Đề tài: Trang phục biểu diễn của ca sỹ trẻ Việt Nam đầu thế kỷ XXI.
Bài tập 1: Chọn 1 đề tài (hoặc 1 phạm vi đề tài)
Xác định các cặp phạm trù, đối lập, mâu thuẫn trong đề tài.
Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu từng cặp đối lập (kiểm tra tính tương hiện, tương hóa và hướng hòa…)
Bài làm:
1. Xác đinh cặp phạm trù đối lập:
- Ca sỹ trẻ >< ca sỹ trung niên.
- Trang phục hiện đại >< trang phục truyền thống.
- Trang phục cho lớp trẻ >< trang phục cho lớp tuổi trung niên.
- Trang phục ca sỹ nam >< thời trang ca sỹ nữ.
- Đắt tiền >< rẻ tiền.
- Trang phục gợi cảm >< trang phục phản cảm.
- Độc đáo >< quái đản.
2. Tính tương hiện:
- Trong phong cách trang phục của ca sỹ trẻ có phong cách trang phục của ca sỹ trung niên: màu sắc, hoạ tiết trang trí, phụ kiện đơn giản hơn, độ dài váy, quần hay tay áo dài hơn...
Ngược lại: trang phục của ca sỹ trung niên có những chi tiết của trang phục trẻ: màu sắc, hoạ tiết trang trí, phụ kiện phong phú hơn.
- Trang phục hiện đại có phong cách của trang phục truyền thống và ngược lại:
Ngược lại: trang phục để biểu diễn, tham gia dạ hội, sự kiện... được thiết kế phỏng theo trang phục truyền thống (cổ áo, xẻ tà...)
- Trong phản cảm có gợi cảm: Những trang phục phản cảm là sự kết hợp của nhiều chi tiết tạo nên sự gợi cảm.
Ngược lại: những trang phục gợi cảm nhiều khi trở nên phản cảm trong mắt nhiều người.
- Trang phục nữ có phong cách của trang phục nam: sơ mi kết hợp caravat, nơ, áo vest, mũ phớt, 1 số phụ kiện mang phong cách bụi, nổi loạn, ít nữ tính hơn...
Ngược lại: Phụ kiện, trang sức, điểm nhấn trên trang phục nam (màu sắc, hoạ tiết, hoa văn...), kiểu cách (mềm mại hơn, rườm rà hơn...).
- Trang phục độc đáo thường có những yếu tố lạ, quái.
Trang phục quái phải cũng chứa trong mình yếu tố độc và lạ.
3. Tính tương hóa:
- Trẻ quá hóa già: mặc đồ quá trẻ so với tuổi nếu sẽ càng lộ ra là đã già vì trang phục không thích hợp (bị đánh giá “cưa sừng làm nghé”).
Già quá hóa trẻ: mặc đồ quá đứng so với tuổi sẽ càng thấy người mặc còn trẻ vì không thích hợp với trang phục (bị đánh giá học đòi làm người lớn).
- Gợi cảm quá sẽ phản cảm: để lộ quá nhiều phần gợi cảm sẽ trở nên phản cảm nhằm tạo sự nổi tiếng.
Phản cảm quá hóa gợi cảm: Nhiều ca sỹ biện minh: chính những trang phục tạo sự phản cảm cho dư luận mới mang lại sự gợi cảm cho người mặc nhiều nhất.
- “Độc” quá hóa “quái: trang phục quá khác người, gây ấn tượng quá mạnh sẽ trở nên quái đản.
“Quái” quá hóa “độc”: nhiều ca sỹ quan niệm: muốn trang phục trở nên độc đáo, nổi bật, gây sốc thì phong cách của nó phải “quái đản”.
- Nữ quá hóa nam: nghệ sỹ mặc phong cách nam thuần tuý để thể hiện cá tính.
Nam quá hóa nữ: mặc váy, áo bèo nhún, quần bó sát, trang phục giả gái, nhiều màu sắc…. nhằm gây sốc cho dư luận.
- Đắt quá hóa rẻ: những trang phục đắt tiền nhưng thiết kế không phù hợp thị hiếu người nhìn thì dễ bị hiểu lầm là rẻ tiền.
Rẻ quá hóa đắt: trang phục rẻ tiền nếu thiết kế phù hợp thị hiếu người nhìn sẽ trở nên đắt giá.
4. Tính hướng hòa:
- Trẻ hướng đến già: Nhiều ca sỹ trẻ có xu hướng ăn mặc đứng hơn so với xu hướng chung để chứng tỏ sự trưởng thành và chín chắn của mình.
Già hướng về trẻ: Nhiều ca sỹ trung niên tìm đến phong cách thời trang trẻ trung hơn để mọi người thấy mình vẫn trẻ trung và tràn trề sức sống.
- Truyền thống hướng hiện đại: trào lưu cách tân trang phục truyền thống như: áo dài, hay trang phục đặc trưng vùng miền (áo tứ thân, áo bà ba…) bó sát hơn, cách điệu hoặc bỏ một số chi tiết (cánh tay áo, tà áo...) nhằm tạo sự gọn gàng, tôn đươc đường cong cơ thể; hay áo dài, áo bà ba, áo tứ thân mặc với quần jean, quần ôm… ở mức độ có thể chấp nhận vẫn tạo được sự trẻ trung, hiện đại cho trang phục truyền thống.
Hiện đại hướng truyền thống: xu hướng mặc trang phục truyền thống: áo dài nam, nữ, khăn đóng... trong những dịp quốc lễ, sự kiện nhằm nêu cao tinh thần dân tộc.
- Phản cảm hướng gợi cảm: những ca sỹ bị đánh giá là ăn mặc phản cảm hướng về xu hướng trang phục với yếu tố gợi cảm ít hơn.
- Nam hướng nữ: xu hướng ca sỹ nam chọn phong cách trang phục mềm mại hơn, nhiều chi tiết hơn (ở mức độ có thể chấp nhận) để phù hợp với ngữ cảnh cụ thể, bớt tính khô cứng, đôi khi tạo nên nét lạ, độc đáo.
Nữ hướng nam: những bộ trang phục nữ tính nhiều khi tạo sự nhàm chán khiến nhiều nữ ca sỹ muốn thay đổi hình tượng với phong cách Tomboy để làm mới mình, tránh nhàm chán và tiết kiệm nhiều thời gian hơn.
Bài tập 2: Vận dụng phương pháp dịch lý và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
- Xác định từ khóa (khái niệm chính) trong tên đề tài: trang phục biểu diễn, ca sỹ trẻ, Việt Nam, đầu thế kỷ XXI.
- Cấu trúc ngữ pháp:
Trang phục biểu diễn của ca sỹ trẻ / Việt Nam/ đầu thế kỷ XXI.
Trang phục biểu diễn của ca sỹ trẻ (danh từ trung tâm), Việt Nam (định tố 1), đầu thế kỷ XXI (định tố 2).
Sơ đồ cấu trúc cấp hệ của các khái niệm:
