Nghi lễ cưới hỏi của người Chăm Hiêr ở Ninh Thuận

[vantiensinh]

"Culture is shared"
Văn hóa học thân!
Môn học Phương pháp nghiên cứu trong KHXH&NV của thầy Trần Ngọc Thêm mới trải qua 1/9 chặng đường mà đã ghi lại biết bao dấu ấn trong cách nghĩ, cách học, cách nghiên cứu của tập thể HVCH&NCS tụi mình. Điều này thể hiện vô cùng rõ nét qua lượng đề tài nghiên cứu phong phú, đa dạng, lạ có, quen có của các bạn post lên diễn đàn.
Hòa chung không khí học tập, nghiên cứu, thảo luận sôi nổi của mọi người mình xin mạn phép gửi các bạn sơ đồ phân tích đề tài nhỏ nhỏ của mình: Nghi lễ cưới hỏi của người Chăn Hiêr ở Ninh Thuận
Mình rất mong nhận được ý kiến đóng góp chân thành, thẳng thắn của thầy, các anh chị và các bạn để đề tài của mình có thể trở thành một đề tài nghiên cứu khoa học đúng nghĩa.
Trân trọng!!!

[vantiensinh]

Hic. Bùn quá hen. Sao chả ai vào nhận xét bài của mình thía này. hu hu hu. Có ai cứu giúp tui hem nào ?

[newday]

Hi!
mình đọc đề cương thấy đề tài này lạ quá. Làm tốt đấy, cố gắng nhé.

[nguyentoloan]

hi Vantiensinh,
Đề tài này lạ đấy! Mình thấy rất thú vị, chỉ xin góp ý chút thui...
Theo mình đã đọc được từ các tài liệu thì cộng đồng Chăm ở Việt Nam hiện nay có nhiều nhóm Chăm khá phức tạp. Nhưng nói chung có thể chia thành 3 nhóm:
- nhóm Chăm Awal (ảnh hưởng của Hồi giáo)
- nhóm Chăm Ahier (ảnh hưởng của Bà la môn giáo)
- Còn một nhóm nhỏ người Chăm Hroi ở Phú Yên và Bình Định, họ chỉ thờ cúng tổ tiên chứ không theo 2 tôn giáo lớn của người Chăm.
Trong nhóm Chăm Awal (ảnh hưởng của Hồi giáo) thì lại có thể chia thành: Hồi giáo Islam (chính thống) chủ yếu tập trung ở Tây Nam Bộ và Hồi giáo Bàni (Hồi giáo đã bản địa hóa) ở Ninh Thuận, Bình Thuận.
Còn nhóm Chăm Ahier ở Ninh Thuận, họ theo Bà la môn giáo, nhưng cũng không phải Bà la môn giáo chính thống mà ở đây đã có sự "bản địa hóa": chẳng hạn họ không coi Brahman là đấng sáng tạo tối cao, mà họ tôn sùng Pô Inu Naga (Mẹ xứ sở)...
Any way, theo mình thì ở cấp độ 2, có thể phân chia thành: nhóm Chăm ảnh hưởng Hồi giáo (Awal); nhóm Chăm ảnh hưởng của Bà la môn giáo (Ahier) và nhóm Chăm Hroi (thờ cúng tổ tiên). Ý kiến chủ quan của mình thui, Vantiensinh nghĩ thử xem nhé!
À, mình có 1 điều nữa, thắc mắc thật sự. Ở cấp độ 1, Vantiensinh có chia nghi lễ vòng đời trong giai đoạn trưởng thành thành 3 mục nhỏ: nghi lễ trưởng thành, nghi lễ cưới hỏi, và nghi lễ cưới lén. Mình thật tình không biết về "nghi lễ cưới lén" . Vantiensinh có thể giải thích sơ sơ được hem? Liệu có thể gộp chung nghi lễ cưới lén vào nghi lễ cưới hỏi được hok?

Đề tài này hay nhưng cũng sẽ khó đấy. Vì theo mình biết thì người Chăm Ahier họ coi cuộc sống hiện tại chỉ là tạm thời, còn cuộc sống sau khi chết, thế giới bên kia mới là vĩnh cữu. Vậy nên, các nghi lễ sinh thành, nghi lễ trưởng thành, nghi lễ cưới hỏi họ không coi trọng nhiều bằng nghi lễ tang ma. Nếu viết về nghi lễ tang ma sẽ nhiều cái để viết hơn. Mình thấy Vantiensinh đã dám chọn một hướng đi khó, chúc Vantiensinh thành công nhé!

[vantiensinh]

hi Vantiensinh,
Any way, theo mình thì ở cấp độ 2, có thể phân chia thành: nhóm Chăm ảnh hưởng Hồi giáo (Awal); nhóm Chăm ảnh hưởng của Bà la môn giáo (Ahier) và nhóm Chăm Hroi (thờ cúng tổ tiên). Ý kiến chủ quan của mình thui, Vantiensinh nghĩ thử xem nhé!
À, mình có 1 điều nữa, thắc mắc thật sự. Ở cấp độ 1, Vantiensinh có chia nghi lễ vòng đời trong giai đoạn trưởng thành thành 3 mục nhỏ: nghi lễ trưởng thành, nghi lễ cưới hỏi, và nghi lễ cưới lén. Mình thật tình không biết về "nghi lễ cưới lén" . Vantiensinh có thể giải thích sơ sơ được hem? Liệu có thể gộp chung nghi lễ cưới lén vào nghi lễ cưới hỏi được hok?

Hi Tố Loan và Newday, trước tiên mình xin cảm ơn ý kiến đóng góp của 2 bạn và cả những ai...sẽ đóng góp cho đề tài của mình nữa.
Cách Tố Loan nhận xét đề tài của mình tỏ rõ bạn có vốn tri thức sâu rộng về dân tộc Chăm và tìn ngưỡng của họ ha.
Về đóng góp của Tố Loan cho việc phân cấp đề tài của mình, mình sẽ xem xét cẩn thận và sẽ chỉnh sửa cho phù hợp. Quả thực đề tài của mình còn nhiều thiếu sót và thật may mắn những thiếu sót ấy đã được Tố Loan chỉ ra rất kịp thời.
Về "nghi lễ cưới lén", có thể nói đây là 1 nghi lễ độc đáo của người Chăm Hier. Cưới lén là những đám cưới của người Chăm tổ chức trên quy mô nhỏ, người tham dự chỉ là gia đình và họ tộc hai bên trai gái. Đám cưới lén buộc phải tổ chức vì những lí do bất khả kháng của một trong hai bên nhà trai hoặc gái: 1 trong 2 nhà có tang, 1 trong 2 nhà có làm lễ nhập kút, cặp trai gái bị cho là đã có quan hệ tình dục hoặc cô gái có mang...
Nghi thức của lễ cưới lén đơn giản, chỉ là làm thủ tục xin các vị thần chứng giám, không tổ chức đám cưới và tiệc tùng linh đình.
Nghi lễ cưới lén thực chất chỉ tổ chức lễ dạm hỏi rồi đôi trai gái thành vợ chồng luôn.
Có thể coi cưới lén là 1 trường hợp đặc biệt của cưới hỏi.
Rất cảm ơn bạn Tố Loan đã đóng góp nhiệt tình cho đề tài của mình.
Vì đề tài của mình vẫn đang trong quá trình hoàn thiện nên rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các bạn khác nữa ha.

[GauTruc]

Chào Vantiensinh, mình cũng chọn một đề tài liên quan đến việc cưới hỏi và mình thấy đề tài của Văn làm cũng hay đấy.
Khi đọc sơ đồ của Văn, mình xin góp một ý kiến nhe. Đó là chỗ Văn làm phần "Các nghi lễ trưởng thành trong vòng đời người" và phân tích ở dưới thì mình thấy hình như hơi thiếu thì phải. Không biết là có phải do cách Văn dùng tiêu đề này là quá rộng và việc phân tích ở dưới là thiếu hay không? Vì mình thấy trong phần cấp độ 1 có thể thêm vào đó một mục là tang ma nữa cũng được vì nó cũng có thể xếp vào "Các nghi lễ trưởng thành trong vòng đời người" cũng được mà. . hoặc là ở đây sẽ ghi là "các nghi lễ trưởng thành khác " thì mình thấy hợp lý hơn.
Ngoài ra, theo mình biết thì các nghi lễ của người Chăm ở Việt Nam hiện nay cũng rất đa dạng, mang đậm bản sắc tôn giáo của họ và hầu như không có một nhóm địa phương Chăm nào giống nhau. Do đó, nếu Văn so sánh nghi lễ cưới hỏi này giữa người Chăm Hiêr ở Ninh Thuận với một số nhóm CHĂM khác như đã phân tích trong sơ đồ thì mình thấy là đề tài khá rộng và đi theo một hướng khá phức tạp đấy.
Đó là một số ý kiến đóng góp chủ quan của mình thôi nhé.
Chúc Văn thành công với đề tài mình đã chọn.

[HoangPhuong]

Cung giong nhu nhan xet cua cac ban. Day la mot de tai la va cung hay. Nhung theo minh o cap do 1 le cuoi len cung thuoc vao le cuoi hoi roi!

[vantiensinh]

Khi đọc sơ đồ của Văn, mình xin góp một ý kiến nhe. Đó là chỗ Văn làm phần "Các nghi lễ trưởng thành trong vòng đời người" và phân tích ở dưới thì mình thấy hình như hơi thiếu thì phải. Vì mình thấy trong phần cấp độ 1 có thể thêm vào đó một mục là tang ma nữa cũng được vì nó cũng có thể xếp vào "Các nghi lễ trưởng thành trong vòng đời người" cũng được mà. . hoặc là ở đây sẽ ghi là "các nghi lễ trưởng thành khác " thì mình thấy hợp lý hơn.
Ngoài ra, theo mình biết thì các nghi lễ của người Chăm ở Việt Nam hiện nay cũng rất đa dạng, mang đậm bản sắc tôn giáo của họ và hầu như không có một nhóm địa phương Chăm nào giống nhau. Do đó, nếu Văn so sánh nghi lễ cưới hỏi này giữa người Chăm Hiêr ở Ninh Thuận với một số nhóm CHĂM khác như đã phân tích trong sơ đồ thì mình thấy là đề tài khá rộng và đi theo một hướng khá phức tạp đấy.
Đó là một số ý kiến đóng góp chủ quan của mình thôi nhé.
Chúc Văn thành công với đề tài mình đã chọn.

Cảm ơn Gautruc và cả hoangphuong nữa (hic. bài của phuong bi admin delete ùi) rất nhiều vì những ý kiến đánh giá xác đáng của bạn cho đề tài của mình.
Mình xin có một vài giải trình với Gautruc và các bạn ha. Trước tiên mình xin bảo lưu quan điểm của mình về việc xác định phạm vi nghiên cứu của mình: nghi lễ cưới hỏi/ Nghi lễ quan trọng nhất thuộc những nghi lễ trong giai đoạn trưởng thành của vòng đời người.
Để nghiên cứu về nghi lễ trưởng thành, mình tựa trên quan điểm của nhà nghiên cứu A.V Gennep trong cuốn Các nghi thức chuyển tiếp và 1 số nhà nghiên cứu khác khi phân chia vòng đời người gồm 3 giai đoạn chính: sinh, trưởng thành và tử. Như vậy thì mục tang ma mà Gautruc gợi ý mình nằm trong các nghi lễ thuộc giai đoạn tử của đời người ha. +_+
Ý kiến thứ hai của Gautruc mình xin tiếp thu và sẽ bổ sung, chỉnh sửa trong quá trình nghiên cứu đề tài.

[Bui Thi To]

Chào bạn vantiensinh,

Mình đã tham khảo đề tài của bạn và có góp ý nhỏ như sau:
Cấp độ 1 "nghi lễ trưởng thành" bạn có thể gộp vào cấp độ 0, vì mình thấy trùng nhau.

Ngoài ra, mình cũng đang làm đề tài về lễ hội Rija Nưgar có viết về đề tài người Chăm, và post bài lên vào ngày 31/3/2010. Mình rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn về bài của mình, vì bạn cũng là người nghiên cứu về người Chăm nên có thể bạn rất am hiểu về lĩnh vực này.

Mong nhận được hồi âm của bạn. Chân thành cám ơn./.

[newday]

Chào Văn!
Anh đọc kỹ lại đề tài của Văn rồi, anh thấy ý kiến của Loan về nghi lễ cưới lén đã được Văn giải thích, nhưng anh vẫn nghĩ là phần đó em cho vào cùng nghi lễ cưới hỏi (giống như là một ngoại lệ). Còn song song với đó là một số nghi lễ khác trong giai đoạn trưởng thành này. Theo thiển ý của anh là vậy. Thử suy nghĩ nhé
Chúc Văn thành công