1. Xác định các cặp mâu thuẫn:
-Kiến trúc thời cổ đại >< kiến trúc thời hiện đại
-Kiến trúc truyền thống >< kiến trúc hiện đại
-Kiến trúc Nhật Bản >< kiến trúc Trung Quốc >< kiến trúc phương Tây
-Yếu tố văn hóa bản địa >< yếu tố văn hóa ngoại lai
- Về các thành tố kiến trúc:
+Đường nét: Nét mềm mại uyển chuyển >< Sự mạnh mẽ khúc chiết
+Màu sắc: gam màu nóng >< gam màu lạnh
+Vật liệu: gỗ >< bê tông
+Hình khối: đơn giản >< phức tạp
Bay bổng >< thiền tịnh
+Không gian: lớn >< nhỏ
Tĩnh >< động
Mở >< Đóng
2. Vận dụng phương pháp dịch lý:
2.1 Tính tương hiện:
Trong kiến trúc thời cổ đại đã có mầm móng và là nền tảng cho kiến trúc hiện đại, và trong kiến trúc thời hiện đại vẫn còn lưu giữ những nét kiến trúc thời cổ đại.
Trong kiến trúc truyền thống có kiến trúc hiện đại và ngược lại.
Trong các yếu tố văn hóa bản địa vẫn có những sự cần thiết, mong muốn tiếp thu cái mới ngoại lai, trong các yếu tố văn hóa ngoại lai vẫn giữ lại những yếu tố bản địa để phù hợp.
Trong kiến trúc Nhật Bản có sự ảnh hưởng và tiếp thu từ kiến trúc Trung Quốc, phương Tây và ngược lại.
Về các thành tố, các cặp mâu thuẫn cũng thể hiện tính tương hiện rõ nét. Trong nét mềm mại uyển chuyển có sự mạnh mẽ khúc chiết, trong sự mạnh mẽ khúc chiết vẫn có những yếu tố mềm mại, không quá cứng nhắc. Trong sự bay bổng cũng ẩn chứa nét thiền tịnh và ngược lại. Cũng như trong tĩnh có động, trong động có tĩnh...
2.2 Tính tương hóa:
Trong quá trình phát triển, chính kiến trúc truyền thống sinh ra kiến trúc hiện đại, và kiến trúc hiện đại giúp xác định kiến trúc truyền thống.
Khi tiếp nhận những yếu tố văn hóa cũng như kiến trúc du nhập từ Trung Quốc và phương Tây, Nhật Bản kết hợp chúng với những yếu tố bản địa tạo nên một nền kiến trúc độc đáo và riêng biệt mà không hề mất đi những đặc trưng riêng. Những yếu tố ngoại lai khi du nhập vào Nhật Bản cũng bị chi phối bởi các yếu tố bản địa, thay đổi để phù hợp với điều kiện Nhật Bản. Ngược lại, Nhật Bản cũng phải biết tiếp thu một cách chọn lọc.
Trong các thành tố kiến trúc: Quá mềm mại và bay bổng sẽ sinh ra cái thô kệch và cứng nhắc trong kiến trúc, ngược lại nếu quá mạnh mẽ và khúc chiết sẽ trở thành mềm yếu, thiếu sức sống. Không gian quá tĩnh sẽ sinh động, quá động sẽ hóa tĩnh.
2.3 Tính hướng hòa:
Kiến trúc hiện đại Nhật Bản là dung hòa giữa kiến trúc truyền thống Nhật Bàn, Trung Quốc và phương Tây.
Trong chính sự uyển chuyển, mềm mại, nét bay bổng, sự đơn giản... đều hướng đến cái mạnh mẽ, chỉnh chu, thiền tịnh... và ngược lại, Vì thế kiến trúc Nhật Bản là sự dung hòa âm dương của các yếu tố trên, làm nên một nền kiến trúc đặc sắc, hài hòa, thanh tao.
Bài tập 2:
1. Lập cấu trúc đề tài:
1.1: Cấu trúc ngữ pháp của tên đề tài:
Danh từ trung tâm: Kiến trúc
Định tố 1: Nhật Bản
Định tố 2: Hiện đại
1.2 Sơ đồ cấu trúc cấp hệ của đề tài:
