BT5: Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài của mình để lập bảng (bắt buộc), lập mô hình, lập thuật giải (nếu có)…
BT6: Chọn 1 khái niệm cơ bản (chìa khóa) trong đề tài nghiên cứu của mình:- Định nghĩa và trình bày theo 7 bước.
- Lập sơ đồ định nghĩa.ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA ĐỌC
1. Tìm tất cả các định nghĩa hiện có: Ông Trần Đình Việt – Tổng biên tập tạp chí Người Đô Thị, trả lời phỏng vấn trong buổi Giao lưu trực tuyến “Gieo mầm văn hóa đọc cho học sinh tiểu học”: Văn hóa đọc là một hoạt động của con người thông qua sách, báo, internet để thu nhận sự hiểu biết về những gì đã xảy ra của nhân loại.
Theo ông Nguyễn Hữu Viêm (2009), “Văn hoá đọc và phát triển văn hoá đọc ở Việt Nam” cho rằng: Văn hoá đọc, theo nghĩa rộng, đó là nền văn hoá đọc của mỗi quốc gia thể hiện qua chủ trương, đường lối, chính sách của Nhà nước, của cộng đồng và ý thức của mỗi thành viên trong xã hội về xây dựng phát triển cơ sở vật chất (thư viện, phòng đọc; xuất bản phát hành sách, tài liệu...) nhằm phát triển văn hóa đọc. Văn hoá đọc, theo nghĩa hẹp là đọc có văn hoá, đó là ứng xử đối với việc đọc: thể hiện qua thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc của mỗi người đọc.
Theo “Đề án Phát triển Văn hóa đọc trong cộng đồng giai đoạn 2011 – 2020, tầm nhìn 2030” quan niệm rằng, Văn hóa đọc – một bộ phận của văn hóa – là một trong những động lực thúc đẩy sự hình thành nên con người mới, những công dân có hiểu biết, có trí tuệ để có thể thích ứng với sự phát triển của xã hội hiện đại – xã hội dựa trên nền tảng của nền kinh tế tri thức.
2. Phân tích từng định nghĩa theo yêu cầu của định nghĩa:
3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa: Theo đặc trưng giống, có 2 loại:
là văn hóa (Nguyễn Hữu Cảnh và Đề án Phát triển Văn hóa đọc) và
là hoạt động của con người (Trần Đình Việt). Loại 2 không chính xác.
Theo đặc trưng loài, cả 3 đều nói đến mục đích của văn hóa đọc (tiếp nhận thông tin, phát triển việc đọc có văn hóa và thích ứng với sự phát triển của xã hội hiện đại). Dù các mục đích này khác nhau về hình thức nhưng nội dung của mục đích lại bổ sung cho nhau. Nhưng cần chỉnh sửa, khái quát hóa hơn mục đích của văn hóa đọc.
Như vậy, có thể tiếp thu: đặc trưng giống “là văn hóa”, phạm trù của đặc trưng loài là mục đích. Cần chỉnh sửa, khái quát hóa mục đích của đặc trưng loài.
4. Tìm tất cả các cách sử dụng khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3) để điều chỉnh, bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng: Về hoạt động của con người, con người có nhiều hoạt động khác nhau khi sử dụng sách, báo, internet như để sưu tầm (không đọc), để ghi chép lại một vài điều cần thiết trong một chương nhỏ nào đó,… Cần bổ sung thêm, văn hóa đọc là đọc có văn hóa, có mục đích, đọc có tính liên tục để trau dồi kiến thức và sử dụng sách để nghiên cứu.
Về mục đích, tiếp nhận thông tin kiến thức thực tế để bổ sung cho kinh nghiệm sống và tri thức của bản thân theo chiều tích cực, giữ gìn những giá trị truyền thống, bản sắc dân tộc và nhằm điều chỉnh bản thân để phù hợp hơn với cuộc sống hiện đại.
5. Xác định đặc trưng giống (khái niệm rộng hơn cùng loại): Là văn hóa lối sống.
6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc): 1) Đọc có tính liên tục.
2) Tiếp nhận thông tin chuẩn xác, thực tế.
3) Rút ra được những bài học kinh nghiệm đối với bản thân.
4) Góp phần xây dựng xã hội lành mạnh, hiện đại.
Kết quả sơ bộ: Văn hóa đọc là văn hóa lối sống, đọc có tính liên tục, tiếp nhận thông tin chuẩn xác, thực tế, rút ra được những bài học kinh nghiệm đối với bản thân, góp phần xây dựng xã hội lành mạnh, hiện đại.
7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại:
Cụm từ “đọc có tính liên tục, tiếp nhận thông tin chuẩn xác, thực tế” có thể rút ngắn lại bằng cụm từ “đọc và tiếp nhận thông tin một cách liên tục”.
Cụm từ “lành mạnh, hiện đại” có thể thay bằng “phát triển”.
Kết quả cuối cùng: Văn hóa đọc là văn hóa lối sống, đọc đọc và tiếp nhận thông tin một cách liên tục để rút ra được bài học cho bản thân, nhằm góp phần xây dựng xã hội phát triển.
