CHỢ NỔI TÂY NAM BỘ

[quynhanh]

Lập cấu trúc cho đề tài “Chợ nổi Tây Nam Bộ”

[quynhanh]

Định vị đối tượng và lập đề cương chi tiết cho đề tài: Chợ nổi miền Tây Nam Bộ
1. Định vị đối tượng: hệ tọa độ K-C-T
- Chủ thể: giới thương hồ
- Không gian: miền Tây Nam Bộ (13 tỉnh)
- Thời gian: từ khi hình thành chợ nổi (đầu thế kỷ XIX cho đến nay)

2. Đề cương chi tiết
Dẫn nhập
1. Những vấn đề chung
1.1. Khái niệm chợ nổi
1.2. Chợ nổi miền Tây Nam Bộ nhìn từ hệ tọa độ văn hóa
1.2.1. Không gian
1.2.2. Chủ thể
1.2.3. Thời gian
2. Chợ nổi miền Tây Nam Bộ nhìn từ văn hóa nhận thức
2.1. Vị trí của tầng lớp thương hồ trong nhận thức của người miền Tây Nam Bộ
2.2. Triết lý kinh doanh
2.2.1. Chữ tín làm đầu
2.2.2. Đề cao nghĩa khí
3. Chợ nổi miền Tây Nam Bộ nhìn từ văn hóa tổ chức và ứng xử
3.1. Văn hóa tổ chức
3.1.1. Tổ chức hành chính
3.1.2. Tổ chức theo ngành hàng
3.2. Văn hóa ứng xử
3.2.1. Ứng xử với môi trường tự nhiên
3.2.2. Ứng xử với môi trường xã hội
Kết luận
Tài liệu tham khảo

[quynhanh]

* Sách
1. Hội khoa học lịch sử Tp.Hồ Chí Minh 2005: Nam Bộ Đất và Người. – NXB Trẻ.
2. Nguyễn Kim Thản (cb) 2006: Từ điển tiếng Việt. – Nhà xuất bản Văn hóa Sài Gòn.
3. Nguyễn Phương Thảo 2008: Văn hóa dân gian Nam Bộ những phác thảo. –NXB Văn hóa Thông tin.
4. Nhâm Hùng 2009: Chợ nổi Đồng bằng sông Cửu Long. – NXB Trẻ.
5. Sơn Nam 2009: Nói về miền Nam, Cá tính miền Nam, Thuần phong mỹ tục Việt Nam. – NXB Trẻ.
6. Trần Ngọc Thêm 2005: Khu vực Nam Bộ và tình hình nghiên cứu Khoa học xã hội và Nhân văn Nam Bộ, trích “Những vấn đề xã hội – nhân văn khu vực Nam Bộ giai đoạn 2005-2010”.
7. Trần Ngọc Thêm 1993/2006: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam. – NXB Tổng hợp Tp. HCM.
8. Trần Ngọc Thêm 2007: Tập bài giảng Văn hóa Quản trị kinh doanh.

* Internet
1. Chợ nổi Cái Bè – Bức phác họa miền Tây Nam Bộ
http://vnexplore.net/news/556
2. Chợ nổi miền Tây Nam Bộ
http://cadao.org/index.php?option=com_c ... &Itemid=98
3. Chợ nổi ngã Năm và nét sinh hoạt đặc trưng Tây Nam Bộ
http://www.vinabooking.vn/kham-pha-du-l ... nam-bo-565
4. Du ngoạn miệt vườn xứ Tây Nam Bộ
http://www.baodantoc.vn/index.php?optio ... Itemid=360
5. Miền Tây Nam Bộ - Sự thi vị của vùng sông nước miệt vườn
http://baokinhteht.com.vn/home/20100712 ... t-vuon.htm
6. Sa Đec – Cầu nối Đông và Tây Nam Bộ
http://www.thuviendongnai.gov.vn/docmie ... cd89d&ID=9

[quynhanh]

Bài tập 5: Lập bảng so sánh giữa Chợ nổi miền Tây Nam Bộ và các chợ nổi khác trong khu vực

[quynhanh]

Bài tập 6: Định nghĩa “Chợ nổi”
Bước 1. Tìm các định nghĩa có liên quan đến khái niệm “Chợ nổi”
- Từ điển tiếng Việt: chợ nổi là thứ chợ chuyên nhóm họp trên ghe thuyền ở các sông rạch tại nhiều vùng thuộc đồng bằng sông Cửu Long.
- Trang web Wikipedia: chợ nổi là một loại hình chợ thường xuất hiện tại vùng sông nước được coi là tuyến giao thông chính.
- Trang web Tudien.xalo.vn: chợ nổi là chợ họp một cách tự phát trên mặt sông, mặt nước, các hoạt động mua bán diễn ra trên thuyền, trên xuồng.
Bước 2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa



Bước 3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung
- Định nghĩa của Wikipedia là định nghĩa nêu đặc trưng.
- Định nghĩa của Tudien.xalo.vn là định nghĩa miêu tả.
Những nét nghĩa chung: loại hình chợ gắn liền với sông nước, phương tiện di chuyển bằng ghe, thuyền, xuồng,...

Bước 4. Các cách sử dụng khái niệm hiện hành
- Chợ nổi như cách gọi của người Việt là để chỉ những khu chợ được nhóm họp trên sông, cụ thể là các sông ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.
- Chợ nổi được để chỉ khu chợ nhóm họp trên những con rạch nhỏ chảy giữa khu dân cư như khu chợ Damnoen Saduak – Thái Lan.
- Làng chợ nổi là từ dùng để chỉ nơi mua bán và sinh sống của cư dân ở phía tây bắc Biển Hồ như chợ Tonlé Sap – Campuchia.

Bước 5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại)
Khái niệm rộng hơn cùng loại là “Chợ”
- Tự điển Bách Khoa Việt Nam: chợ là nơi gặp nhau giữa cung và cầu các các hàng hóa, dịch vụ, vốn; là nơi tập trung hoạt động mua bán hàng hóa giữa người sản xuất, người buôn bán và người tiêu dùng.
- Đại từ điển tiếng Việt: chợ là nơi công cộng để nhiều người đến mua bán vào những buổi hoặc những ngày nhất định.

Bước 6. Xác định các đặc trưng loài
Hoạt động trên sông nước ≠ với các loại hình chợ hoạt động trên những địa hình khác như trên bộ (chợ làng), trên núi (chợ phiên)...
Định nghĩa sơ bộ: chợ nổi là một loại hình chợ có không gian hoạt động là vùng sông nước.

Bước 7. Lập sơ đồ cấu trúc


Sản phẩm cuối cùng: Chợ nổi là một loại hình chợ chỉ diễn ra trên sông nước.

[quynhanh]

Bài tập 7.

[quang an]

Trong bảng so sánh ở tiêu chí "không gian hình thành" bạn có nói VHKDCN "chỉ có ở miền Tây Nam Bộ" thì không chính xác lắm

[To Anh Thu]

@ quang an: mình đồng ý với quynhanh là chợ nổi chỉ có ở miền Tây Nam Bộ cho dù dọc duyên hải miền Trung cũng có trao đổi mua bán nhưng mức độ và phạm vi nhỏ hẹp, chưa phát triển đến loại hình chợ. Các chợ nổi miền Tây Nam Bộ hình thành và phát triển đặc sắc đến mức, trong thế so sánh với các chợ nổi khác của Thái Lan như Damnoen Saduak, của Campuchia như Tonle Sap...

Mình cũng trao đổi thêm với quynhanh ở chỗ là:
-chủ thể kinh doanh: dân tứ xứ + dân địa phương: vì mình nhớ là bà con của mình ở gần chợ, tức trong vườn trái cây, thường chở ghe rau củ quả, trái cây ra mua bán, trao đổi với bạn hàng.
- cách thức quảng cáo: mình ấn tượng với tiếng rao lắm, nếu như bạn nói bẹo hàng (cây bẹo) là trực quan cụ thể bằng sản phẩm thì mình sẽ nói tiếng rao là trực quan sinh động bằng âm thanh đó. Quê mình họ rao cũng "ngọt ngào" lắm, ^^! quynhanh cho tiếng rao vô chơi chung với bẹo hàng nha.

Chúc quang an và quynhanh một ngày tốt lành! ^^

[quynhanh]

Cảm ơn Quang An và Anh Thư đã góp ý. Mình sẽ thêm vào "dân địa phương" trong mục Chủ thể. Còn về tiếng rao, theo thực tế mình từng đi chợ nổi thì có tiếng rao nhưng không phổ biến, vì giữa sông nước bao la, tiếng máy nổ của tàu ghe rất lớn, át đi tiếng rao nên hầu như chỉ những ghe bán hàng dịch vụ (cà phê, đồ ăn sáng,...) khi cập sát các tàu ghe thương lái hay ghe dụ lịch họ mới cất tiếng mời. Có gi bạn góp ý thêm nha.

[hoamuongbien8x]

Chào bạn, mình thấy trong bảng so sánh của bài tập 7, bạn nên bổ sung điểm giống nhau của các đối tượng đem so sánh.