Hò đối đáp của người Việt ở Tây Nam Bộ

[Hiếu Thảo K17A]

HIỆU CHỈNH
BÀI TẬP THỰC HÀNH 1: PHÂN TÍCH ĐỀ TÀI
Tên đề tài: Hò đối đáp của người Việt ở Tây Nam Bộ
1. Phân tích cấu trúc (ngữ pháp) của tên đề tài:
- Cụm từ trung tâm: [Hò đối đáp]
- Cụm từ định tố: [của người Việt][ở Tây Nam Bộ]
2. Xác định đối tượng phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: hò đối đáp
- Chủ thể: người Việt (Kinh)
- Không gian: Tây Nam Bộ
- Thời gian: Thế kỷ XX
3.Lập sơ đồ:
Xin xem trong file hình đính kèm

4. Xác định (các) cặp đối lập cơ bản
- Hò >< Lý => rõ ràng
- Thế kỷ XX >< trước thế kỷ XX và sau thế kỷ XX => rõ ràng
- Hò đối đáp vùng Tây Nam Bộ >< hò đối đáp ở Bắc Trung Bộ => Không rõ ràng, nhiều người hiểu nhầm chúng giống nhau => Vấn đề cần đi sâu nghiên cứu, làm rõ.
- Hò phản ánh tính cách con người >< Không phản ánh tính cách con người => không rõ ràng, cần đi sâu nghiên cứu.

[Hiếu Thảo K17A]

HIỆU CHỈNH
BÀI TẬP THỰC HÀNH 2: LẬP ĐỀ CƯƠNG
MỤC LỤC
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận
1.1. Khái niệm dân ca
1.2. Khái niệm Hò
1.3. Khái niệm Hò đối đáp
1.4. Vị trí của hò đối đáp trong hệ thống Hò
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Định vị vùng văn hóa Tây Nam Bộ
2.2. Các giai đoạn phát triển hò đối đáp ở Tây Nam Bộ
CHƯƠNG II: NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA HÒ ĐỐI ĐÁP Ở TÂY NAM BỘ
1. Những đặc trưng chung về nghệ thuật
1.1. Đặc trưng về nội dung
1.2. Đặc trưng về hình thức
1.3. Đặc trưng về diễn xướng
2. Đặc trưng tính cách người Tây Nam Bộ thể hiện qua hò đối đáp
2.1. Tính sông nước
2.2. Tính bộc trực
2.3. Tính thiết thực
2.4. Tính mở thoáng
2.5. Tính trọng nghĩa tình
CHƯƠNG III: SO SÁNH HÒ ĐỐI ĐÁP TÂY NAM BỘ VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG KHÁC
1. So sánh Hò đối đáp với Lý (Tây Nam Bộ)
1.1. Khái lược về Lý
1.2. Những tương đồng giữa Hò đối đáp và Lý
1.3. Những điểm khác biệt giữa Hò đối đáp và Lý
2. So sánh hò đối đáp Tây Nam Bộ với hò đối đáp Bắc Trung Bộ
2.1. Lịch sử và bối cảnh hình thành quá trình tiếp xúc giữa hò đối đáp Tây Nam Bộ và hò đối đáp Bắc Trung Bộ
2.2. Những tương đồng
2.3. Những điểm khác biệt
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU TRÍCH DẪN

[Hiếu Thảo K17A]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 3: SƯU TẦM TÀI LIỆU VÀ SỬ DỤNG DOCUMENT MAP
1. Sưu tầm tài liệu

1. Lê Nhất Vũ- Lê Giang, 1981, Dân ca Bến Tre, NXB Văn hóa thông tin Bến Tre.
2. Phạm Ngọc Trung, Sông, biển với văn hóa Việt Nam, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật số 333, tháng 3, 2012
3. Thạch Phương, Một số nét về thơ ca quần chúng chống Mỹ ở miền Nam, Tạp chí Văn học, số tháng 7-1966.
4. Tôn Thất Bình, 2007, Những đặc trưng của hò Trị Thiên, NXB Trẻ.
5. Trần Hoàng Tiến, 2006, Nghệ thuật diễn xướng hò sông nước Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa - Nghệ An - Hà Tĩnh - Bình Trị Thiên), Luận án Tiến Sĩ, NXB Viện nghiên cứu văn hóa
6. Trần Ngọc Thêm, 2001, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, NXN TP.Hồ Chí Minh.
7. Trần Ngọc Thêm (Chủ biên), 2013, Văn hóa người Việt vùng Tây Nam Bộ, NXB Văn hóa Văn nghệ.
8. Trần Văn Khê, 2004, Du ngoạn trong âm nhạc truyền thống Việt Nam, NXB Trẻ.
9. Triều Nguyên, 2011, Văn nghệ dân gian xứ Huế: Hò đối đáp nam nữ, giai thoại hò, truyện Trạng Nguyễn Kim, NXB Văn hóa thông tin
10. Triều Nguyên, 2013, Hát đố và hát đối trong sinh hoạt hò hát dân gian người Việt, NXB Văn hóa thông tin
11. https://vi.wikipedia.org/wiki/H%C3%B2
12. http://www.spnttw.edu.vn/Pages/Articled ... cleid=4224
13. http://www.baocantho.com.vn/?mod=detnew ... =&id=37418
14. http://www.mekongculture.com/?p=2577
15. http://cadaotucngu.com/tieuluan/danca/D ... iennam.htm
16. https://cvdvn.net/2015/05/26/dan-ca-dan ... -mien-nam/
17. http://langmanmientay.com/cms/news/view/934
18. http://www.vanhoahoc.vn/nghien-cuu/van- ... /1992-ton- that-binh-ho-doi-dap-nam-nu-o-binh-tri-thien.html
19. https://m.talkvietnam.org/2014/01/hue-r ... ifestyles/
20. https://www.youtube.com/watch?v=4WWPHCq ... hcJY#t=371
21. http://nhacdanca.net/ho-doi-dap-nam-bo.html
22. https://www.google.com.vn/search?q=h%C3 ... UQ_AUIBygC

2. Sử dụng Document Map
Hình ảnh bên dưới (MICROSOFT WORD 2013)

[Hiếu Thảo K17A]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 4: XÂY DỰNG ĐỊNH NGHĨA
1. Tìm và phân loại tất cả những định nghĩa hiện có
Định nghĩa miêu tả: “Hò đối đáp bao giờ cũng có hai phe, một bên là nam, một bên là nữ, bên này hò một câu, bên kia đáp lại một câu” (Vy Minh Hy, Tạp chí VHNT số 390, tháng 12-2016).
Định nghĩa nêu đặc trưng: “Hò đối đáp là thể loại dân ca đặc sắc có nhiều môi trường diễn xướng, gần gũi, gắn bó với người dân trong đời sống lao động, sinh hoạt, tình cảm, tín ngưỡng…” (Hoài Thu).
2. Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa
“Hò đối đáp bao giờ cũng có hai phe, một bên là nam, một bên là nữ, bên này hò một câu, bên kia đáp lại một câu”

Yêu cầu về hình thức:

Rõ ràng, sáng sủa, dễ hiểu
Ngắn gọn (dưới dạng 1 câu)
Yêu cầu về nội dung:

Chưa có đặc trưng giống
Không định nghĩa vòng hoặc trùng lặp.
Không định nghĩa bằng phủ định hoặc từ trái nghĩa.
Không diễn đạt mập mờ, hoặc định nghĩa bằng ẩn dụ.
=> Không đạt yêu cầu.

“Hò đối đáp là thể loại dân ca đặc sắc có nhiều môi trường diễn xướng, gần gũi, gắn bó với người dân trong đời sống lao động, sinh hoạt, tình cảm, tín ngưỡng…”

Yêu cầu về hình thức:

Rõ ràng, sáng sủa, dễ hiểu
Ngắn gọn (dưới dạng 1 câu)
Yêu cầu về nội dung:

Phạm vi bao quát của định nghĩa và ngoại diên của khái niệm được định nghĩa không trùng nhau.
Không định nghĩa vòng hoặc trùng lặp.
Không định nghĩa bằng phủ định hoặc từ trái nghĩa.
Không diễn đạt mập mờ, hoặc định nghĩa bằng ẩn dụ.
=> Không đạt yêu cầu.

3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung, những đặc trưng sai/thiếu
Ở cả 2 định nghĩa đều thiếu, sau đây là tổng hợp những nét nghĩa chung có thể tiếp thu từ cả 2 định nghĩa trên: có hai phe, một bên là nam, một bên là nữ, bên này hò một câu, bên kia đáp lại một câu, là thể loại dân ca.
4. Xác định đặc trưng giống
Đặc trưng giống: dân ca
5. Xác định ngoại diên của khái niệm
Hò đối đáp: hò đối, hò đáp, hò ghẹo, hò đơn.
6. Xác định các tiêu chí (các đặc trưng loài)
Bảng đối chiếu tiêu chí với ngoại diên của khái niệm:

7. Nêu định nghĩa. Lập sơ đồ cấu trúc để kiểm tra định nghĩa
Định nghĩa: “Hò đối đáp là một thể loại dân ca thường chia làm hai phe nam và nữ đối thoại qua lại bằng những câu hò”.
Sơ đồ cấu trúc:

[Đỗ Dũng]

Định nghĩa của cháu ngắn gọn, mới nghe qua rất hay, nhưng nghĩ lại chưa đầy đủ, thiếu mà lại dư; thiếu đặc trưng, dư phương tiện (đối đáp bằng câu hò), vì vô đầu "hò đối đáp là... thì (bằng câu hò) nữa là dư. Ta thử đặt đặc trưng, hò để làm gì, đây là định nghĩa cần phải đặt ra và ai sáng tạo ra nó... Hò đối đáp là để biểu đạt tình cảm nam nữ trong lao động, sinh hoạt; có phải hò là do nhân dân lao động sáng tạo? Vài ý chủ quan của chú, chờ nhiều ý kiến khác xem sao cháu nhé.
Thân,
Đỗ Dũng

[Hiếu Thảo K17A]

Định nghĩa của cháu ngắn gọn, mới nghe qua rất hay, nhưng nghĩ lại chưa đầy đủ, thiếu mà lại dư; thiếu đặc trưng, dư phương tiện (đối đáp bằng câu hò), vì vô đầu "hò đối đáp là... thì (bằng câu hò) nữa là dư. Ta thử đặt đặc trưng, hò để làm gì, đây là định nghĩa cần phải đặt ra và ai sáng tạo ra nó... Hò đối đáp là để biểu đạt tình cảm nam nữ trong lao động, sinh hoạt; có phải hò là do nhân dân lao động sáng tạo? Vài ý chủ quan của chú, chờ nhiều ý kiến khác xem sao cháu nhé.
Thân,
Đỗ Dũng

Dạ, cháu cám ơn chú. Ý kiến của chú rất hay ạ. Cháu sẽ xem lại để bổ sung cho thích hợp hơn.

[Hiếu Thảo K17A]

HIỆU CHỈNH
BÀI TẬP THỰC HÀNH 4: XÂY DỰNG ĐỊNH NGHĨA
1. Tìm và phân loại tất cả những định nghĩa hiện có
Định nghĩa: HÒ
Hò (tiếng Anh: Chanty) là một thể loại diễn xướng nhạc điệu phổ biến trong đời sống Việt Nam từ cổ đại, khởi nguồn từ tập quán sinh hoạt vùng chiêm trũng, diễn tả tâm trạng của người lao động. (Trần Văn Khê 2004: Du ngoạn trong âm nhạc truyền thống Việt Nam - NXB Trẻ, trang 81).
=> Đây là định nghĩa nêu đặc trưng.
2. Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa
Hò (tiếng Anh: Chanty) là một thể loại diễn xướng nhạc điệu phổ biến trong đời sống Việt Nam từ cổ đại, khởi nguồn từ tập quán sinh hoạt vùng chiêm trũng, diễn tả tâm trạng của người lao động.
Yêu cầu về hình thức:

Rõ ràng, sáng sủa, dễ hiểu
Ngắn gọn (dưới dạng 1 câu)

Yêu cầu về nội dung:

Đặc trưng giống: diễn xướng nhạc điệu => chưa rõ ràng.
Không định nghĩa vòng hoặc trùng lặp.
Không định nghĩa bằng phủ định hoặc từ trái nghĩa.
Không diễn đạt mập mờ, hoặc định nghĩa bằng ẩn dụ.

=> Không đạt yêu cầu.
3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung, những đặc trưng sai/thiếu
Có thể tiếp thu: diễn tả tâm trạng của người lao động.
Những đặc trưng sai/thiếu cần sửa chữa, bổ sung:

Là một thể loại diễn xướng nhạc điệu => chưa rõ ràng, vì “diễn xướng nhạc điệu” cũng chưa có định nghĩa chính xác.
Phổ biến trong đời sống Việt Nam từ cổ đại => chưa chắc.

4. Xác định đặc trưng giống
Đặc trưng giống: dân ca
5. Xác định ngoại diên của khái niệm
Hò, lý, hát ru
6. Xác định các tiêu chí (các đặc trưng loài)
Bảng đối chiếu tiêu chí với ngoại diên của khái niệm:

7. Nêu định nghĩa. Lập sơ đồ cấu trúc để kiểm tra định nghĩa
Định nghĩa: “Hò là một thể loại dân ca gắn với sinh hoạt, tâm trạng của người lao động, cũng có thể dùng để giao duyên giữa nam và nữ.
Sơ đồ cấu trúc:

[Hiếu Thảo K17A]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 5: LẬP BẢNG SO SÁNH
So sánh: hò đối đáp Tây Nam Bộ và hò đối đáp Bắc Trung Bộ
1. Xác lập tiêu chí so sánh

Bản chất
Chủ thể sáng tạo
Không gian diễn xướng
Mục đích
Lịch sử hình thành
Cách thể hiện
Cấu trúc câu
Thủ pháp dùng từ
Các cặp từ xưng hô
Âm vực
Yếu tố cảm xúc

2. Xác lập các đặc trưng đồng nhất và khác biệt của cặp đối tượng theo tiêu chí đã chọn
Đặc trưng tương đồng: đều là hò đối đáp của người lao động; diễn xướng trên đồng ruộng, sông nước, hội hè; mang ý nghĩa tinh thần
Đặc trưng khác biệt:

Hò đối đáp Tây Nam Bộ: có sau; nói thẳng nói thật; thường thay đổi; nói lái, đối nghĩa; âm vực thoáng đạt; tình cảm chi phối
Hò đối đáp Bắc Trung Bộ: có trước; kín đáo, hướng nội; ổn định; ẩn dụ, từ trái nghĩa; âm vực hẹp; tình cảm nảy nở theo thời gian

3. Lập bảng so sánh

[Hiếu Thảo K17A]

BÀI TẬP THỰC HÀNH 6: LẬP MÔ HÌNH
Tên mô hình: Hò đối đáp của người Việt ở Tây Nam Bộ
1. Xác định danh sách thành tố

Hò đối đáp
Người lao động

• Tính sông nước
  
• Tính bộc trực
• Tính thiết thực
• Tính mở thoáng
• Tính trọng nghĩa tình
Dân ca
Giao duyên

2. Mô hình mối quan hệ giữa các thành tố

[huytrank17b]

Chào bạn!
Theo như mình biết, trong hình thức hò trên cạn và hò sông nước nó gồm hai hình thức:
1. hò tự sự: thể hiện tâm tình
2. hò đối đáp: giữa 1 nam 1 nữ hoặc nhóm nam nữ
Theo như cách chia của bạn thì có thể thấy hò trên cạn và dưới nước theo lối tự sự là chính còn hò đối đáp là 1 thể loại riêng biệt, đồng đẳng với hai loại hò kia
Bạn tìm hiểu thêm nhé, mình cũng không chắc chắn 100%