KÍNH NGỮ TRONG VĂN HÓA ỨNG XỬ CỦA NGƯỜI HÀN QUỐC HIỆN ĐẠI

[BTUCH26]

BÀI TẬP 1

Văn hóa Hàn Quốc ảnh hưởng rất đậm nét của nghi thức nho giáo nên kính ngữ là một phần không thể thiếu trong tiếng Hàn. Người ta không thể phủ nhận sự tồn tại và phát triển của nó song song với sự ra đời và phát triển của nền văn hoá Hàn Quốc. Kính ngữ góp phần làm trang trọng thêm cho giao tiếp, làm cho người nói tự tin hơn và người nghe được hài lòng. Kính ngữ trong giao tiếp góp phần thúc đẩy sự thành công của mục đích cần đạt được giữa người nói và người nghe. Kính ngữ là một phương tiện ngôn ngữ để duy trì mối quan hệ tốt đẹp của con người tức là cách sử dụng từ ngữ để trao đổi thông tin trong văn hóa ứng xử của người Hàn Quốc hiện đại..

1. Các cặp phạm trù đối lập
Ngôn ngữ thông thường >< kính ngữ
Kính ngữ trong ứng xử >< kính ngữ trong thư tín văn bản
Kính ngữ ứng xử của người HQ hiện đại >< kính ngữ ứng xử của người HQ truyền thống
Tôn kính ngữ >< khiêm nhường ngữ

2. Phương pháp dịch lý:
a. Tính tương hiện:
Người Hàn rất coi trọng các mối quan hệ xã hội nên trong giao tiếp hàng ngày kính ngữ là một phần không thể thiếu trong tiếng Hàn, người ta không thể phủ nhận sự tồn tại và phát triển của nó song song với sự ra đời và phát triển của nền văn hoá Hàn Quốc. Kính ngữ góp phần làm trang trọng thêm cho văn hóa giao tiếp ứng xử và họ sử dụng kính ngữ hết sức linh hoạt. Vì vậy kính ngữ trong tiếng Hàn thể hiện rõ nét văn hóa của người HQ, ngược lại trong văn hóa của người HQ thì kính ngữ là nét đẹp trong văn hóa ứng xử của người Hàn quốc hiện đại.
b. Tính tương hóa:
Trình độ văn hóa ứng xử càng cao thì kính ngữ càng được sử dụng nhiều và ngược lại không biết sử dụng kính ngữ thì trình độ văn hóa ứng xử càng thấp.
c. Tính hướng hòa:
Kính ngữ là một phương tiện ngôn ngữ để duy trì mối quan hệ tốt đẹp của con người trong văn hóa ứng xử tức là cách sử dụng từ ngữ để trao đổi thông tin chí vì vậy mà kính ngữ trong văn hóa hóa ứng xử hướng con người đến một xã hội để tạo nên trình độ giao tiếp cao nhất.

3. Cấu trúc đề tài:

[nguyentrunghiep]

Hello BTUCH26,
minh xin góp ý như sau:
1- có thể gom 2 cặp đối lập Ngôn ngữ thông thường >< kính ngữ và Tôn kính ngữ >< khiêm nhường ngữ thành bộ ba đối lập như sau: Tôn kính ngữ><Ngôn ngữ thông thường>< khiêm nhường ngữ
2- cặp Kính ngữ trong ứng xử >< kính ngữ trong thư tín văn bản => không ổn.
vì công văn giấy tờ cũng là một dạng văn hoá ứng xử rồi. hay nói cách khác, kính ngữ trong thư tín văn bản là một phần của kính ngữ trong văn hoá ứng xử
=> nếu bạn vẫn muốn giữ cặp đối lập này thì nên đổi lại như sau:
Kính ngữ trong văn nói >< kính ngữ trong văn viết
3- Phân tích 3 tính trong phép dịch lý:
phải phân tích từ cặp đối lập chính trong đề tài. Ở đây mình nghĩ là nên phân tích cặp Kính ngữ >< Phi kính ngữ (tạm gọi như vậy nhé)
- Tính tương hiện: trong kính ngữ hàm chứa phi kính ngữ vì người A dùng kính ngữ với người B thì người B có quyền dùng ngôn ngữ thông thường (phi kính ngữ) với người A vì người B lúc này là người trên; và ngược lại
-Tính tương hoá: giữa 2 người, có một người càng dùng phi kính ngữ ở mức độ cao (tức vai vế hay tuổi tác càng lơn) thì người kia sẽ càng dùng mức độ cao của kính ngữ (tức vai vế hay tuổi tác càng thấp hơn).
- Tính hướng hoà: người ta có khuynh hướng dùng phi kính ngữ nhiều hơn vì như thế sẽ thoải mái nói hơn trong giao tiếp.

[BTUCH26]

Cảm ơn bạn nguyentrunghiep đã góp ý rất nhiệt tình.
nhưng ở phần 1. bạn gom 2 cặp đối lập
Ngôn ngữ thông thường>< kính ngữ và tôn kính ngữ ><khiêm nhường ngữ lại với nhau thành bộ ba đối lập có được hay không trong phương pháp dịch lý?

[nguyentrunghiep]

không nhất thiết chỉ có 2 đối tượng.
có thể có 3,4, 5... đối tượng...miễn là chúng có đủ 3 đặc tính như phép dịch lý thì ok thôi, tức là giữa 3 cái đó có tính tương hiện, tương hoá và tính hướng hoà.
Trong cuộc sống có nhiều thứ phức tạp được tạo ra bởi nhiều thành tố chứ không chỉ có mỗi 2 thành tố đâu.

[BTUCH26]

Ok. cảm ơn bạn nhiều nhé.

[cuccungminhminh]

chủ đề này hay đó! bạn nói rõ thêm kính ngữ và khiêm nhường ngữ cho minh bít với! minh rất thích văn hóa ứng xử của người Hàn Quốc!

[nguyentrunghiep]

trong tiếng Hàn có hệ thống ngôn ngữ gọi là Kính ngữ (높임말) - ngôn ngữ kính trọng. Nói một cách nôm na, kính ngữ là cách nói tôn trọng mà một người/nhóm người dùng để nói (đàm thoại) hay viết (thư từ, công văn giấy tờ) đối với một người/nhóm người. Kính ngữ được dùng với người trên (cao hơn về tuổ tác, vai vế hay địa vị), với người không có quan hệ gần gũi (người mới gặp nhau một vài lần đầu) và thường dùng trong những trường hợp trang trọng (nơi công sở, hội họp, trường học...).

Để tạo ra cách dùng kính ngữ người ta dùng các yếu tố/ hình thức kính ngữ, tuỳ thuộc vào từng loại kính ngữ

Kính ngữ thường được chia thành 3 loại:
- Kính ngữ đối với chủ thể (chủ ngữ câu): là hình thức thể hiện sự tôn kính với chủ ngữ của câu => người ta dùng 님 (ngài, ông) sau danh từ chỉ chức vụ hay vai vế, dùng trợ từ chủ ngữ 께서 sau chủ ngữ câu và dùng (으) 시sau thân động từ, tính từ của câu.
vd: 이명박 대통령님께서 지금 미국에 계십니다. Tổng thống Lee Myung Bak đang ở Mỹ
선생님, 무엇을 읽으십니까?. Thưa thầy, thầy đang làm gì đấy ạ?

- Kính ngữ với người nghe: là hình thức thể hiện sự tôn kính với người nghe/đối phương giao tiếp => để thể hiện dạng kính ngữ này, người ta dùng các đuôi câu tôn trọng/lịch sự trong hệ thống vĩ tố kết thúc câu. Thường dùng đuôi ㅂ/습니다trong câu trần thuật, ㅂ/습닊? trong câu nghi vấn, (으)십시오 trong câu mệnh lệnh và (으)ㅂ시다 trong câu đề nghị.
vd: 어디에 갑니까? Anh đi đâu thế?
빨리 하십시오 Xin hãy làm nhanh lên
책을 읽읍시다. CHúng ta cùng nhau đọc sách nhé.

- Kính ngữ với từ loại: là hình thức tôn kính đối phương bằng cách "nâng cấp" những từ ngữ có liên quan đến đối phương.
vd: cơm: 밥 (thường) - 진지 (kính trọng)
Sinh nhật: 생일 (thường) - 생신(kính trọng)
Nhà: 집(thường) - 댁(kính trọng)
Có, hiện diện: 있다 (thường) - 계시다(kính trọng)
Ngủ: 자다(thường) - 주무시다(kính trọng)
Ăn: 먹다 (thường) - 드시다(kính trọng)

[BTUCH26]

Hàn Quốc là một trong những dân tộc đặc biệt coi trọng lễ nghi, coi trọng phép lịch sự. Trong văn hoá giao tiếp, nguyên tắc lịch sự được đòi hỏi hết sức nghiêm ngặt.Tiêu chuẩn đầu tiên của lịch sự là đề cao đối tượng giao tiếp, hạ thấp bản thân. Để thực hiện nguyên tắc này, đối với người khác thì dùng kính ngữ, với bản thân mình dùng khiêm ngữ. Việc sử dụng kính- khiêm ngữ một cách hợp lý, uyển chuyển còn thể hiện phẩm chất đạo đức khiêm tốn tốt đẹp của con người. Phẩm chất đạo đức tốt đẹp này được cả xã hội thừa nhận và phấn đấu vươn tới. Đồng thời, việc sử dụng kính- khiêm ngữ còn có tác dụng to lớn trong việc tạo không khí hoà nhã, hữu nghị trong giao tiếp. Kính- khiêm ngữ trong tiếng Hàn vô cùng phong phú và đa dạng.
Kính ngữ được dùng đối với người trên, hoặc người không có quan hệ gần gũi, và thường dùng trong những trường hợp trang trọng. Đặc biệt trong các vấn đề giao dịch, kinh doanh. Là từ ngữ dùng để biểu hiện tôn kính những trạng thái, hành động, thuộc tính… của đối phương.
Nói một cách nôm na thì kính ngữ là cách mà người nói (tôi) đẩy đối tác lên cao hơn mình còn ngược lại khiêm nhường ngữ là cách đẩy mình xuống thấp hơn đối tác.

[phuongthanhtsk]

Chào bạn BTUCH26,
Cảm ơn bạn vì đề tài khá thú vị này.
Mình có một số ý kiến sau:
- Thứ nhất, về tên đề tài: mình nghĩ nếu đặt tên là :"Kính ngữ trong văn hóa giao tiếp...." thì nghe hợp lí hơn. Vì nói về ứng xử thì có thể ứng xử trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Còn nói đến kính ngữ thì sẽ hiểu là nói đến phạm vi giao tiếp. Văn hóa giao tiếp nằm trong văn hóa ứng xử.
- Thứ hai, phần sơ đồ cấu trúc, mình nghĩ phần chủ thể bạn nên thêm 1 ô là "khiêm nhường ngữ" như bạn và bạn "nguyentrunghiep" đã nói đến trong phần kiểm tra tính tương hiện, tương hóa, hướng hòa. Còn phần không gian, mình nghĩ bạn thêm 1 ô là "Việt Nam" nữa thì sẽ rất thú vị, vì tiếng Việt mình cũng có kính ngữ như ạ, dạ,..., nhưng nó không được sử dụng nhiều (nếu sử dụng thì sẽ bị cho là sến) nên không trở thành một nét văn hóa ứng xử đặc sắc như kính ngữ trong tiếng Hàn. Trong khi hầu hết các sách dạy tiếng việt cho thiếu nhi hoặc người nước ngoài được soạn đều có kính ngữ, ví dụ như: "Thưa cô, cô dùng chi ạ?", vậy mà chúng ta đôi khi quên mất cách sử dụng kính ngữ Việt trong đời sống hàng ngày, và nếu mà dịch từ Hàn - Việt thì gặp không ít khó khăn do phải biểu hiện quá nhiều từ "sến".

[nguyentrunghiep]

mình cũng đồng ý trong việc đổi lại tên đề tài như bạn phuongthanhtsk đã nói.
văn hoá ứng xử có thể là ứng xử với môi trường tự nhiên (ăn mặc ở đi lại...) và ứng xử với môi trường xã hội... cho nên chỉ gói gọn trong văn hoá giao tiếp thôi.