xin xăm
2.2. Tục xin khăn bùa
2.3. Tục vay tiền Bà
2.4. Tục hầu bóng
2.5. Tục uống nước tắm Bà
V. Bản chất của lễ hội Bà Chúa Xứ
VI. Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam từ cổ truyền đến hiện đại
CHƯƠNG BA: LỄ HỘI BÀ CHÚA XỨ NÚI SAM TRONG ĐỜI SỐNG TINH THẦN NGƯỜI VIỆT TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA
I. Qúa trình hoạt động và phát triển của lễ hội Bà Chúa Xứ
II. Ảnh hưởng của lễ hội Bà Chúa Xứ đến đời sống người Việt
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC HÌNH