CHỌI GÀ TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM

[lethaithanh]

Bài tập 1:1. Chọn đề tài: “Chọi gà trong văn hóa Việt Nam”

2. Xác định cặp phạm trù đối lập trong đề tài: thú chơi tao nhã mang vẻ đẹp tinh thần > < trò cờ bạc đỏ đen vụ lợi vật chất.

3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu cặp đối lập:

- Kiểm tra tính tương hiện: Chọi gà là một trò chơi dân gian phổ biến ở Việt Nam. Trò chơi dân gian chọi gà không chỉ là một mục trong những trò chơi ngày hội mà còn là thú vui thường ngày của người dân Việt Nam từ thành thị đến nông thôn. Trò chơi dân gian chọi gà xuất từ ước vọng rèn luyện sức khỏe và khả năng chiến đấu. Nhưng trò chơi này bị mất đi vẻ đẹp của nó khi có những người lợi dụng cuộc chọi gà để tổ chức những trò cờ bạc đỏ đen.
- Kiểm tra tính tương hóa: Trong cuộc đấu gà cũng như trong bất kỳ cuộc thi đấu nào khác, việc dự đoán phân tích phần thắng thua thuộc về bên nào trước mỗi trận đấu luôn làm tăng thêm phần thú vị, hấp dẫn cho cuộc đấu đó. Người dự đoán đúng kết quả trận đấu có được sự tán thưởng từ những người khác. Thậm chí vẫn chưa có gì xấu nếu người ta cá cược một khoản vật chất nho nhỏ. Nhưng nếu cược một số tiền cược lớn đủ làm cho người ta phải sạt nghiệp, thực hiện những thủ đoạn để đạt phần thắng về mình thì trò giải trí đã hóa thành trò đỏ đen rồi.
- Kiểm tra tính hướng hòa: Ý nghĩa của trò chọi gà sẽ không bị làm xấu đi nếu người tổ chức chọi gà, người chủ gà chọi và khán giả xem chọi gà là trò giải trí và không lợi dụng cuộc đấu gà để tổ chức những trò cá độ đỏ đen hoặc cay cú ăn thua. Nếu có tổ chức cá cược thì hoạt động đó phải có sự quản lý, giám sát của Nhà nước.


Bài tập 2:

Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài:
1. Phân tích đề tài:
- Các từ khóa: “Chọi gà”, “Việt Nam”
- Danh từ trung tâm: “Chọi gà”
- Định tố: Việt Nam

2. Lập cấu trúc đề tài:

http://vanhoahoc.edu.vn/imagehost/view/4934



Bài tập 3:

- Định vị đối tượng:
C: chọi gà
K: Việt Nam
T: toàn thời (quá khứ và hiện tại)

- Lập đề cương chi tiết:
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Lịch sử vấn đề
3. Mục đích nghiên cứu
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục đề tài
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
1.1 Khái quát về gà chọi
1.1.1. Định nghĩa gà chọi
1.1.2. Đặc điểm của gà chọi
1.2 Định vị văn hóa Việt Nam:
1.2.1 Loại hình văn hóa
1.2.2 Chủ thể văn hóa Việt Nam
1.2.3 Không gian và thời gian văn hóa Việt Nam
CHƯƠNG 2: CHỌI GÀ TRONG KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN VĂN HÓA VIỆT NAM
2.1 Chọi gà trong không gian văn hóa Việt Nam
2.2 Chọi gà trong thời gian văn hóa Việt Nam
CHƯƠNG 3: Ý NGHĨA CỦA CHỌI GÀ TRONG ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI VIỆT NAM
3.1 Ý nghĩa vật chất của chọi gà trong đời sống của người Việt Nam
3.2 Ý nghĩa tinh thần của chọi gà trong đời sống của người Việt Nam
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO


http://vanhoahoc.edu.vn/imagehost/view/4935



Bài tập 4:
Sưu tầm và sắp xếp tư liệu:

- Sách:
1. Mai Ngọc Chừ, Văn hóa và ngôn ngữ phương Đông, Nxb Phương Đông, 2009.
2. Đinh Trung Kiên, “Tìm hiểu nền văn minh Đông Nam Á”, Nxb Giác dục, 2007.
3. Trần Ngọc Thêm, “Cơ sở văn hóa Việt Nam”, Nxb Giáo dục, 1999.
- Website:
1. Nguyễn Ngọc Bình, “Trò Chơi Dân Gian”, http://nguyenthiminhkhai.allgoo.us/foru ... c-t115.htm
2. Nguyễn Lân Dũng, “Thông tin về các giống gà chọi”, http://www.nongnghiep.vn/nongnghiepvn/v ... fault.aspx
3. Thành Hiệp, “Nghề nuôi gà chọi”, http://www.nongnghiep.vn/nongnghiepvn/v ... fault.aspx
4. Thanh Mai, “Đá gà trên đảo Bali”, http://www.sggp.org.vn/saigonthubay/nam ... ng1/34432/
5. Giang Quân, “Trò chơi trò diễn dân gian vùng Hà Nội”, Nhà xuất bản Hà Nội - 2001http://e-cadao.com/lehoi/trochoi/trochoidangianhanoi.htm
6. GS. Nguyễn Văn Tuấn, “Tản mạn về gà: dấu vết văn minh Đông Nam Á”,
http://www.diendancacanh.com/forum/show ... Nam-%C3%81
7. “Đá gà”, http://cuocsongviet.com.vn/index.asp?ac ... /Da-ga.csv
8.“Chọi gà xưa và nay”, http://aquabird.com.vn/news/624/224/cho ... y.dialoose
9. http://maxreading.com/sach-hay/tro-choi ... -3819.html.
10. http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A1_g%C3%A0

[lethaithanh]

Bài tập 5:

Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài của mình để lập bảng và lập mô hình:

Bảng so sánh chọi gà theo không gian:







Mô hình quan hệ trong trò chơi chọi gà:

[lethaithanh]

Bài tập 6:

Chọn một khái niệm cơ bản (chìa khóa) trong đề tài nghiên cứu của mình:
- Định nghĩa trình bày theo 7 bước
- Lập sơ đồ định nghĩa

Khái niệm “GÀ CHỌI”:

1. Tìm tất cả những định nghĩa hiện có về khái niệm:
- Hoàng Phê, Từ điển tiếng Việt, Trung tâm từ điển học, Nxb Đà Nẵng, 2003, tr.368: Gà chọi d gà trống chân cao, da đỏ, cựa lớn, nuôi để chơi chọi. Đỏ như cổ gà chọi.
- http://vdict.com: Gà chọi: gà nuôi để cho đánh nhau.
- http://www.definitions.net: Fighting-cock: a cock bred and trained for fighting.

2. Phân tích từng định nghĩa theo các yêu cầu của định nghĩa:



3. Phân loại các định nghĩa, xác định các nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa:

Cả ba định nghĩa đều nêu đặc trưng giống là “gà”, có thể tiếp thu.
Về đặc trưng loài, cả ba định nghĩa đều nói đến mục đích sử dụng là để đánh nhau, cách thức là nuôi, có thể tiếp thu. Chỉ có định nghĩa của Hoàng Phê phân loại giới tính cho gà chọi, tiếp thu điểm này.

4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng:

Có những con gà chân cao, da đỏ, cựa lớn nhưng không dùng để chọi mà để làm cảnh. Vì vậy, những đặc điểm này có thể coi là thừa.
Người miền Bắc Việt Nam thường dùng từ chơi chọi gà còn người miền Nam thường dùng từ đá gà, chọi hay đá đều dùng để chỉ việc cho hai con gà đánh nhau. Từ chọi lặp lại từ có trong khái niệm, vì vậy nên thay từ chọi bằng từ đánh nhau để cho rõ nghĩa.

5. Xác định các đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại):

Là gà


6. Xác định các đặc trưng loài:

- Trống (phân biệt với mái)
- Nuôi (phân biệt với gà trong môi trường hoang dã, tự nhiên)
- Đánh nhau (phân biệt với để ăn thịt, làm cảnh…)

7. Lập sơ đồ cấu trúc để kiểm tra (chấp nhận và kết thúc):




Sản phẩm cuối cùng: “Gà chọi là gà trống được nuôi để đánh nhau”.

[lethaithanh]

Sửa mô hình quan hệ trong trò chơi chọi gà:

[lethaithanh]

Bài tập 7:

Bảng so sánh gà chọi và gà công nghiệp

[To Anh Thu]

thaithanh ơi, mình thấy gà chọi đẹp hơn, mắc hơn gà công nghiệp. Chưa kể là nuôi công phu hơn, mất thời gian hơn vì phải tỉa tót, chăm sóc và bảo vệ nó. Gà chọi thì phạm vi được sử dụng hạn chế hơn so với gà công nghiệp vì so với số lượng cần ăn thì số lượng thích chơi ít hơn, , mang tính vùng, dân tộc. Có nên kể thêm việc gà chọi cũng đi vào nghệ thuật không nhỉ?
Buổi tối vui vẻ nhé!

[lethaithanh]

Cảm ơn bạn Thư nhé, nhờ góp ý của bạn tớ đã bổ sung một vài so sánh cho bảng so sánh gà chọi và gà công nghiệp trong Bài tập 7 như dưới đây:

[lethaithanh]

Bài tập 8:

Chọn nội dung thích hợp trong đề tài của mình để vận dụng PP loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới.






Với bảng so sánh trên, có thể rút ra kết luận, trò chơi dân gian kiểu chọi gồm những đặc trưng sau: là trò chơi dân gian, xuất phát từ ước vọng rèn luyện sức khỏe và khả năng chiến đấu; với mục đích giải trí, cá độ hoặc thể hiện vị thế; hình thức chơi là cho hai đối tượng giao đấu với nhau; vật chọi có thể là loài nào có khả năng chiến đấu; vật chọi sau khi giao đấu có thể chết vì bị thương hoặc bị giết thịt; vật chọi gần gũi với đời sống của cư dân nông nghiệp; không gian diễn ra trò chơi dân gian kiểu chọi thường là không gian lễ hội.

[To Anh Thu]

Dear lethaithanh,

Tưởng tượng cảnh "vật chọi" của món "đấu vật" mà bị giết thịt, chắc khủng khiếp lắm nhỉ? Hihi, mình thấy bài 7 của bạn "hoành tráng" hơn đấy. Mình chỉ góp ý thêm chút cho bài 8 thôi, ấy là cơ sở của phương pháp loại hình là phân loại, thao tác chính của nó là so sánh nhóm. Mặc dù không fai là so sánh ở mức độ cá thể, đối tượng dữ liệu như xét cho cùng cũng không khác về hình thức. Mình thấy bảng so sánh của bạn ở bài 8 thú vị nhưng nếu như bạn làm rõ nghĩa hơn yếu tố loại hình ở đây thì chắc chắn sẽ thuyết phục hơn. Thực ra, mình mới được Linh Giang góp ý đấy, lên để chỉnh sửa lại nè, tạt ngang nhà bạn, ghé vô comment tí. Làm bài tốt nhé!

[lethaithanh]

1. Chọn đề tài: “Trò chơi dân gian chọi gà trong văn hóa Việt Nam”

2. Xác định cặp phạm trù đối lập trong đề tài: thú chơi tao nhã mang vẻ đẹp tinh thần (dương) > < trò cờ bạc đỏ đen vụ lợi vật chất (âm)

3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu cặp đối lập:

- Kiểm tra tính tương hiện: Trong dương có âm, trong âm có dương. Trong tao nhã tinh thần (dương) có đỏ đen vật chất (âm), trong đỏ đen vật chất (âm) có tao nhã tinh thần (dương). Khi một cuộc chọi gà được tổ chức, người ta có thể thỏa mãn được những nhu cầu khác nhau: Đó là thỏa mãn nhu cầu muốn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những chú gà chọi, tinh thần thượng võ và khả năng chăm sóc, huấn luyện gà chọi của người chơi. Nhưng đó cũng đồng thời là thỏa mãn nhu cầu kiếm tiền từ việc cá độ những cuộc chọi gà đó.
- Kiểm tra tính tương hóa: Âm cực sinh dương, dương cực sinh âm. Quá chăm chút đến tinh thần (dương) sẽ dẫn đến vụ lợi vật chất (âm). Quá vụ lợi vật chất (âm) sẽ dẫn đến chăm chút cho tinh thần (dương).
Người chơi gà chọi, yêu quý vẻ đẹp của gà chọi, và ai cũng mong chú gà của mình khi được chăm sóc, huấn luyện cẩn thận chu đáo sẽ giành lấy phần thắng cho chủ nhân của nó. Càng yêu quý chú gà chọi mà mình đã bỏ công chăm sóc bao nhiêu thì càng mong và càng tin gà chọi của mình giành phần thắng bấy nhiêu. Và để khẳng định niềm tin ấy thì phải cá độ, mà niềm tin càng lớn thì cá độ càng nhiều. Vậy là từ yêu quý vẻ đẹp tinh thần mà biến thành vụ lợi vật chất.
Ngược lại, khi người ta quá vụ lợi vật chất, muốn kiếm tiền và thật nhiều tiền từ việc cá độ chọi gà thì người ta phải quan tâm tìm hiểu nguyên nhân để một chú gà có thể giành phần thắng về mình, và người ta phải bỏ công sức và thời gian chăm sóc, huấn luyện những chú gà, tìm ra những đòn đánh hay, đẹp mắt, những miếng đá và nghệ thuật chiến đấu tinh diệu cho chú gà của mình, như vậy là người vụ lợi vật chất cũng đang tiến dần đến vẻ đẹp tinh thần của trò chơi chọi gà rồi.
- Kiểm tra tính hướng hòa: Hài hòa âm dương. Khi một trò chơi chọi gà được tổ chức, làm sao để người ta vừa có thể thưởng thức được những cái hay, cái đẹp của một trò chơi dân gian truyền thống, vừa có thể kiếm tiền từ những hoạt động có liên quan đến cuộc chọi gà.
Tóm lại:
Để giải quyết mâu thuẫn đã nêu ra ở đầu bài thì người tổ chức chọi gà, người chủ gà chọi và khán giả cần xem chọi gà là trò giải trí với một tinh thần thượng võ và không lợi dụng cuộc đấu gà để tổ chức những trò cá độ đỏ đen hoặc cay cú ăn thua. Nếu có tổ chức cá cược thì hoạt động đó phải có sự quản lý, giám sát của Nhà nước. Hoặc cũng có thể kiếm tiền từ việc kinh doanh giống gà chọi nhằm cung cấp cho các cuộc đấu gà, hoặc tổ chức những cuộc thi đấu chọi gà hoành tráng để thu hút khán giả nhằm tăng lợi nhuận, thay vì quá chú trọng vào những trò cờ bạc đỏ đen.