- Hiện nay, việc dạy và học thêm đã và đang trở thành một trong những vấn đề xã hội nóng bỏng, được dư luận hết sức quan tâm. Đa số ý kiến đều lên tiếng phê bình những mặt trái, mặt tiêu cực của việc dạy và học thêm như: học quá tải, giáo viên lợi dụng việc dạy thêm, học thêm để kiếm tiền, và vì tiền đã xảy ra nhiều chuyện trái với lương tâm, đạo đức của người giáo viên….Nhưng sử dụng phương pháp dịch lí, ta mới thấy được mâu thuẫn trong vấn đề này.
- Nội dung Quy trình bốn bước của phương pháp Dịch lý mà GS. Trần Ngọc Thêm xây dựng như sau:
Bước 1: Kiểm tra tính tương hiện: giúp tìm ra tri thức mới, tránh cực đoan một chiều.
Bước 2: Kiểm tra tính tương hóa: giúp nắm được hướng phát triển.
Bước 3: Kiểm tra tính hướng hòa: giúp chọn được giải pháp tối ưu, hữu hiệu.
Bước 4: Kiểm tra hướng mở rộng (bước phụ, không bắt buộc): giúp xây dựng được lý thuyết phù hợp.
Thực hành:
Kiểm tra tính tương hiện:
- Học tập là một quá trình phấn đấu và rèn luyện không ngừng, "học, học nữa, học mãi", một bài học nếu dạy một lần trên lớp chính khoá, nhiều học sinh có thể chưa thấm nhuần, chưa tiếp thu hết ngay được. Chính vì học chính khoá chưa đủ thời gian để học trò nắm vững kiến thức nên có nhu cầu học thêm, học phụ đạo. Bởi một vấn đề, thầy nói một lần thì trò chưa rõ, thầy nói nhiều lần trò sẽ hiểu hơn "mưa dầm thấm lâu" mà. Dạy thêm ngoài giờ chính khoá, không một thầy cô nào lại dạy học sinh những điều trái với khoa học, trái lương tâm và đạo lí. Những nội dung giáo viên giảng dạy thêm đa phần là những kiến thức bổ ích học trò cần tiếp thu.
- Mục đích của dạy thêm là tăng thu nhập một cách chính đáng trong điều kiện lương nhà giáo còn quá thấp so với hiện nay. Và dạy thêm tạo thêm động lực để giáo viên trau dồi chuyên môn. Các thầy cô có vốn hiểu biết chuyên môn và năng lực thực sự thì giảng dạy nhiệt tình, học sinh dễ hiểu bài. Khi đó, học thêm xuất phát từ sự tự nguyện, xem đó là nhu cầu thiết thực của bản thân học sinh. Vậy đời sống giáo viên được cải thiện là do tự bản thân họ phấn đấu và giành lấy được sau những tháng năm đèn sách miệt mài.
- Tuy nhiên, khắp các bậc học từ tiểu học đến THPT, tình trạng trong giờ chính quy, thầy dạy sơ sài hoặc viện cớ chương trình nặng, quá tải không đủ thời gian truyền đạt kiến thức. Rồi có thầy trên lớp vẫn dạy "nhiệt tình" nhưng không nói chi tiết, không tạo điểm nhấn cốt lõi và chốt cho vấn đề mà để lửng, mà chỉ có học thêm tất cả các vấn đề mới được trình bày một cách rõ ràng, khái quát nhất. Đầu năm học khảo sát chất lượng hoặc bài kiểm tra 15 phút đầu tiên, thầy cô ra đề khó. Điều đó khiến học sinh bị điểm thấp. Đến kỳ họp phụ huynh đầu năm , thầy cô báo động về tình trạng” mất căn bản” của học sinh. Thế là, đưa đến hệ quả phụ huynh buộc mình phải đi “nài nỉ” thầy cô dạy thêm mặc cho biết rằng trình độ con em không phải là không khả quan.Việc học và dạy thêm không chỉ lãng phí tiền bạc, thời gian, hao tổn sức lực người học một cách vô ích, làm nghèo đất nước một cách nhanh chóng mà còn làm tha hoá nhân cách người thầy, làm đảo lộn giá trị truyền thống “tôn sư trọng đạo” tốt đẹp của dân tộc ta. Đây là dạng học thêm mang tiếng tự nguyện như thực ra là cưỡng bức.
- Bên cạnh, những giáo viên có vốn kiến thức thực sự thì cũng có không ít giáo viên kiến thức chuyên môn chưa vững vàng nhưng vẫn dạy thêm. Vì học sinh ít hoặc không theo học, nặng toan tính chuyện thu nhập nên họ nảy sinh biểu hiện tiêu cực, chèn ép học sinh và vận động phụ huynh cho con em đi học thêm.
Kiểm tra tính tương hóa:
- Dạy thêm, học thêm đã và đang tồn tại là từ nhu cầu thực tế của người học. Nó cũng là một nhân tố để nâng cao chất lượng giáo dục trong bối cảnh áp lực thi cử khá lớn, khả năng tiếp thu của học sinh lại có phần hạn chế... . Nhiều lớp học đóng vai trò cầu nối để cho nhiều học sinh phổ thông bước vào giảng đường đại học. Một số em học sinh yếu kém cũng vươn lên khá giỏi nhờ các thầy cô dạy phụ đạo.
- Tuy nhiên, phần lớn dạy thêm là học trước chương trình nên thầy cô làm sẵn hết mọi bài tập, câu hỏi trong SGK. Do được trang bị sẵn kiến thức nên học sinh đâm ra thụ động, ỷ lại, không tham gia xây dựng bài và xem thường phương pháp dạy của thầy cô trong trường.
- Nhiều thầy cô quá đặt nặng chuyện thu nhập, tiền bạc, ép buộc hoặc làm nhiều động thái khác để học sinh phải đi học thêm mình, cũng là điều tồi tệ, làm xấu hình ảnh người thầy giáo trước con mắt học trò; môi trường giáo dục bị thương mại hóa. Có tiền có chữ, có điểm. Nhiều học sinh ra trường, không ấn tượng gì về các thầy cô đã dạy mình.
Kiểm tra tính hướng hòa:
- Là người thầy, ai cũng muốn học trò mình giỏi và có thể tiếp thu hết tri thức của mình và có thời gian kèm cập, theo dõi mức độ tiếp thu kiến thức từng li từng tí một. Mục đích là phát hiện nhanh “lỗ hổng kiến thức” để gia cố thêm kiến thức bằng cách giải thích cặn kẽ cho học sinh. Là học sinh, cũng muốn học thêm để thầy có dịp truyền đạt thêm phương thức giải vấn đề, được luyện tập dưới sự hướng dẫn của thầy, cũng như kéo lại gần khoảng cách giữa thầy và trò.
- Để hạn chế những tiêu cực của việc dạy thêm, học thêm, trước hết, phải khẳng định rằng, đây là một nhu cầu của xã hội. Có cung ắt có cầu theo quy luật của cuộc sống, vì vậy, không nên cấm đoán, không nên chỉ nói một chiều với những mặt trái của vấn đề. Yêu cầu đặt ra ở đây là gia đình và nhà trường cần có sự phối hợp hài hoà để có phương pháp định hướng quản lí cho phù hợp, để dạy thêm, học thêm có thể phát huy được những mặt tích cực góp phần nâng cao kiến thức giúp học sinh nắm chắc kiến thức khoa học, kiến thức phổ thông.
- Trước hết cần thay đổi nhân thức, quan niệm học tập: Học để chiếm lĩnh, sáng tạo tri thức, học để làm người chứ không chỉ đơn giản học để thi. Thi chỉ là phương tiện đánh giá kết quả của một quá trình học tập, rèn luyện. Có nhận thức được như vậy, người học mới nỗ lực, phát huy tối đa tiềm năng tự học của bản thân. Ngành giáo dục cần nhanh chóng cải tiến một cách hiệu quả các kỳ thi, từ kỳ thi tốt nghiệp tiểu học, THCS, THPT đến kỳ thi Đại học, tăng cường giáo dục cho học sinh ý thức về phương pháp tự học, đặc biệt, cơ chế chính sách tiền lương của giáo viên.
- Việc học thêm hay không là phải do học sinh quyết định có sự định hướng của phụ huynh. Không nên chạy đua theo “phong trào”. Điều quan trọng là phải thấy rằng: Việc học tập chỉ đem lại kết quả tốt, khi biết tập trung học tập nghiêm túc trong những giờ học chính khóa. Ngoài ra, còn cần dành thời gian để tự học và tự làm bài tập ở nhà để nắm vững kiến thức, chứ không phải đi cầu cứu một giáo viên khác.
Bài viết có tham khảo tư liệu của:
http://chungta.com/Desktop.aspx/GiaoDuc ... o_dao_duc/
http://dantri.com.vn/c202/s701-463672/d ... u-phia.htm
Mời các anh chị đóng góp bài viết này để hoàn chỉnh bài tập số 1. Cảm ơn!






