“Hình tượng người phụ nữ trong Ca khúc miền Nam (1954-1975)

[Dakorg]

Cảm ơn các bạn đã góp ý cho đề tài của tôi.
Tôi sẽ hoàn chỉnh nó.
Bạn Mai góp ý về tên đề tài rất hợp lý, tôi sẽ bổ sung để làm rõ hơn phạm vi nghiên cứu.

[nguyenducluan13a]

Đề tài của bạn hấp dẫn đó, nhưng nó chưa rõ ý, ca khúc Miền Nam là Miền Nam của nước nào?
Ca khúc Miền Nam giai đoạn 1954-1975 mà bạn chọn không chỉ có ca khúc cách mạng mà còn có chữ tình.. nên bạn cần nói rõ chủ đề ca khúc mình chọn. Chúc bạn thành công.

[Dakorg]

Các ý kiến góp ý của các bạn rất hữu ích.
Tôi thành thật cảm ơn và sẽ tông hợp và chỉnh sửa đề tài lại sau khoảng thời gian ngắn tới đây.
Tôi mong được nghe nhiều hơn nữa ý kiến của các bạn.

[Dakorg]

Cảm ơn tất cả các bạn đã góp ý cho đề tài của tôi.
Tôi sẽ chỉnh sửa chút ít về tên đề tài như thế này:
"HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ NAM BỘ TRONG CA KHÚC CÁCH MẠNG GIAI ĐOẠN 1954-1975"
Mong các bạn cho ý kiến nhé!

[Dakorg]

CHỦ ĐỀ MỚI CÓ CHỈNH SỬA:
"HÌNH TƯỢNG NGƯỜI PHỤ NỮ NAM BỘ TRONG CA KHÚC CÁCH MẠNG GIAI ĐOẠN 1954-1975"

SƠ ĐỒ CẤP HỆ THEO CHỦ ĐỀ MỚI

[Trương Thị Quốc Ánh]

Anh sửa lại tên đề tài và Sơ đồ cấu trúc cấp hệ như vậy là Ok rùi đó anh.

[Dakorg]

BÀI TẬP 3:
Vận dung kiến thức đã học viết đề cương chi tiết


I. PHẦN DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Như nhiều người đã biết, phụ nữ là người của tình yêu, của cái đẹp và người sinh ra nhân loại cho nên vai trò của phụ nữ hết sức to lớn trong tiến trình lịch sử văn hóa của một dân tộc. Với truyền thống của văn hóa Phương đông, người phụ nữ Việt Nam đã được nhắc đến với đức tính: chung thủy, nhân hậu, thờ cha kính mẹ, thương yêu chồng con…; chuyển đến giai đoạn mới, đặc biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, họ lại có thêm cả đức tính anh hùng, bất khuất mà trước kia chỉ thấy đa phần ở nam giới, bởi vì lúc này họ nhận thêm một trọng trách nữa đó là vừa là hậu phương mà cũng vừa là chiến sỹ góp sức cùng mọi người tham gia chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Lịch sử chiến thắng của dân tộc ta sẽ không thể đầy đủ nếu không có những trang viết về những người mẹ, người chị, người nữ chiến sỹ đã hy sinh cả tình cảm, vật chất và cả máu xương cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trong lĩnh vực Nghệ thuật, người phụ nữ là đề tài muôn thuở của giới văn nghệ sỹ, không ai sáng tác mà không một lần sử dụng hình ảnh này. Hình ảnh của người phụ nữ đã đi vào thi ca, âm nhạc, hội họa… hết sức phong phú và lung linh với những đức tính cao đẹp như: sự thủy chung son sắt, đức hy sinh thầm lặng, đảm đang trong cuộc sống lẫn trong hai cuộc kháng chiến để chồng, con dành thời gian tham gia kháng chiến. Họ là người mẹ, người vợ, người yêu với lòng nhân hậu sâu sắc luôn bảo bọc người thân; là biểu hiện sáng ngời của niềm tin, tình yêu và lòng chung thủy. Hình ảnh người phụ nữ có rộng khắp trong tác phẩm Văn học nghệ thuật và riêng lĩnh vực Âm nhạc, ở mảng ca khúc đã được nhạc sỹ nâng lên thành hình tượng âm nhạc bằng cả ngôn ngữ âm nhạc lẫn ca từ.
Với tất cả những điều cao quí đó, hình tượng người phụ nữ trong lĩnh vực nghệ thuật sẽ là một đối tượng rất đáng được đặt vào tầm nghiên cứu. Qua việc nghiên cứu này sẽ thấy được tính giá trị của hình ảnh người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng, để từ đó ta thấy được những nét đặc trưng riêng có của phụ nữ Nam bộ trong kháng chiến chống Mỹ, một cuộc chiến hết sức ác liệt và phức tạp. Nơi đó là một chiến trường đặc biệt, vừa là tiền tuyến mà cũng vừa là hậu phương; nơi mà các mẹ, các chị phải vừa đảm đương vai trò của phái nữ lại cũng vừa phải là chiến sỹ như bao người khác.
Mặt khác, với lý do chủ quan, việc nghiên cứu này cũng được xuất phát từ việc người thực hiện có chuyên ngành Sư phạm âm nhạc nên việc chọn hướng khai thác là hình tượng người phụ nữ trong ca khúc cách mạng cũng là điều nhằm phục vụ cho chuyên môn sau này, nhất là hướng sáng tác rất cần thiết những hình tượng, những motif để làm nên chủ đề âm nhạc trong tác phẩm.
Với tất cả những lý do nêu trên, nên người viết chọn chủ đề “Hình tượng người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975” làm đề tài luận văn của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Như phần trình bày trên, mục đích nghiên cứu vấn đề này là muốn làm sáng tỏ tính giá trị của hình tượng người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975; đồng thời cũng để hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa tính biểu tượng và tính giá trị như là hai mặt của một vấn đề.
3. Lịch sử vấn đề
Đề tài Hình tượng người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975, theo chúng tôi tìm hiểu là chưa có đề tài nào tương cận.
Chỉ có một ít bài viết trên chuyên san Văn hóa – nghệ thuật và luận văn thạc sĩ “Hát cho đồng bào tôi nghe một giá trị văn hóa” của NS Tôn Thất Lập và luận văn “Người phụ nữ Nam bộ trong thời kỳ chống Mỹ từ góc nhìn Văn hóa học” của tác giả Phạm Thị Thanh Bình. Hay một ít các bài viết trên các website có chủ đề gần sát với tên đề tài nhưng nội dung chỉ là miêu thuật, liệt kê các hình tượng người phụ nữ trong ca khúc cách mạng chứ không phân tích, khai thác ở góc nhìn Văn hóa học.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Với tên đề tài Hình tượng người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975, nên đối tượng nghiên cứu sẽ được khu biệt rõ ràng là Hình tượng người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng. Đối tượng sẽ bao gồm những hình tượng: người mẹ, người chị, người em, người yêu.
Không gian: Nam bộ
Thời gian: giai đoạn 1954-1975
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học: Việc nghiên cứu vấn đề này sẽ làm sáng tỏ hơn mối liên hệ hữu cơ giữa hai mặt tính giá trị và tính biểu tượng trong Văn hóa học.
Ý nghĩa thực tiễn: sẽ cung cấp cho những người làm nghệ thuật một hình tượng phụ nữ với ý nghĩa được hiểu một cách sâu sắc hơn và đa chiều kích để từ đó làm nguồn chất liệu và cảm hứng cho sáng tác cũng như biểu diễn tác phẩm.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Để nghiên cứu đề tài, người viết sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp hệ thống - loại hình: được chúng tôi vận dụng trong việc dựa vào chùm đặc trưng loại hình của văn hóa Nam Bộ để mô tả, lý giải cho đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp dịch lý: là phương pháp ứng dụng triết lý âm dương trong nghiên cứu. Phương pháp này được ứng dụng cho việc phân tích tên đề tài cho đến việc xử lý, phân tích các vấn đề trong quá trình nghiên cứu.
Phương pháp so sánh: là cách thức để tìm ra sự khác biệt mang tính chất đặc trưng. Đề tài có so sánh nội văn hóa (giữa hình tượng phụ nữ Nam bộ và phụ nữ Bắc bộ trong cùng một cuộc kháng chiến và so sánh hình tượng người phụ nữ trong ca khúc cách mạng với trong ca khúc của chế độ Việt Nam cộng hòa)
Ngoài ra đây là một đề tài liên quan đến chuyên ngành âm nhạc và lịch sử nên sẽ vận dụng phương pháp liên ngành trong tra cứu, sưu khảo tài liệu cũng như khai thác phục vụ cho đề tài.
7. Bố cục luận văn
Ngoài phần dẫn nhập, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến chia thành 4 chương chính.
Chương 1: Những vấn đề chung
Đây là chương trình bày các vấn đề thuộc về cơ sở để làm tiền đề nghiên cứu cho các chương sau. Sẽ làm rõ các khái niệm liên quan như hệ giá trị, hệ biểu tượng, khái lược Nam bộ giai đoạn 1954-1975… Phần tiểu kết sẽ khái quát lại nội dung của toàn chương.
Chương 2: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Nhận thức
Từ góc độ Văn hóa Nhận thức, sẽ xem xét hình tượng người phụ nữ Nam bộ qua thực tế sinh động, phức tạp của giai đoạn lịch sử cùng với những ảnh hưởng không nhỏ của địa lý, kinh tế, văn hóa…đã được phản ánh vào ca khúc cách mạng như thế nào? Đồng thời có sự so sánh với hình ảnh người phụ nữ Miền Bắc và so sánh hình ảnh ấy trong ca khúc của chế độVNCH.
Chương 3: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Tổ chức
Khắc họa hình ảnh người phụ nữ thể hiện ở hai mặt chính trong chiến đầu và trong lao động sản xuất.
Chương 4: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Ứng xử
Khắc họa hình ảnh người phụ nữ anh trong vai trò người mẹ, người chị, người em, người yêu, người vợ.

II. ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

Chương Một: Những vấn đề chung
1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1 Các khái niệm
1.1.1.1 Hệ giá trị
1.1.1.2 Hệ biểu tượng
1.1.1.3 Mối liên hệ giữa giá trị và biểu tượng
1.1.1.4 Khái niệm về hình tượng trong ca khúc
1.1.2 Định vị không gian Nam bộ
1.1.3 Hoàn cảnh lịch sử giai đoạn 1954-1975
1.2 Cơ sở thưc tiễn
1.2.1 Tính cách người phụ nữ Nam Bộ
1.2.2 Khái quát các ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975
1.2.3 Đặc điểm các ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975
Tiểu kết
Chương Hai: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Nhận thức
2.1 Nhận thức về phụ nữ trong tâm thức dân tộc Việt Nam
2.2 Thân phận người phụ nữ Nam bộ trong giai đoạn 1954-1975
2.3 Nhận thức về phụ nữ Nam bộ trong ca khúc cách mạng giai đoạn 1954-1975
2.4 So sánh với hình ảnh người phụ nữ Bắc bộ trong ca khúc của chế độ XHCN
2.5 So sánh với hình ảnh người phụ nữ Nam bộ trong ca khúc của chế độ VNCH
Tiểu kết
Chương Ba: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Tổ chức
3.1 Người phụ nữ trong chiến đấu
3.1.1 Tinh thần dung cảm, gan dạ phi thường, hy sinh bất khuất
3.1.2 Tính thông minh, sáng tạo
3.1.3 Tấm lòng bao dung, nhân hậu chở che
3.2 Người phụ nữ trong lao động sản xuất
3.2.1 Tính đảm đang, chịu khó
3.2.2 Tính kiên trung, bám đất bám làng bảo vệ mùa màng
Tiểu kết
Chương Bốn: Hình tượng người phụ nữ trong Văn hóa Ứng xử
4.1 Người phụ nữ với vai trò người mẹ
4.2 Người phụ nữ với vai trò người chị
4.3 Người phụ nữ với vai trò người em
4.4 Người phụ nữ với vai trò người yêu
4.5 Người phụ nữ với vai trò người vợ
Tiểu kết

KẾT LUẬN
Người phụ nữ Nam bộ nói riêng và phụ nữ Việt Nam nói chung qua tiến trình lịch sử dân tộc đã có những đóng góp to lớn vào việc giữ gìn và bảo vệ tổ quốc. Họ là một lực lượng không thể thiếu trong mọi mặt trận và họ có mặt trong mỗi chiến công. Một nửa thế giới ấy xứng đáng được vinh danh, mang tám chữ vàng do Bác trao tặng: “Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang”.

2. TÀI LIỆU THAM KHẢO
3.1 Tài liệu sách
- PGS.TS Phan An 2012: Người Việt Nam bộ - NXB Tự điển Bách khoa
- GS.TS Mai Ngọc Chừ 2009: Văn hóa và ngôn ngữ Phương Đông – NXB Phương Đông
- GS.TSKH Trần Ngọc Thêm 2013: Những vấn đề Văn hóa học Lý luận và Ứng dụng – NXB Văn hóa –Văn nghệ TP HCM
- GS.TSKH Trần Ngọc Thêm (chủ biên) 2013: Văn hóa người Việt vùng Tây Nam bộ - NXB Văn hóa –Văn nghệ TP HCM
- Xuân Hồng 1997: Hồi ức 50 năm Âm nhạc cách mạng miền Nam – NXB Văn Nghệ TP HCM, Hội Âm nhạc TP HCM.
- Nhiều tác giả 2002: 50 năm miền Nam ca hát – NXB Văn nghệ TP HCM
- Nguyễn Thụy Kha 2000: Những gương mặt âm nhạc thế kỷ - Viện Âm nhạc
- Trần Cường 1996: Âm nhạc, tác giả & tác phẩm – NXB Âm nhạc
- Nguyễn Thụy Kha 2001: Bài ca tuổi trẻ - NXB Thanh niên
- Mai văn Bộ (chủ biên) 1998: Lưu Hữu Phước, sự nghiệp âm nhạc – NXB Trẻ
- Lư Nhất Vũ, Lê Giang (chủ biên) 2008: Nhạc sĩ Xuân Hồng – NXB Trẻ
- Phạm Minh Tuấn 2013: Bài ca không quên – NXB Văn hóa văn nghệ
- Tập ca khúc Tiến bước dưới quân kỳ 2004 – NXB Âm nhạc
- Nhạc và đời – NXB Tổng hợp Hậu Giang
- Bài ca phụ nữ Việt Nam – Tuyển tập ca khúc
3.2 Tài liệu luận văn
- Tôn Thất Lập : Hát cho đồng bào tôi nghe một giá trị văn hóa
- Phạm Thị Thanh Bình : Người phụ nữ Nam bộ trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước từ góc nhìn Văn hóa học
3.3 Tài liệu tạp chí
- Nguyễn Đăng Nghị 2012: Nhìn lại các dạng ca khúc trữ tình giai đoạn 1945-1975 – Tạp chí VHNT số 342
- Trần Bảo Lân 2012: Nền tảng Bản sắc dân tộc trong ca khúc mới Việt Nam – Tạp chí VHNT số 341
- Nguyễn Thế Tuân: Chân dung người phụ nữ qua ca khúc cách mạng – Tạp chí VHNT số 333
3.4 Tài liệu Internet
- Nguyễn Thị Nhi: Hình tượng người phụ nữ Việt Nam trong ca khúc cách mạng
http://hoilhpn.org.vn/NewsDetail.asp?Ca ... 34&lang=VN

- Người phụ nữ Việt Nam trong ca khúc Nguyễn Văn Tý
http://www.quehuongonline.vn/VietNam/Ho ... /2A61193D/

- Võ Thế Hùng: Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong ca khúc
http://www.baoquangtri.vn/default.aspx? ... temID=2198

- Hình ảnh người phụ nữ trong ca khúc chống Mỹ cứu nước
http://www.baobinhdinh.com.vn/vanhoa-ng ... 05/4/9115/

[Dakorg]

BÀI TẬP 4
Sắp xếp dữ liệu

[Dakorg]

Bài tập 5
Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để lập bảng

[Dakorg]

Bài tập 7
Chọn 1 cặp đối tượng, lập bảng so sánh