TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG CỦA CƯ DÂN VEN BIỂN MIỀN TRUNG

[nguyenxuanson]

TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG CỦA CƯ DÂN VEN BIỂN MIỀN TRUNG
A. PHẦN MỞ ĐẨU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Tìm hiểu nguồn góc, lịch sử, xuất xứ của tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân ven biển Miền Trung.
Tìm hiểu đặc điểm của tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân vùng này.
Tìm hiểu nghiên cứu, những đặc điểm chính, những nét đặc sắc, tiêu biểu trong vùng, tùng địa phương được cho là đặc sắc của tín ngưỡng thờ cá Ông.
Xem xét các lễ hội liên quan đến tín ngưỡng thở cá Ông của vùng này. Nêu lên một số lễ hội cụ thể của một số địa phương.
2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU:
Các bài nghiên cứu như: Bách khoa toàn thư, phóng sự cá ông cá bà tháng 9 năm 2007 của báo Đà Nẵng, sự thật một huyền thoại đăng trên báo Dân Trí ra ngày 6 tháng 2 năm 2009.
Các bài nghiên cứu trên có nội dung xoay quanh, đến các tín ngưỡng lễ hội, những nét đặc sắc của các lễ hội của từng địa phương của cư dân ven biển Miền Trung, thường miêu tả các hình thức của lễ họi như: đua thuyền, chèo ghe, các lối cúng tế cá Ông.
Các bài cũng đã nêu lên được những truyền thuyết thần thoại, những giai thoại trong lịch sử, về việc cá voi cứu người đi biển. Ngoài ra còn nói lên một câu chuyển liên quan đến cá voi cứu Nguyễn Ánh khi ông trốn chạy quân Tây Sơn sang Xiêm bị mắc nạn. Sau này lên làm vua đã phong cho cá voi là Nam Hải Đại tướng quân.
Còn miêu tả các di tích về xương cốt cá Ông cũng như các lăng miếu ven biển liên quan đến việc thờ cá Ông.
Song bên cạnh đó các bài viết vẫn chưa nêu lên được thông qua tín ngưỡng đó và những lễ hội liên quan đến tín ngưỡng nó ảnh hưởng như thế nào đến cấu trúc gia đình hay tính cộng đồng trong xã hội làng chài khi mà đa phần là người đàn ông ra khơi và người phụ nữ ở nhà nuôi con và đảm đang việc gia đình.
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đối tượng
Các tỉnh ven biển Miền Trung từ Thanh Hóa cho đến Bình Thuận.
Cư dân các tỉnh ven biển Miền Trung có đời sống bằng nghề đi biển, thường xuyên đối chỏi với sóng gió và bão tố biển Đông.
Lễ hội cúng nghinh Ông.
Cá Ông, xương cá Ông, các lăng miếu liên quan đến việc thờ cá Ông.
Mục đích:
Nói lên tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân ven biển Miền Trung có những nét đặc trưng và những nét văn hóa độc đáo mang đậm chất cộng đồng. Đưa ra những giai pháp cho vấn đề bảo tồn, phát triển văn hóa miền biển vàc các chiến lược phát triển kinh tế vùng biển đảo Miển Trung.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Phương pháp phân tích – Tổng hợp: phương pháp nghiên cứu và phân tích các tư liệu, chủ yếu là từ sách lịch sử và các sách nghiên cứu và những trang web có nói đến vấn đề.
Phương pháp nghiên cứu văn hoá học: phương pháp mang tính tổng hợp liên nghành
5. HƯỚNG TIẾP CẬN TƯ LIỆU
Tư liệu từ Internet
Các đề tài tham khảo
Tư liệu từ thư viện
Tài liệu từ sách báo
6. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
Đây là một tín ngưỡng lớn nhất của cư dân làm nghề đi biển, thể hiện trong các quy định và phong tục của cư dân vạn chài.
Nói lên mong muốn của cư dân đi biển càu mong thần biển phù hộ và mong muốn ra khơi thuận buồm xuôi gió, mùa đánh bắt bội thu gia đình êm ám hạnh phúc, tránh tai họa thường rình rập từ biển cả bao la.
7. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài ngoài phần mục lục và tài liệu tham khảo thì gồm có phần dẫn luận, 5 chương, trong đó có bốn chương chính và một chương để kết luận.
Chương I: KHÁI QUÁT CHUNG. Nội dung chương này chủ yếu trình bày về điều kiện hình thành, nguồn gốc xuất phát từ đâu việc thờ cá Ông của cư dân ven biển Miền Trung.
Chương II: THỜ CÁ ÔNG – TÍN NGƯỠNG ĐẶC TRƯNG CỦA CƯ DÂN VEN BIỂN MIỀN TRUNG. Nội dung chương này chủ yếu trình bày về nguồn gốc đặc trưng, các truyền thuyết, giai thoại nói về công lao lớn của cá Ông. Những câu chuyện được lưu truyền trong dân gian.
Chương III: ĐẶC ĐIỂM TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG VÀ MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG TIÊU BIỂU. Nội dung chương này chủ yếu trình bày về đặc điểm , thời gian, và các phần tổ chức lễ hội, các quy định trong việc tổ chức những ngày diễn ra lễ hội.
Chương IV: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG ĐẾN TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG. Nội dung chương này chủ yếu trình bày về ảnh hưởng của việc thờ cúng cá Ông đến đời sống tổ chức gia đình và đời sống tổ chức cộng đồng.
Chương V: KẾT LUẬN. Nội dung chương này đánh giá, tổng hợp lại các chương đã trình bày trên. Hầu hết các tỉnh Miền Trung đều có tín ngưỡng thờ cá Ông, Thờ cá Ông ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tinh thần cũng như đời sống vật chất của cư dân ven biển Miền Trung. Đây là nét văn hóa mang đượm tính chất của dân cư sống bằng nghề đi biển. Ảnh hưởng đến tổ chức gia đình và đời sống tổ chức cộng đồng. Nói lên tình cảm của người dân làng chài đối với một loài động vật mà họ hằng tôn kính. Góp phần làm phong phú thêm văn hóa Việt Nam, và góp phần cho việc nghiên cứu , phát triển kinh tế vùng biển đảo của đất nước.
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG

1. Điều kiện hình thành tín ngưỡng thờ cá Ông ở các tỉnh ven biển Miền Trung
1.1. Vị trí địa lí:
1.1.1. Lãnh thổ đất nước:
1.1.2. Biển Đông:
1.1.3. Người dân chài:
CHƯƠNG II: THỜ CÁ ÔNG – TÍN NGƯỠNG ĐẶC TRƯNG CỦA CƯ DÂN VEN BIỂN MIỀN TRUNG

1. Nguồn gốc lịch sử:
1.1. Nguồn gốc
1.2. Lịch sử
CHƯƠNG III: ĐẶC ĐIỂM TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG VÀ MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG TIÊU BIỂU
1. Đặc điểm :
2. Các nghi lễ - nghi thức
2.1. Phần lễ:
2.1.1. Về thời gian:
2.1.2. Về địa điểm:
2.1.3. Về vật hiến sinh:
2.1.4. Về lễ diễu hành nghinh Ông:
2.1.5. Các điều kiêng kị:
2.2. Phần hội:
2.2.1. Về cách tổ chức:
3. Một số địa phương tiêu biểu:
3.1. Ở Thanh Hóa:
3.2. Ở Quảng Bình:
3.3. Ở Phan Thiết Bình Thuận
CHƯƠNG IV: ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG ĐẾN TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG
1. Những luật tục:
2. Tổ chức gia đình:
3. Tổ chức đời sống xã hội:
CHƯƠNG V: KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Phan Ngọc, Bản sắc văn hóa Việt Nam, NXB văn hóa thông tin.
2. http://vietnamnet.vn
3. http://khoahoc.com.vn
4. http://cand.com.vn
5. http://tintuc.congdulich.com/landscapedt/XGEAbgNgAjo_3D
6. http://www.laodong.com.vn/Home/Nghia-di ... 18.laodong
7. http://dantri.com.vn/c20/s134-311853/ca ... -thoai.htm
8. http://e-cadao.com/lehoi/trung/ft_caong.htm

[luonggiatoan]

Chào bạn!
Toàn xin được phép góp ý cho đề tài của bạn với mong muốn đề tài khi triển khai sẽ hoàn thiện hơn.
Tục thờ cá Ông kéo dài từ Quảng Bình trở vào Nam. Nếu Tòn nhờ không lầm thì đến Bến Tre. Vậy Toàn nghĩ nội dung đề tài sẽ hoàn thiện hơn nếu như bạn làm một phép so sánh điểm khác biệt trong các địa phương mà bạn định đưa ra giới thiệu. Theo thiển ý của Toàn, chỉ có thông qua so sánh mới cho thấy được nét nổi bật trong các tổ chức tể lễ ở từng địa phương.
Vời 3 điểm: Quảng Bình, Thanh Hóa và Bình Thuận mà bạn định giới thiệu thì rất khờp với giới hạn đề tài. Toàn nghĩ cần phải thêm phần lễ nghinh ÔNg tổ chức tại Hóc Môn (TPHCM) hay tại một tỉnh thuộc vùng ĐBSCL thì mới thấy được tín ngưỡng thờ Ông từ miền Trung kéo dài xuống miền Nam. Theo thiển ý của Toàn, nếu chỉ chọn các tỉnh miền Trung không thì dễ dàng khiến người đọc quên đi rằng, miền Nam cũng có tín ngưỡng này.
Thep bài giảng của thầy, Toàn nghĩ mỗi chương phải thêm phần tiểu kết
Trong phần chương 4, với tựa đề "ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN NGƯỠNG THỜ CÁ ÔNG ĐẾN TỔ CHỨC ĐỜI SỐNG CỘNG ĐỒNG", không biết trong tổ chức gia đình, bạn sẽ đề cập đến nội dung gì? Toàn nghĩ nếu có thêm một phần liên quan đến "tính tâm linh trong tín ngưỡng thở Ông" trong chương 2 được thể hiện trong đề cương một cách rõ ràng hơn thì hay biết mấy!
Chào bạn! Chúic bạn vui!

[Huu Hien]

Anh Toàn ơi, góp ý này có lẽ hơi chậm rùi vì bài này gửi cách đây 2 năm rồi ák.