Hiện tượng cosplay dưới góc nhìn văn hóa học

[phamhuyenk13b]

Bài tập thực hành 5



Bảng nhận diện cosplay trong các lĩnh vực liên quan

[cuongk13b]

HH làm đề tài này lạ quá. dùng tài liệu ngoại hết ko à. em giỏi ghê. Chúc mừng nhé! cố gắng lên

[phamhuyenk13b]

Bài tập thực hành 6: Chọn khái niệm cơ bản trong đề tài để định nghĩa và trình bày theo 7 bước
*Định nghĩa “cosplay”

1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
- Theo Theresa Winge 2006, Mechademia 1: Emerging worlds of anime and mang, NXB Trường ĐH Minnesota, trang 67: Cosplay là một thuật ngữ hiện đại mô tả hình thức hóa trang của các fan hâm mộ. Cosplay còn là hình thức biểu diễn nghệ thuật trong đó cá nhân sẽ hóa trang thành một nhân vật tưởng tượng nào đó, thường là trong các tác phẩm truyện tranh, phim hoạt hình, các sản phẩm mang tính chất về khoa học viễn tưởng.
- Theo từ điển trực tuyến Oxforddictionaries.com: Cosplay là hình thức mặc trang phục giống như các nhân vật trong phim, sách hoặc trò chơi điện tử, đặc biệt là trong các truyện tranh và phim truyền hình Nhật Bản.
- Theo Wikipedia: Cosplay là một từ tiếng Anh do người Nhật sáng tạo ra, viết tắt của "costume play", và được phát âm là kosupure (コスプレ) ở Nhật. Từ này chỉ việc người hâm mộ các nhân vật trong manga, anime, tokusatsu, truyện tranh sách, tiểu thuyết đồ họa, video games, phim giả tưởng, ... ăn mặc hoặc có điệu bộ giống nhân vật mà mình yêu thích. Những người này được gọi là cosplayers (ở Nhật đôi khi gọi tắt là reya)

2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa


3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng cần bổ sung chỉnh sửa
Theo đặc trưng giống thì ở đây là “hành động”. Theo đặc trưng loài thì có ba tiêu chí là “hóa trang”, “nhân vật tưởng tượng” và “truyện tranh, phim hoạt hình và trò chơi điện tử”. Như vậy cần tiếp thu đặc trưng giống và và phạm trù của ba đặc trưng loài sau đó chỉnh sửa khái quát hóa và chính xác hóa nội dung trên.

4. Tìm tất cả các khái niệm sử dụng hiện hành
Ở phương Tây trong dịp Halloween thì người ta cũng hóa trang thành những nhân vật trong tưởng tượng như ma cà rồng hay ác quỉ Dracula, cô dâu ma … Hoạt động này khá gần với cosplay nhưng vẫn không được xem là cosplay vì những nhân vật này vốn đã tồn tại từ rất lâu và xuất hiện khá nhiều trong các tác phẩm với các hình ảnh khác nhau.

5.Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
là hoạt động

6.Xác định đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với khái niệm cùng cấp bậc)

- hoạt động hóa trang.
- trở thành một nhân vật tưởng tượng hoặc được sáng tạo
- chủ yếu là từ truyện tranh, phim hoạt hình và trò chơi điện tử hay phim ảnh.
Sản phẩm sơ bộ: cosplay là hoạt động hóa trang thành những nhân vật cụ thể trong các tác phẩm truyện tranh, phim hoạt hình, trò chơi điện tử hay phim ảnh.

7. Lập sơ đồ cấu trúc, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.


Kiểm tra:
Trong định nghĩa sơ bộ thì chúng ta chúng ta có thể lượt bớt cụm từ “tác phẩm” để đơn giản hơn, ngoài ra vì đây là một từ ghép nên chúng ta vẫn phải nhấn mạnh về nguồn gốc ban đâu là “costume play”. Như vậy ta có sản phẩm cuối cùng:
Cosplay là từ viết tắt của “costume” và “play, dùng để chỉ hoạt động hóa trang thành những nhân vật cụ thể trong truyện tranh, phim hoạt hình, trò chơi điện tử hay phim ảnh.

[phamhuyenk13b]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 7: Chọn một cặp đối tượng, lập bảng so sánh đưa lên diễn đàn

[phamhuyenk13b]

Bài tập thực hành số 8: Vận dụng phương pháp loại hình nhằm tìm ra những tri thức mới

Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng phương pháp loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới.

1. Lựa chọn hệ thống loại hình

Cosplay có thể được xem như là một thành tố của văn hóa đại chúng và ngày càng xuất hiện phổ biến ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên do đặc thù về địa lý và văn hóa “gốc” mà cosplay cũng có sự biến chuyển khác biệt để phù hợp với quốc gia đó cũng như thể hiện một phần nào đó những khía cạnh độc đáo mới lạ, mà chính bản thân cosplay cũng không hề nhận ra. Trong khuôn khổ của đề tài thì loại hình âm dương có thể là phù hợp nhất để dùng so sánh cosplay phương Đông và phương Tây. Bởi tuy cùng là cosplay thế nhưng cosplay phương Đông lại có những điểm khác biệt hoàn toàn so với cosplay phương Tây thậm chí còn có thể phát triển ra thêm nhiều nhánh khác phù hợp với tính cách và loại hình đặc trưng của khu vực đó.

2. Phân loại đối tượng và thành phần nghiên cứu như sau

- Đối tượng nghiên cứu gồm cosplay phương Đông ứng với âm tính và cosplay phương Tây với dương tính
- Các thành phần nghiên cứu gồm: sự sáng tạo, tính cá nhân, tính đồng đội, sở thích, đam mê …

3. Lập ánh xạ giữa hệ thống các nhóm của đối và thành phần nghiên cứu đã chọn



4. Chi tiết, bổ sung, điều chỉnh, giải thích các hiện tượng đặc thù

* Sự lựa chọn nhân vật cosplay ở phương Đông và phương Tây
- Cosplayers phương Đông (chủ yếu ở các nước như Nhật Bản, Trung Quốc ...) có lợi thế là ngoại hình gần như tương đồng với các nhân vật trong truyện tranh, phim hoạt hình nên họ có thể dễ dàng cosplay nhiều nhân vật khác nhau. Với văn hóa âm tính trọng nữ, trọng tĩnh vì vậy đa phần các nhân vật được cosplay ở phương Đông đều là những nhân vật có ngoại hình đẹp, có tính cách nhu hòa hoặc không trọng sức mạnh mà thiên về sự thông minh linh lợi, có tài trí cao. Trong khi đó ở phương Tây với văn hóa du mục dương tính mạnh nên phần lớn các nhân vật được chọn cosplay ở khu vực này đều là những nhân vật siêu anh hùng hoặc những người có sự mạnh phi thường vì dụ như siêu nhân, người Dơi, người Sắt hay người Nhện.
- Chúng ta thường đề cập rằng ở phương Đông tính cộng đồng sẽ được thể hiện rõ hơn ở phương Tây trong lĩnh vực cosplay cũng không ngoại lệ. Ở hầu hết các lễ hội hay ở những tác phẩm cosplay thì ở phương Đông người ta sẽ thích cosplay nếu như nhiều hơn một người bạn tham gia. Ở phương Đông cũng hiếm các dự án cosplay chỉ có một nhân vật mà thường sẽ là từ 2,3 nhân vật trong cùng một tác phẩm. Bởi nhiều người thấy không thoải mái nếu họ cosplay một mình và chỉ thật sự tự tin nếu có thêm bạn bè của mình ở bên cạnh. Trong khi đó ở phương Tây thường thì khi thích một nhân vật nào đó thì người ta sẽ tự mày mò tìm hiểu tính cách, tự thiết kế và thực hiện trang phục chứ không chờ đợi sự có mặt hay giúp đỡ của người khác. Các cosplayers phương Tây có xu hướng tự mình hoạt động độc lập mà không lệ thuộc vào một nhóm hay một cộng đồng nào cả. Điều này cũng thể hiện rõ trong giới cosplay chuyên nghiệp khi ở phương Đông có khá nhiều nhóm cosplay nổi tiếng như nhóm Shikon của Nhật Bản, hoặc nhóm Spiral Cats của Hàn Quốc nhưng ở phương Tây thì số lượng cosplayers nổi tiếng nhiều hơn so với nhóm cosplay ví dụ như cosplayers Kamui của Đức, Giorgia Vecchini của Ý. Tuy vậy vẫn có những trường hợp cá biệt khi mà một vài cá nhân nổi bật ở trong nhóm sẽ tách ra hoạt động riêng và ngày càng nổi tiếng hơn như cosplayers Stayxxx của Trung Quốc và Reika của Nhật Bản.


5. Kết luận

[Hứa Thị Quỳnh Trang]

Like kịch liệt đề tài của Huyền Huyền.
i love Japan ^^

[phamhuyenk13b]

Em không hài lòng lắm về bài tập 8 và phát hiện một số điểm sai trong bài viết trước nên bây giờ em sửa lại ạ. Em khẩn khoản mong mọi người vào xem, góp ý, và đặt câu hỏi càng nhiều càng tốt ạ. Em đội ơn nhiều ạ

Bài tập thực hành số 8: Vận dụng phương pháp loại hình nhằm tìm ra những tri thức mới

Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng phương pháp loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới.

1. Lựa chọn hệ thống loại hình

Cosplay có thể được xem như là một thành tố của văn hóa đại chúng và ngày càng xuất hiện phổ biến ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên do đặc thù về địa lý và văn hóa “gốc” mà cosplay cũng có sự biến chuyển khác biệt để phù hợp với quốc gia đó cũng như thể hiện một phần nào đó những khía cạnh độc đáo mới lạ, mà chính bản thân cosplay cũng không hề nhận ra. Trong khuôn khổ của đề tài thì loại hình âm dương có thể là phù hợp nhất để dùng so sánh cosplay phương Đông và phương Tây. Bởi tuy cùng là cosplay thế nhưng cosplay phương Đông lại có những điểm khác biệt hoàn toàn so với cosplay phương Tây thậm chí còn có thể phát triển ra thêm nhiều nhánh khác phù hợp với tính cách và loại hình đặc trưng của khu vực đó.

2. Phân loại đối tượng và thành phần nghiên cứu như sau

- Đối tượng nghiên cứu gồm cosplay phương Đông ứng với âm tính và cosplay phương Tây với dương tính
- Các thành phần nghiên cứu gồm: sự sáng tạo, tính cá nhân, tính đồng đội, sở thích, đam mê …

3. Lập ánh xạ giữa hệ thống các nhóm của đối và thành phần nghiên cứu đã chọn



4. Chi tiết, bổ sung, điều chỉnh, giải thích các hiện tượng đặc thù

* Sự lựa chọn nhân vật cosplay ở phương Đông và phương Tây
- Cosplayers phương Đông (chủ yếu ở các nước như Nhật Bản, Trung Quốc ...) có lợi thế là ngoại hình gần như tương đồng với các nhân vật trong truyện tranh, phim hoạt hình nên họ có thể dễ dàng cosplay nhiều nhân vật khác nhau. Với văn hóa âm tính trọng nữ, trọng tĩnh vì vậy đa phần các nhân vật được cosplay ở phương Đông đều là những nhân vật có ngoại hình đẹp, có tính cách nhu hòa hoặc không trọng sức mạnh mà thiên về sự thông minh linh lợi, có tài trí cao. Trong khi đó ở phương Tây với văn hóa du mục dương tính mạnh nên phần lớn các nhân vật được chọn cosplay ở khu vực này đều là những nhân vật siêu anh hùng hoặc những người có sự mạnh phi thường vì dụ như siêu nhân, người Dơi, người Sắt hay người Nhện.


Các cosplayers phương Đông có xu hướng chọn các nhân vật có ngoại hình đẹp, bắt mắt, có pháp thuật và có tài trí


Ở phương Tây, các nhân vật có sức mạnh cơ bắp hay được trang bị vũ khí tối tân được lựa chọn cosplay nhiều hơn

- Chúng ta thường đề cập rằng ở phương Đông tính cộng đồng sẽ được thể hiện rõ hơn ở phương Tây trong lĩnh vực cosplay cũng không ngoại lệ. Ở hầu hết các lễ hội hay ở những tác phẩm cosplay thì ở phương Đông người ta sẽ thích cosplay nếu như nhiều hơn một người bạn tham gia. Ở phương Đông cũng hiếm các dự án cosplay chỉ có một nhân vật mà thường sẽ là từ 2,3 nhân vật trong cùng một tác phẩm. Bởi nhiều người thấy không thoải mái nếu họ cosplay một mình và chỉ thật sự tự tin nếu có thêm bạn bè của mình ở bên cạnh. Trong khi đó ở phương Tây thường thì khi thích một nhân vật nào đó thì người ta sẽ tự mày mò tìm hiểu tính cách, tự thiết kế và thực hiện trang phục chứ không chờ đợi sự có mặt hay giúp đỡ của người khác. Các cosplayers phương Tây có xu hướng tự mình hoạt động độc lập mà không lệ thuộc vào một nhóm hay một cộng đồng nào cả. Điều này cũng thể hiện rõ trong giới cosplay chuyên nghiệp khi ở phương Đông có khá nhiều nhóm cosplay nổi tiếng như nhóm Shikon của Nhật Bản, hoặc nhóm Spiral Cats của Hàn Quốc nhưng ở phương Tây thì số lượng cosplayers nổi tiếng nhiều hơn so với nhóm cosplay ví dụ như cosplayers Kamui của Đức, Giorgia Vecchini của Ý. Tuy vậy vẫn có những trường hợp cá biệt khi mà một vài cá nhân nổi bật ở trong nhóm sẽ tách ra hoạt động riêng và ngày càng nổi tiếng hơn như cosplayers Stayxxx của Trung Quốc và Reika của Nhật Bản.

* Nhận thức khi cosplay
- Như chúng ta đã biết phương Tây khá nguyên tắc và cứng nhắc vì vậy khi thực hiện một điều gì đó luôn đòi hỏi sự chỉn chu chính xác đến từng chi tiết một. Còn ở phương Đông thì sự linh hoạt lại được thể hiện rõ khi mà cư dân ở đây có thể tùy theo hoàn cảnh và điều kiện xung quanh mà thay đổi để phù hợp. Tuy vậy trong lĩnh vực cosplay lại có một sự hoán đổi nho nhỏ, khi mà cosplay phương Tây đề cao sự sáng tạo thay đổi và cổ vũ linh hoạt còn cosplay phương Đông thì hướng đến sự hoàn hảo, chính xác và giống nhau giữa nhân vật gốc và người cosplay. Có thể lý giải là do xuất phát điểm về nguồn gốc văn hóa của hai khu vực. Ở phương Đông với nền tảng Nho giáo tồn tại qua hàng trăm năm tạo nên tư tưởng truyền thống thăm căn cố đế khó thay đổi. Vì vậy những giá trị xưa cũ vẫn có một chỗ đứng vững chắc trong xã hội hiện đại hóa ngày nay. Do đó với nhiều người những gì đã được tạo ra thì nên giữ nguyên như vậy mà không cần phải thay đổi. Cosplay phương Đông cũng vậy, những nhân vật truyện tranh hay phim hoạt hình được tạo ra với ngoại hình tính cách cố định sẵn như thế thì các cosplayers nên tuân thủ theo chứ không được phá cách thay đổi. Lựa chọn duy nhất dành cho họ là hướng đến sự hoàn hảo, nghĩa là từ trang phục phụ kiện cho đến biểu cảm đều phải giống nguyên bản. Nếu có một sự sai biệt nào đó, dù là nhỏ nhất, thì ngay lập tức các cosplayers này sẽ nhận sự phê bình từ người xem, đặc biệt là từ các người hâm mộ nhân vật mà các cosplayers này cosplay.

Khác biệt giữa cosplay phương Đông (trái) (trong hình là cosplayer người Nhật) và cosplay phương Tây (phải) với nhân vật gốc (giữa)





- Riêng ở phương Tây thì ngược lại, có lẽ do sự khác biệt về ngoại hình nên khi những cosplayers phương Tây cosplay các nhân vật truyện tranh châu Á thì họ cũng nhận được sự thông cảm hơn. Tuy vậy sự phóng khoảng thoải mái vui là chính được thể hiện rõ khi các cosplayers phương Tây “bước chân” vào địa hạt cosplay. Ngoại trừ một số những dự án cosplay công phu khá hoàn hảo thì đa phần các cosplayers phương Tây không chú trọng nhiều vào sự chi li chính xác trong từng bộ trang phục hay phụ kiện, mà ngược lại họ cosplay với mục đích “vui là chính” do đó khi cosplay họ không cần phải có đầy đủ phụ kiện cũng như make up kỹ càng cho giống nhân vật chính. Thậm chí họ có thể “nổi loạn” thay đổi một số chi tiết như màu sắc trang phục hay biểu cảm khác với tính cách nhân vật, chỉ để đem lại điều gì đó mới mẻ khác biệt mà từ trước đến giờ nhân vật này chưa hề có.

5. Kết luận
Cosplay phương Đông và phương Tây tuy đều có xuất phát điểm là từ niềm đam mê dành cho nhân vật mình yêu thích trong một tác phẩm truyện tranh hay một bộ phim hoạt hình, tuy vậy cách thức cosplay lại khác nhau tương ứng với nền văn hóa của mỗi khu vực. Dương tính mạnh mẽ của phương Tây khiến cho các nhân vật được chọn cosplay đều là những nhân vật có ngoại hình mạnh mẽ cùng sức mạnh thiên về thể lực nhiều hơn. Trong khi đó với văn hóa trọng tĩnh, nhu hòa cosplay phương Đông có phần nhẹ nhàng hiếu hòa và các nhân vật được chọn cosplay đa phần đều là những nhân vật có phép thuật cao siêu hoặc sử dụng trí thông minh để đánh bại đối phương. Tính cộng đồng cũng được thể hiện rõ ở cosplay phương Đông khi đa phần các cosplayers đều cosplay chung với bạn bè của mình tạo thành các đội các nhóm cos còn phương Tây thì có xu hướng cosplay cá nhân. Việc vận dụng loại hình âm dương để nghiên cứu cosplay giúp chúng ta phát hiện được nhiều điểm thú vị mới mẻ, đồng thời cũng giải thích cung cách ứng xử cũng như nhận thức khi người ta tham gia cosplay.

[Thanh Tâm]

Em thấy ổn mà chị hehe

[thanhtruc]

Em biết chị đã đi rất xa và cũng gặp rất nhiều khó khăn với cosplay, bài chị rất hay, có thể thấy tâm huyết của người làm bỏ ra rất nhiều. Chúc chị thật thành công chị nhen !!!!

[Thanh Tra]

Đề tài của em hay và có tính mới đấy.