Văn hóa dừa Bến Tre

Đây là nơi các thành viên Diễn đàn trao đổi các vấn đề về phương pháp luận và phương pháp học tập và nghiên cứu văn hoá học...

Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 8:47

Bài 1: Chọn cho mình một đề tài, phân tích tên đề tài. Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đối tượng. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa,...)

Tên đề tài: Văn hóa dừa Bến Tre

Mâu thuẩn
Dừa trong sinh học >< dừa trong đời sống
Dừa trong nông nghiệp >< Dừa trong văn hóa
Kinh tế >< văn hóa
Được nghiên cứu nhiều >< được nghiên cứu ít
--> Đối tượng nghiên cứu: văn hóa dừa

Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập
- Kiểm tra tính tương hiện: dừa là một loại cây vốn dĩ chỉ có giá trị về nông nghiệp tức là các sản phẩm của dừa được bán dạng thô mang lại giá trị kinh tế là chính. Nhưng qua sự linh hoạt và sáng tạo của con người, dừa đã được sử dụng với nhiều giá trị khác nhau phục vụ cho đời sống của người dân. Trải qua một thời gian dài những nếp sinh hoạt liên quan tới dừa đã tạo nên một nét văn hóa đặc trưng của vùng đất này. Như vậy trong kinh tế có văn hóa, trong văn hóa có kinh tế.
-Kiểm tra tính tương hóa: Nếu chỉ chú trọng phát triển nông nghiệp mà không lo sáng tạo ra những sản phẩm độc đáo, không chú trọng quảng bá hình ảnh dừa cũng như hình ảnh Bến Tre đến các tỉnh bạn cũng như đến các nhà đầu tư nước ngoài thì văn hóa dừa không phát triển. Ngược lại nếu như chỉ chú trọng phát triển văn hóa mà bỏ quên chăm lo trồng trọt nông nghiệp thì sản lượng bị giảm, không đủ đáp ứng như cầu. Như vậy nếu nông nghiệp quá thì văn hóa kém phát triển, còn văn hóa quá thì nông nghiệp giảm sút.
-Kiểm tra tính hướng hòa: cần phải hài hòa cả nông nghiệp và chú trọng phát triển văn hóa thì kinh tế mới phát triển bền vững.
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 8:57

Bài tập 2: Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
Phân tích tên đề tài

1. Xác định từ khóa
Có 2 từ khóa: Văn hóa dừa, Bến Tre

2. Xác định cấu trúc ngữ pháp tên đề tài
- Danh từ trung tâm: Văn hóa dừa
- Định tố 1: Bến Tre

Sơ đồ cấu trúc:
Hình ảnh
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 9:03

Bài tập 3: Lập đề cương chi tiết

DẪN NHẬP

1. Lý do chọn đề tài
Bến Tre là vùng đất được biết đến với cái tên “xứ dừa” hay “xứ ba đảo dừa xanh” cũng đủ cho thấy dừa là một sản vật đặc trưng của vùng sông nước này. Ở Bến Tre, dừa là loại cây trồng chiếm vị trí hàng đầu và dẫn đầu về diện tích dừa trong cả nước.
Từ lâu hình ảnh dừa đã hiện hữu trong nhận thức của những con người nơi đây không chỉ trong đời sống hàng ngày mà còn trong chiến đấu, trong lao động và cả trong thơ ca...
Nếu nói đến nét văn hóa đặc trưng của người dân Bến Tre ta không thể không thể không nhắc đến dừa. Với sự vận dụng linh hoạt nguồn vật liệu có sẵn từ dừa, người Bến Tre đã tạo nên một nét văn hóa rất riêng cho vùng quê của mình.
Bản thân người viết cũng là người con Bến Tre, nên thông qua đề tài này người viết cũng muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa dừa của vùng quê mình. Từ đó có thể giới thiệu đến những vùng quê khác và cũng để tự hào hơn về nét văn hóa truyền thống của quê hương.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu Văn hóa dừa Bến Tre nhằm mục đích tìm hiểu thêm về giá trị vật chất và tinh thần của người Bến Tre được biểu hiện trong nhận thức và ứng xử của họ đối với dừa.
3. Lịch sử vấn đề
Bến Tre thuộc vùng văn hóa Tây Nam Bộ, khu vực mà đã có rất nhiều sách, báo, bài nghiên cứu, bài viết nhắc đến. Trong những công trình nghiên cứu này cũng có nhắc đến văn hóa dừa ở Bến Tre nói riêng hay của cả Tây Nam Bộ nói chung như các công trình sau:
Tác giả Huỳnh Minh trong công trình Địa linh nhơn kiệt Kiến Hòa xưa và nay (Bến Tre) đã có 2 bài viết về dừa ở Bến Tre là “Quê tôi xanh mát dưới bóng dừa” và “Toàn cõi Việt Nam Bến Tre chiếm kỷ lục trồng dừa”. Trong hai bài viết này tác giả đã nêu lên khái quát được vai trò của dừa đối với người dân Bến Tre. Đồng thời tác giả cũng có nêu một vài công dụng của dừa trong đời sống.
Trong công trình Địa chí Bến Tre, đồng tác giả Thạch Phương và Đoàn Tứ có nêu khá rõ về nghề làm vườn ở Bến Tre mà đặc biệt là cây dừa đặc sản nơi đây. Bên cạnh đó, tác giả cũng có đề cập đến văn hóa ăn, mặc, ở mà dừa cũng là một trong những nguyên liệu đáng kể.
Hai công trình có liên quan trực tiếp đến đề tài này là bài viết “Cây dừa trong văn hóa Tây Nam Bộ” của Tiền Văn Triệu và “Cây dừa dưới góc nhìn văn hóa dân gian” của Trần Minh Thương. Cả hai công trình này đều tập trung làm rõ công dụng của dừa trong đời sống người dân dưới dạng liệt kê, mô tả là chính và cũng khái quát văn hóa chung của miền Tây Nam Bộ chứ không cụ thế ở Bến Tre, nơi dừa được xem là đặc sản. Do đó, chúng tôi đã mạnh dạng lấy văn hóa dừa Bến Tre để làm đề tài tiểu luận với mong muốn phân tích sân hơn nữa văn hóa ứng xử với dừa của người dân nơi đây. Bằng cách áp dụng hệ thống cấu trúc 5 thành phần, chúng tôi hy vọng sẽ có cái nhìn mới và toàn diện hơn về vấn đề này.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài này chúng tôi tập trung nghiên cứu văn hóa dừa Bến Tre trong cộng đồng cư dân sinh sống ở thành phố Bến Tre mà chủ yếu là người Kinh. Dừa mà chúng tôi muốn nghiên cứu được giới hạn là giống dừa trồng trên cạn chứ không bao gồm giống dừa nước.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Bài tiểu luận là một trong những công trình góp phần tìm hiểu sâu hơn về văn hóa dừa Bến Tre, để từ đó đề tài sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, cụ thể hơn về văn hóa Bến Tre cũng như về con người nơi đây.
Đồng thời kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ đóng góp thêm tư liệu cho những ai quan tâm hay muốn tiếp tục nghiên cứu sâu hơn hay rộng hơn về vấn đề này.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Trong quá trình làm tiểu luận, chúng tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp nghiên cứu liên ngành: để hoàn thành tiểu luận này, chúng tôi phải sử dụng nhiều tri thức của một số ngành có liên quan như lịch sử, địa lý, văn học, ký hiệu học văn hóa, ẩm thực... nên phương pháp liên ngành sẽ giúp chúng tôi có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về đối tượng.
Phương pháp hệ thống: được chúng tôi sử dụng nhằm sắp xếp các nguồn tư liệu, tài liệu, xây dựng đề cương cũng như triển khai các chương mục trong luận văn một cách hợp lý, khoa học.
Phương pháp loại hình: được vận dụng trong việc dựa vào chùm đặc trưng của loại hình văn hóa Bến Tre để mô tả, lý giải cho đối tượng nghiên cứu.
Phương pháp hệ thống - cấu trúc: phương pháp này giúp chúng tôi tìm hiểu dừa như một đối tượng trong mối quan hệ chặt chẽ với các thành tố văn hóa khác để từ đó chúng tôi phân tích đề tài theo một khung cấu trúc chặt chẽ. Nhờ đó mà hạn chế được những thiếu sót trong khảo sát do việc tiếp cận một chiều rời rạc.
Nguồn tư liệu: nguồn tư liệu được khai thác trên các trang thông tin điện tử của tỉnh Bến Tre cùng với những bài báo viết về vấn đề này.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần dẫn nhập, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và cở sở thực tiễn
Chương này nêu lên những khái niệm cơ bản như khái niệm văn hóa và khái niệm dừa để từ đó làm cơ sở cho những phân tích ở các chương sau.
Chương 2: Văn hóa nhận thức về dừa
Nhận thức của người dân Bến Tre về dừa là nội dung trọng tâm của chương này. Đối với người Bến Tre dừa không chỉ là một loại cây có nhiều giá trị sử dụng mà họ còn coi dừa như là một hình ảnh đại diện cho người con Bến Tre.
Chương 3: Văn hóa tận dụng và đối phó dừa
Trong chương này, chúng tôi sẽ làm rõ giá trị sử dụng của dừa trong đời sống người dân, người Bến Tre đã tận dụng một cách sáng tạo dừa như thế nào. Đồng thời tìm hiểu xem họ đối phó với những bất lợi từ dừa ra sao.
Chương 4: Văn hóa lưu luyến và sùng bái dừa
Với tầm quan trọng cũng như những gắn bó của dừa đối với người Bến Tre, không biết dừa đã đi vào đời sống tinh thần của họ từ khi nào. Dừa đã hiện diện trong lời nói trong tục ngữ, cao dao, trong thơ ca và cả âm nhạc...Chương này tập trung làm rõ những lưu luyến và sùng bái của người Bến Tre đối với dừa.

NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.1. Những khái niệm chung
1.1.1. Văn hóa
1.1.2. Dừa
1.2. Định vị vùng văn hóa Bến Tre
1.2.1. Thời gian văn hóa
1.2.2. Không gian văn hóa
1.2.3. Chủ thể văn hóa
1.3. Tổng quan về dừa Bến Tre
Tiểu kết
CHƯƠNG 2: VĂN HÓA NHẬN THỨC VỀ DỪA
2.1. Dừa là một loại cây trồng dễ trồng và có giá trị sử dụng cao
2.2. Phân loại dừa
2.3. Dừa là một hình ảnh tượng trưng cho Bến Tre
Tiểu kết
CHƯƠNG 3: VĂN HÓA TẬN DỤNG VÀ ĐỐI PHÓ DỪA
3.1. Văn hóa tận dụng dừa
3.1.1. Trồng dừa để giữ đất
3.1.2. Tận dụng dừa làm cầu
3.1.3. Tận dụng dừa làm nhà
3.1.4. Tận dụng dừa làm trò chơi trẻ con
3.1.5. Tận dụng dừa trong ẩm thực
3.1.6. Tận dụng dừa làm chất đốt
3.1.7. Tận dụng dừa làm đồ thủ công mỹ nghệ
3.1.8. Tận dụng dừa trong chữa bệnh và làm đẹp
3.2. Văn hóa đối phó dừa
3.2.1. Đối phó với độ cao
3.2.2. Đối phó với tai nạn bất ngờ từ dừa
3.2.3. Đối phó với lớp vỏ dày
Tiểu kết
CHƯƠNG 4: VĂN HÓA LƯU LUYẾN VÀ SÙNG BÁI DỪA
4.1. Văn hóa lưu luyến dừa
4.1.1. Ngữ văn dân gian
4.1.2. Thơ, nhạc
4.2. Văn hóa sùng bái dừa
Tiểu kết
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 9:08

Bài tập 4: Sưu tầm tài liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống phục vụ cho đề tài đã chọn. Sử dụng document map để sắp xếp tư liệu sao cho hợp lý nhất, chụp ảnh đưa lên topic của diễn đàn.

Tài liệu tham khảo

Sách
1. Huỳnh Công Tín, 2007: Từ điển từ ngữ Nam bộ. - NXB Khoa học Xã hội.
2. Huỳnh Minh, 1965: Địa linh nhơn kiệt Kiến Hòa xưa và nay (Bến Tre). – NXB Cánh Bằng.
3. Huỳnh Minh, 2001: Kiến Hòa (Bến Tre) xưa. – NXB Thanh Niên.
4. Lê Thông (chủ biên), Việt Nam các tỉnh và thành phố. - NXB Giáo Dục Việt Nam.
5. Nguyễn Duy Oanh, 1971: Tỉnh Bến Tre trong lịch sử Việt Nam (từ năm 1957 đến 1945). – NXB Phủ Quốc vụ Khanh đặc trách văn hóa.
6. Nguyễn Lân, 2000: Từ điển từ và ngữ Việt – Nam. – NXB Thành phố Hồ Chí Minh.
7. Nguyễn Như Ý, 1999: Đại từ điển Tiếng Việt. – NXB Văn hóa Thông Tin.
8. Nguyễn Văn Chiến, Trịnh Tất Đạt: Từ điển bách khoa đất nước và con người Việt Nam. – NXB Từ điển Bách Khoa.
9. Thạch Phương, Tứ Đoàn (chủ biên), 1991: Địa chí Bến Tre. – NXB Khoa học Xã hội.
10. Trần Ngọc Thêm, 2000: Cơ sở văn hóa Việt Nam. – NXB Giáo Dục.
11. Trần Ngọc Thêm, 2007: Lý luận văn hóa (tập bài giảng).
12. Vĩnh Tịnh, 2006: Từ điển Tiếng Việt. – NXB Lao động.

Website

1. Bentrenay, 2011: Tổng quan tỉnh Bến Tre, nguồn:
http://vietnamnay.com/xem-tin-tuc/tong- ... fault.html
2. Bentre.gov.vn: Bộ nhạc cụ làm bằng dừa, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/lehoidua/v-2/t/36
3. Bentre.gov.vn: Buổi đầu khai phá – xây dựng, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/index.php?opti ... &Itemid=47
4. Bentre.gov.vn: Ca dao về quê hương, đất nước và lịch sử, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/index.php?opti ... temid=70#6
5. Bentre.gov.vn: Con đường dừa, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/lehoidua/v-2/t/30
6. Bentre.gov.vn: Hình ảnh dừa với cuộc sống, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/lehoidua/v-2/t/8
7. Bentre.gov.vn: Tục ngữ và phương ngôn Bến Tre, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/index.php?opti ... &Itemid=70
8. Bùi Chương, Về thăm lễ hội xứ dừa, 2012, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/leh ... /t-6/n/110
9. Damcuoi.vn, 2011: Nhớ đủng đỉnh và đám cưới quê, nguồn:
http://damcuoi.vn/blog/chi-tiet/nho-dun ... m-cuoi-que
10. Đỗ Văn Công, 2012: Vài nét về sự hiện diện và phát triển của cây dừa Bến Tre, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/leh ... 1/t-3/n/32
11. Dost – bentre, 2009: Tầm quan trọng của cây dừa, nguồn:
http://www.dost-bentre.gov.vn/cay-trai- ... y-dua.html
12. Huy Khánh, 1995: Đất vườn và con người miệt vườn Bến Tre, nguồn:
http://bentreca.vn/news/topic/2624/dat- ... khanh.html
13. Khoahoc, 2011: Xây nhà từ gáo dừa, nguồn:
http://www.khoahoc.com.vn/doisong/ung-d ... o-dua.aspx
14. Lệ Thủy, 2010: Đa dạng các giống dừa, nguồn:
http://www.dost-bentre.gov.vn/cay-trai- ... g-dua.html
15. Lư Hội, 2008: Chuyện về cây dừa Bến Tre, nguồn:
http://www.baocantho.com.vn/?mod=detnew ... 2&id=13131
16. Minh Trấn, 2012: Đẹp lắm dừa ơi!, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/index.php?opti ... Itemid=250
17. Minh Trí, 2008: Dừa trong thơ ca, nguồn:
http://www.baodongkhoi.com.vn/?act=detail&id=6207
18. Nghệ thuật sống, 2012: Niềm vui bé nhỏ, nguồn:
http://lesinhdaminh.net/index.php/vi/ne ... e-nho-828/
19. Nguyễn Oanh, 2012: Xứ dừa Bến Tre, nguồn:
http://vietnam.vnanet.vn/vnp/vi-vn/13/2 ... fault.aspx
20. Nguyễn Thị Thủy, 2012: Đặc điểm một số giống dừa thường gặp ở Đồng Bằng sông Cửu Long và các tỉnh duyên hải miền Trung Việt Nam, nguồn;
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/leh ... t-19/n/127
21. Nguoimocay.com, 2012: Hình ảnh festival Dừa lần 3 năm 2012, nguồn:
http://nguoimocay.com/diendan/anh-su-ki ... 012-a.html
22. Sức khỏe và đời sống, 2007: Chữa bệnh bằng nước dừa, nguồn:
http://vnexpress.net/gl/doi-song/2007/04/3b9f52aa/
23. Tiền Văn Triệu, 2011: Cây dừa trong văn hóa Tây Nam Bộ, nguồn:
http://www.vanhoahoc.edu.vn/nghien-cuu/ ... am-bo.html
24. Trần Minh Thương: Cây dừa – dưới góc nhìn văn hóa dân gian, nguồn:
http://namkyluctinh.org/a-vh-vminh/tran ... caydua.pdf
25. Trung tâm TTXTDL, 2011: Mời bạn về Bến Tre khám phá “Festival Dừa lần III/ 2012”, nguồn:
http://dlbentre.blogspot.com/2011/11/mo ... a-lan.html
26. Trung tâm TTXTDL, 2012: Hành trình khám phá làng nghề tiểu thủ công nghiệp xứ dừa, nguồn:
http://www.bentre.gov.vn/drp/portal/leh ... /t-6/n/111
27. Trung Uyên, Lư Thế Nhã, 2012: Khai mạc lễ hội dừa lần 3, nguồn:
http://tuoitre.vn/Kinh-te/485726/Khai-m ... -2012.html
28. Việt báo, 2006: Cấp cứu do dừa... rụng trúng đầu, nguồn:
http://vietbao.vn/Khoa-hoc/Cap-cuu-do-d ... 47167/197/
29. Việt báo, 2012: Công dụng chữa bệnh của quả dừa, nguồn:
http://vietbao.vn/Suc-khoe/Cong-dung-ch ... 77187/250/
30. Wikipedia: Dừa, nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/D%E1%BB%ABa

Sử dụng Document Map
Hình ảnh

Tạo mục lục

Hình ảnh
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 9:33

Bài tập 5: Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài lập bảng( bắt buộc), lập mô hình, thuật giải (nếu có)

Lập bảng

Hình ảnh

Thuật giải

Hình ảnh
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 9:47

Bài 6: Tìm tất cả các định nghĩa và phân tích định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa

Bước 1: Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
1. Dừa là cây cùng họ với cau, quả chứa nước ngọt, cùi dùng để ăn hoặc ép dầu (Nguyễn Như Ý, 1999: Đại từ điển Tiếng Việt – NXB Văn hóa Thông Tin).
2. Dừa là loài cây cùng họ với cau, quả to có vỏ dày, cùi trắng, bên trong chứa nước ngọt (Nguyễn Lân, 2000: Từ điển từ và ngữ Việt – Nam – NXB Thành phố Hồ Chí Minh)
3. Dừa là cây cùng họ với cau, thân cột, lá to hình lông chim, quả chứa nước ngọt, có cùi dùng để ăn hoặc ép lấy dầu. (Vĩnh Tịnh, 2006: Từ điển Tiếng Việt – NXB Lao động)
4. Dừa là một loại cây trong họ Cau. Nó cũng là thành viên duy nhất trong chi Cocos và là một loại cây lớn, thân đơn trục (nhiều khi gọi là nhóm thân cau dừa) có thể cao tới 30m, với các lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần, cuống và gân chính dài 4-6 m, các thùy lớp gân cấp 2 có thể dài tới 60-90cm, lá kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân, các lá già khi rụng để lại vết sẹo trên thân. (Wikipedia)
5. Dừa là loại cây gỗ thuộc họ Cau, có nhiều giống được trồng nhiều nơi ở Việt Nam, nhiều nhất ở các tỉnh phía nam. Thân cột, hình trụ, cao tới 20m, trên thân mang nhiều vết sẹo lá rụng hình tròn. Lá to hình lông chim mọc thành chùm ở ngọn cây. Hoa đơn tính, hợp thành cụm hoa đuôi sóc phân nhánh nhiều, bao phủ bởi 1-2 lá bắc to, dài, chắc gọi là mo. Quả hạch có vỏ ngoài xanh lục (lúc còn non), vỏ giữa có nhiều xơ, vỏ trong rất cứng (sọ dừa) với 3 lỗ ở phía cuống. Hạt có nội nhũ lỏng lúc còn non, khi già đọng lại thành cùi xốp màu trắng, chứa nhiều chất béo. Cùi, nước dừa được dùng rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm, là mứt, bơ, xà phòng, vv,; xơ dừa bện dây, sọ dừa chế than hoạt tính. (Nguyễn Văn Chiến, Trịnh Tất Đạt: Từ điển bách khoa đất nước và con người Việt Nam – NXB Từ điển Bách Khoa)

Bước 2: Phân tích từng định nghĩa:

Hình ảnh

Hình ảnh

Bước 3: Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu
- Theo thể loại, có 3 loại: dừa là loại cây cùng họ Cau, là loại cây gỗ thuộc họ Cau, là một loại cây lớn
- Theo đặc tính:
+ Quả, 2 loại: chứa nước ngọt, to có vỏ dày
+ Cùi, 1 loại: trắng
+ Thân, 4 loại: cột; hình trụ cao tới 20m; trên thân mang nhiều vết sẹo lá rụng hình tròn; thân đơn trục có thể cao tới 30m
+ Lá, 3 loại: to hình lông chim mọc thành chùm ở ngọn cây; lá đơn xẻ thùy lông chim 1 lần cuống và gân chính dài 4-6 m, các thùy lớp gân cấp 2 có thể dài tới 60-90cm; lá kèm thường biến thành bẹ dạng lưới ôm lấy thân, các lá già khi rụng để lại vết sẹo trên thân
+ Hoa, 1 loại: đơn tính, hợp thành cụm hoa đuôi sóc phân nhánh nhiều, bao phủ bởi 1-2 lá bắc to, dài, chắc gọi là mo
+ Quả, 1 loại: hạch có vỏ ngoài xanh lục (lúc còn non), vỏ giữa có nhiều xơ, vỏ trong rất cứng (sọ dừa) với 3 lỗ ở phía cuống. Hạt có nội nhũ lỏng lúc còn non, khi già đọng lại thành cùi xốp màu trắng, chứa nhiều chất béo

- Theo công dụng, 2 loại: cùi dùng để ăn hoặc ép dầu; Cùi, nước dừa được dùng rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm, là mứt, bơ, xà phòng, vv xơ dừa bện dây, sọ dừa chế than hoạt tính

Như vậy, có thể tiếp thu dừa là một loại cây thuộc họ Cau, thân gỗ lớn dạng cột đứng, trên thân mang nhiều vết sẹo lá rụng hình tròn, lá to hình lông chim, quả to có vỏ dày chứa nước ngọt, cùi trắng.

Bước 5. Xác định đặc trưng giống để quy khái niệm được định nghĩa vào
Là một loại cây thuộc họ Cau

Bước 6. Xác định các đặc trưng loài cho phép khu biệt khái niệm được định nghĩa với các khái niệm khác cùng bậc
- quả to có vỏ dày chứa nước ngọt ( phân biệt với quả dừa nước nhỏ, cau, thốt nốt...hay các loại quả không chứa nước)
- cùi trắng (phân biệt với các loại quả không cùi, có thịt như xoài, mít, dâu...)
- lá to hình lông chim (phân biệt với tre dài, )
- thân dạng cột, trên thân mang nhiều vết sẹo lá rụng hình tròn (phân biệt với các loại cây thân chia nhánh như mít, xoài, cây có thân leo... hay thân có đốt như tre...)

Bước 7. Lập sơ đồ cấu trúc để kiểm tra xem định nghĩa đã xây dựng có đáp ứng được nhu cầu hay không

Hình ảnh

Kết quả cuối cùng: Dừa là một loại cây thuộc họ Cau, thân gỗ lớn dạng cột đứng, trên thân mang nhiều vết sẹo lá rụng hình tròn, lá to hình lông chim, quả to có vỏ dày chứa nước ngọt, cùi trắng.
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 9:48

Bài 7: So sánh 2 vật/ hiện tượng bất kỳ

Hình ảnh
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần

Re: Văn hóa dừa Bến Tre

Gửi bàigửi bởi doantrang1808 » Thứ 2 02/07/12 19:15

Bài 8:

1. Lựa chọn hệ thống loại hình
Theo xu hướng phát triển của văn hóa dừa hiện nay thì ta có thể phân thành hai loại hình chính:
- Đời sống vật chất: dừa được sử dụng để phục vụ đời sống vật chất của con người
- Đời sống tinh thần: dừa cũng trở thành đề tài của thơ ca, ca dao, âm nhạc và đặc biệt là lễ hội phục vụ đời sống tinh thần của người dân
2. Phân loại các phần tử của đối tượng thành các nhóm
Hai hướng chính để phát triển dừa ở Bến Tre:
- Kinh tế: đáp ứng các nhu cầu vật chất, và nguồn thu nhập cho người dân, tập trung chủ yếu vào các ngành nghề thủ công mỹ nghệ và lễ hội
- Văn hóa: đáp ứng nhu cầu tinh thần cho người dân
3. Lập ảnh xạ giữa hệ thống các nhóm của đối tượng nghiên cứu với hệ thống các loại hình đã chọn

Hình ảnh

4. Vận dụng chùm đặc trưng của loại hình để mô tả nhóm tương ứng của đối tượng nghiên cứu. Chi tiết hóa, bổ sung, điều chỉnh, giải thích các hiện tượng đặc thù.

Từ sơ đồ ánh xạ trên ta lập được bảng sau:

Hình ảnh

Vấn đề được rút ra sau khi áp dụng phương pháp loại hình:
Dừa đã đi vào đời sống vật chất và cả đời sống tinh thần của người dân Bến Tre. Nhận thức được điều này tỉnh cũng đã có nhiều chính sách, biện pháp hỗ trợ phát triển diện tích lẫn sản lượng dừa nhằm phát triển thu nhập của người dân cũng như kinh tế của tỉnh nhà. Tuy nhiên, nếu chỉ xem phát triển văn hóa là để đáp ứng nhu cầu tinh thần không thì chưa đủ. Tưởng chừng như mọi ứng xử của con người đối với dừa đều nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất cũng như nhu cầu kinh tế. Nhưng qua phân tích trên ta có thể thấy được văn hóa bao trùm lên tất cả mọi lĩnh vực xã hội. Văn hóa là nền tảng cho phát triển kinh tế. Do đó, bên cạnh yếu tố kinh tế thì văn hóa cũng là một khía cạnh quan trọng cần được chú trọng quan tâm phát triển. Nếu quan tâm đến phát triển văn hóa đúng mức thì sẽ hỗ trợ cho việc phát triển kinh tế rất nhiều, đặc biệt là việc quảng bá hình ảnh Bến Tre. Nếu như những căn nhà, những cây cầu bằng dừa được sáng tạo thêm nhiều mẫu mã, kiểu dáng và phổ biến rộng rãi trong đời sống, đặc biệt là ở thôn quê hay các làng du lịch sẽ thu hút được nhiều khách du lịch đến với Bến Tre; các món ăn chú trọng hơn về cách trình bày, sáng tạo ra nhiều món mới thì những đặc sản quê nhà này có thể sẽ tiến xa hơn đến các tỉnh bạn hay thậm chí ra thế giới. Đặc biệt là các đồ thủ công mỹ nghệ, đây là một ngành góp phần lớn trong việc phát triển kinh tế của tỉnh, do đó nên được quan tâm phát triển về mẫu mã cũng như chất lượng kết hợp với hoạt động quảng bá phù hợp thì sản phẩm sẽ có cơ hội phát triển rộng rãi. Đặc biệt cần chú trọng hơn nữa những hoạt động mang đậm nét tinh thần. Lễ hội dừa là một ví dụ điển hình. Những hoạt động văn hóa này không chỉ mang lại lợi nhuận từ du lịch mà còn thu hút được nhiều vốn đầu tư từ nơi khác đến, góp phần vào việc phát triển chung của tỉnh nhà. Như vậy, bằng phương pháp loại hình, ta có thế thấy được văn hóa không chỉ đơn thuần phục vụ nhu cầu tinh thần của con người, mà phát triển văn hóa có thể được xem là giai đoạn cầu nối để phát triển kinh tế. Phát triển kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hóa, âm dương hòa hợp thì phát triển mới cao và mới bền vững.
Sống trên đời cần có một tấm lòng, dù chỉ là để gió cuốn đi!
RANDOM_AVATAR
doantrang1808
 
Bài viết: 60
Ngày tham gia: Thứ 4 06/04/11 9:07
Đến từ: Bến Tre
Cảm ơn: 1 lần
Được cám ơn: 3 lần


Quay về Phương pháp học tập và nghiên cứu VHH

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến16 khách