[ĐỀ CƯƠNG + SƠ ĐỒ MỚI] ĐŨA TRONG BỮA ĂN NGƯỜI VIỆT NAM

[Linh Pham]

My ak lb thấy my chọn một trong hai cái dao hoặc nĩa ở cấp độ 1 là được rồi, cho nó đỡ dài dòng.

[violetmin]

My ak lb thấy my chọn một trong hai cái dao hoặc nĩa ở cấp độ 1 là được rồi, cho nó đỡ dài dòng.

Ừ, để My xem lại coi sao ^^ cũng dài dòng thật. Mà sợ bị thiếu quá Linh ơi

[Dat]

Đế giúp My hiểu rõ hơn Đ xin post bài viết này:

Văn hóa đũa trong mâm cơm người Việt

Người Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc...thường rất coi trọng chiếc đũa trong văn hoá ẩm thực. Chiếc đũa trong thời phong kiến còn là vật dùng chỉ sự phân biệt giai cấp. Nhà vua và hoàng gia thì dùng đũa bằng ngà hoặc bằng vàng. Riêng quan lại thì tuỳ theo phẩm trật, có thể dùng đũa bạc. Dân đen thì chỉ dùng đũa tre thôi.

Chiếc đũa tre là vật hiện hữu hàng ngày trong mâm cơm của người Việt, nó gắn bó cuộc sống con người từ lúc sống cho đến lúc xuôi tay trở về cát bụi. Có thể nói nếu người Việt Nam, không dùng đũa để và cơm và gắp thức ăn thì có lẽ phong vị văn hoá Việt Nam có sự mất đi bản sắc tốt đẹp.

Khắp nơi, trên đất nước Việt Nam, đâu đâu người ta cũng ăn cơm bằng đũa, âm sắc của mỗi vùng miền có thể còn chưa chuẩn cách nói, âm nặng, âm nhẹ, và gây khó khăn cả cho người trong nước. Song ở mọi nơi, người ta đều dùng đũa để ăn cơm, thật là một mối dây liên kết lạ kỳ. Và lâu dần, ăn cơm dùng đũa không còn là một thói quen cố hữu hàng ngày, mà đã trở thành một nếp sinh hoạt, và còn tạo ra cả những cách cư xử mang tính nhân văn sâu sắc.

Người mẹ thường dạy dỗ các con khi còn nhỏ: “ăn trông nồi, ngồi trông hướng “. Câu nói ấy, chẳng phải chỉ là câu nói suông, mà đầy hàm ý giáo dục. Người mẹ khuyên nhủ con, chớ cứ thấy miếng ngon là cứ cắm đầu mà ăn. Ngược lại, khi ngồi ăn cơm cũng phải xem xét sự thuận tiện của chỗ ngồi. Người nhỏ tuổi phải tỏ vê kính trọng người lớn tuổi hơn. Kính trên, nhường dưới là vậy đó. Bàn về chuyện đũa thì đôi đũa cả vốn dĩ là một vật bình thường, song trong văn hoá ăn uống, nó cần được hiểu chu đáo. Người miền Bắc thường dùng đôi đũa cả thay cho nêm, hoặc thìa để xới cơm. Người nước ngoài thì rất thích thú với vấn đề này, song xới cơm sao cho vừa đủ bát (chén) cũng phải có sự chuẩn bị chu đáo. Xới cơm, không được xới cao hơn mặt bát, vì như thế sẽ bị ngầm chê trách là ăn tham. Xới cơm, không được để cơm vương vãi khắp nơi, vì như thế là mất thẩm mỹ, phí phạm. Tóm lại, chỉ mỗi việc dùng đũa để xới cơm, cũng đã lộ ra rất nhiều vấn đề.

Tại sao ăn cơm lại phải mời ?. Người miền Nam thường không có thói quen mời người khác ăn cơm, họ cứ tự nhiên như là người nhà. Ngược lại, người Bắc thì thường khá khách sáo. Nhiều khi họ chỉ mời cho chiếu lệ, chứ không có bụng dạ thật tình mời người khác ăn cơm. Người miền Bắc còn có câu tục ngữ “Lời chào cao hơn mâm cỗ” có nghĩa mời mọc là thể hiện sự hiếu khách, nhưng vấn đề này chỉ mang tính tượng trưng thôi.

Khi ăn cơm, người Bắc thường có thói quen so đũa đều, rồi chia từng đôi đũa cho mọi thành viên khác. Nếu ai vô tình nhận được đôi đũa lệch thường có cảm giác không vui, giống như mình bị người khác xem thường vậy. Và trong một số trường hợp còn gây tâm lý nặng nề, khó chịu trong bữa ăn. Trong lúc ngồi vào mâm cơm, vấn đề lịch sự là, đừng cầm đôi đũa chọc vào món ăn. Làm như thế sẽ bị cho là kém văn hoá. Ngược lại, cũng không được dùng đũa đảo đều món ăn để tìm lấy phần ngon nhất về cho mình. Phong cách ăn uống lịch sự nhất là, gắp thức ăn vừa đủ cho vào chén, kế đó là ăn. Khi nào hết thức ăn thì gắp tiếp . Một số người thường có thói quen dùng đôi đũa đập đập vào chén cho phát ra âm thanh. Hoặc khi ăn uống ơ nhà hàng cũng có thói quen gõ đũa, ngầm báo hiệu cho nhân viên tới phục vụ. Làm theo cách này có phải là người có văn hoá không ?. Xin thưa là không nên, thứ nhất gây ra âm thanh phản cảm, thứ hai là ngầm tạo ra một tín hiệu ám chỉ người khác. Nên nhớ con người ai cũng có học, dù ít hay nhiều, và ai cũng muốn mình được người khác tôn trọng, dù là vị trí xã hội có chênh lệch nhau như thế nào đi nữa. Hãy kêu tên người phục vụ, hay chỉ đơn giản là gọi chức danh của họ. Kèm theo nụ cười thân thiện, ngay tức khắc họ sẽ phục vụ bạn chu đáo.

Một vấn đề tế nhị khác là trong khi ăn uống, không dùng đũa để chỉ trỏ hay chọc ghẹo nhau, thể hiện hành vi thiếu văn hóa. Trong bất kỳ vấn đề nào cũng không nên dùng đũa để làm một hành động phản cảm. Khi ăn những thức ăn có nước, phở, cháo hoặc canh, không nên húp sùm sụp, nhiều khi là thói quen của mình ăn ơ chỗ đông người, lại gây tiếng động thiếu tế nhị cho những người xung quanh. Một số người thường có thói quen khi ăn xong thường chập hai cây đũa lại làm một, và tỉnh bơ quẹt ngang miệng như một kiểu lau mồm, làm cho những người khác cảm thấy khá ngạc nhiên vì cách thức xử sự của mình.

Xã hội ngày càng phát triển, xu thế toàn cầu hoá đang làm cho nhiều người tiến lại gần nhau hơn. Nhiều nền văn hoá mà con người hấp thụ dần ảnh hưởng đến nguyên tắc sống của mỗi cá nhân, ăn bằng dao, nĩa hay ăn bằng thìa, đũa ?. Câu hỏi ấy chưa có lời giải đáp, song tựu chung lại, nếu hấp thụ những nguyên tắc cư xử mang tính văn hoá đẹp thì dù chúng ta có như thế nào, chúng ta vẫn luôn là những con người được xã hội tôn trọng nhất. Một món ăn ngon không khẳng định được đẳng cấp của người thưởng thức, mà điều quan trọng nhất là họ sẽ thưởng thức món ăn ấy như thế nào ?.”

Bàn về văn hoá đũa để thấy rằng không chỉ đơn thuần là việc ăn sao cho ngon, nấu món ăn sao cho hợp khẩu vị mà cũng còn là tìm hiểu cái yếu tố làm tăng giá trị của nền ẩm thực Việt Nam.

(Tác giả: Nguyễn Thanh Hải)

[violetmin]

Đế giúp My hiểu rõ hơn Đ xin post bài viết này:
Văn hóa đũa trong mâm cơm người Việt




Người Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc...thường rất coi trọng chiếc đũa trong văn hoá ẩm thực. Chiếc đũa trong thời phong kiến còn là vật dùng chỉ sự phân biệt giai cấp. Nhà vua và hoàng gia thì dùng đũa bằng ngà hoặc bằng vàng. Riêng quan lại thì tuỳ theo phẩm trật, có thể dùng đũa bạc. Dân đen thì chỉ dùng đũa tre thôi.


Chiếc đũa tre là vật hiện hữu hàng ngày trong mâm cơm của người Việt, nó gắn bó cuộc sống con người từ lúc sống cho đến lúc xuôi tay trở về cát bụi. Có thể nói nếu người Việt Nam, không dùng đũa để và cơm và gắp thức ăn thì có lẽ phong vị văn hoá Việt Nam có sự mất đi bản sắc tốt đẹp.


Khắp nơi, trên đất nước Việt Nam, đâu đâu người ta cũng ăn cơm bằng đũa, âm sắc của mỗi vùng miền có thể còn chưa chuẩn cách nói, âm nặng, âm nhẹ, và gây khó khăn cả cho người trong nước. Song ở mọi nơi, người ta đều dùng đũa để ăn cơm, thật là một mối dây liên kết lạ kỳ. Và lâu dần, ăn cơm dùng đũa không còn là một thói quen cố hữu hàng ngày, mà đã trở thành một nếp sinh hoạt, và còn tạo ra cả những cách cư xử mang tính nhân văn sâu sắc.



Người mẹ thường dạy dỗ các con khi còn nhỏ: “ăn trông nồi, ngồi trông hướng “. Câu nói ấy, chẳng phải chỉ là câu nói suông, mà đầy hàm ý giáo dục. Người mẹ khuyên nhủ con, chớ cứ thấy miếng ngon là cứ cắm đầu mà ăn. Ngược lại, khi ngồi ăn cơm cũng phải xem xét sự thuận tiện của chỗ ngồi. Người nhỏ tuổi phải tỏ vê kính trọng người lớn tuổi hơn. Kính trên, nhường dưới là vậy đó. Bàn về chuyện đũa thì đôi đũa cả vốn dĩ là một vật bình thường, song trong văn hoá ăn uống, nó cần được hiểu chu đáo. Người miền Bắc thường dùng đôi đũa cả thay cho nêm, hoặc thìa để xới cơm. Người nước ngoài thì rất thích thú với vấn đề này, song xới cơm sao cho vừa đủ bát (chén) cũng phải có sự chuẩn bị chu đáo. Xới cơm, không được xới cao hơn mặt bát, vì như thế sẽ bị ngầm chê trách là ăn tham. Xới cơm, không được để cơm vương vãi khắp nơi, vì như thế là mất thẩm mỹ, phí phạm. Tóm lại, chỉ mỗi việc dùng đũa để xới cơm, cũng đã lộ ra rất nhiều vấn đề.

Tại sao ăn cơm lại phải mời ?. Người miền Nam thường không có thói quen mời người khác ăn cơm, họ cứ tự nhiên như là người nhà. Ngược lại, người Bắc thì thường khá khách sáo. Nhiều khi họ chỉ mời cho chiếu lệ, chứ không có bụng dạ thật tình mời người khác ăn cơm. Người miền Bắc còn có câu tục ngữ “Lời chào cao hơn mâm cỗ” có nghĩa mời mọc là thể hiện sự hiếu khách, nhưng vấn đề này chỉ mang tính tượng trưng thôi.

Khi ăn cơm, người Bắc thường có thói quen so đũa đều, rồi chia từng đôi đũa cho mọi thành viên khác. Nếu ai vô tình nhận được đôi đũa lệch thường có cảm giác không vui, giống như mình bị người khác xem thường vậy. Và trong một số trường hợp còn gây tâm lý nặng nề, khó chịu trong bữa ăn. Trong lúc ngồi vào mâm cơm, vấn đề lịch sự là, đừng cầm đôi đũa chọc vào món ăn. Làm như thế sẽ bị cho là kém văn hoá. Ngược lại, cũng không được dùng đũa đảo đều món ăn để tìm lấy phần ngon nhất về cho mình. Phong cách ăn uống lịch sự nhất là, gắp thức ăn vừa đủ cho vào chén, kế đó là ăn. Khi nào hết thức ăn thì gắp tiếp . Một số người thường có thói quen dùng đôi đũa đập đập vào chén cho phát ra âm thanh. Hoặc khi ăn uống ơ nhà hàng cũng có thói quen gõ đũa, ngầm báo hiệu cho nhân viên tới phục vụ. Làm theo cách này có phải là người có văn hoá không ?. Xin thưa là không nên, thứ nhất gây ra âm thanh phản cảm, thứ hai là ngầm tạo ra một tín hiệu ám chỉ người khác. Nên nhớ con người ai cũng có học, dù ít hay nhiều, và ai cũng muốn mình được người khác tôn trọng, dù là vị trí xã hội có chênh lệch nhau như thế nào đi nữa. Hãy kêu tên người phục vụ, hay chỉ đơn giản là gọi chức danh của họ. Kèm theo nụ cười thân thiện, ngay tức khắc họ sẽ phục vụ bạn chu đáo.

Một vấn đề tế nhị khác là trong khi ăn uống, không dùng đũa để chỉ trỏ hay chọc ghẹo nhau, thể hiện hành vi thiếu văn hóa. Trong bất kỳ vấn đề nào cũng không nên dùng đũa để làm một hành động phản cảm. Khi ăn những thức ăn có nước, phở, cháo hoặc canh, không nên húp sùm sụp, nhiều khi là thói quen của mình ăn ơ chỗ đông người, lại gây tiếng động thiếu tế nhị cho những người xung quanh. Một số người thường có thói quen khi ăn xong thường chập hai cây đũa lại làm một, và tỉnh bơ quẹt ngang miệng như một kiểu lau mồm, làm cho những người khác cảm thấy khá ngạc nhiên vì cách thức xử sự của mình.

Xã hội ngày càng phát triển, xu thế toàn cầu hoá đang làm cho nhiều người tiến lại gần nhau hơn. Nhiều nền văn hoá mà con người hấp thụ dần ảnh hưởng đến nguyên tắc sống của mỗi cá nhân, ăn bằng dao, nĩa hay ăn bằng thìa, đũa ?. Câu hỏi ấy chưa có lời giải đáp, song tựu chung lại, nếu hấp thụ những nguyên tắc cư xử mang tính văn hoá đẹp thì dù chúng ta có như thế nào, chúng ta vẫn luôn là những con người được xã hội tôn trọng nhất. Một món ăn ngon không khẳng định được đẳng cấp của người thưởng thức, mà điều quan trọng nhất là họ sẽ thưởng thức món ăn ấy như thế nào ?.”

Bàn về văn hoá đũa để thấy rằng không chỉ đơn thuần là việc ăn sao cho ngon, nấu món ăn sao cho hợp khẩu vị mà cũng còn là tìm hiểu cái yếu tố làm tăng giá trị của nền ẩm thực Việt Nam.
(Tác giả: Nguyễn Thanh Hải)

Cám ơn Đạt đã có tâm huyết gíup My tìm hiểu rõ hơn về đề tài này ^^
Bài viết cực kỳ bổ ích đó nha ! Cảm thấy yêu đôi đũa hơn rồi đó

[Dat]

Chúc My thành công và đạt kết quả cao với đề tài này! Đôi đũa hằng ngày vẫn hiện diện trong bữa ăn của chúng ta nhưng ít ai để ý đến sự quan trọng và cả một nét văn hóa sâu sắc của nó đối với đời sống người Việt Nam. Mong My sẽ làm nổi bật tầm quan trọng cũng như "vị trí" của đũa nhé, chúc thành công!

[violetmin]

Chúc My thành công và đạt kết quả cao với đề tài này! Đôi đũa hằng ngày vẫn hiện diện trong bữa ăn của chúng ta nhưng ít ai để ý đến sự quan trọng và cả một nét văn hóa sâu sắc của nó đối với đời sống người Việt Nam. Mong My sẽ làm nổi bật tầm quan trọng cũng như "vị trí" của đũa nhé, chúc thành công!

Về phần chỉnh sửa sơ đồ, Đạt có ý kiến gì giúp My không..Sơ đồ và điều My đang phân vân có update trong phần trả lời áh, coi thử xem thế nào ^^M đang bí

[cong_uyen]

ok girl! sơ đồ sửa lại tạm ổn rùi...nhìn cũng đẹp mắt nữa...chúc bạn thành công.

[Khanhvi912]

Sau khi tiếp thu ý kiến, mình đã sửa lại như sau:
Ở 2 sơ đồ, mình đang phân vân không biết là cái nào đúng hơn?
Mình đang suy nghĩ không biết có nên đổi lại tên đề tài là :" Đũa trong văn hóa Việt Nam" hay là vẫn để nguyên như cũ?
Các bạn cho mình ý kiến nha !!

Vi thấy sơ đồ ổn rồi đấy Min ơi ! Chuẩn ko cần chỉnh

[violetmin]

Sau khi tiếp thu ý kiến, mình đã sửa lại như sau:
Ở 2 sơ đồ, mình đang phân vân không biết là cái nào đúng hơn?
Mình đang suy nghĩ không biết có nên đổi lại tên đề tài là :" Đũa trong văn hóa Việt Nam" hay là vẫn để nguyên như cũ?
Các bạn cho mình ý kiến nha !!

Vi thấy sơ đồ ổn rồi đấy Min ơi ! Chuẩn ko cần chỉnh

Ở đây có 2 sơ đồ lận đó Vi àh, Min không biết Vi nói sơ đồ nào chuẩn hơn sơ đồ nào :-ss Vi góp ý cho My đi^^ ý là chọn 1 trong 2 sơ đồ ấy

[Khanhvi912]

Sơ đồ thứ nhất Min ơi , gọn và cụ thể hơn rất nhiều , sơ đồ 2 cấp độ 0 nó chung chung quá