Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI

[DK Master]

Bài tập 1:
1.1 Chọn cho mình một đề tài
1.2 Xác định (các) cặp phạm trù đối lập (các mâu thuẫn) trong đối tượng
1.3 Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa,...)

1.1 Tên đề tài: Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI dưới góc nhìn an ninh – chính trị

Trong 10 năm đầu thế kỉ XXI, thế giới đã chứng kiến sự chuyển biến mạnh mẽ của cục diện thế giới. Từ những năm 2001 (cột mốc 11/9) đến khoảng năm 2008, trọng tâm trong chính sách của Mỹ chủ yếu tập trung vào cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq, trong khi coi nhẹ ảnh hưởng của mình ở Đông Nam Á. Cũng trong thời gian đó, Trung Quốc đã nổi lên như là một cường quốc lớn không chỉ về kinh tế mà còn là về ảnh hưởng cả chính trị. Sự trổi dậy của Trung Quốc đòi hỏi nước này phải tạo cho mình một ảnh hưởng nhất định trên bản đồ thế giới và Đông Nam Á chính là một trong những nơi đầu tiên mà nước này muốn vươn đến. Chính vì những chính sách gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc ở Đông Nam Á mà đã khiến cho Mỹ phải quan tâm và có chính sách trở lại với khu vực này từ sau năm 2008. Với việc cả hai cường quốc trên thế giới cùng hướng trọng tâm về khu vực Đông Nam Á sẽ tạo ra mối quan hệ tuy có hợp tác nhưng cũng không tránh khỏi cạnh tranh để giành lấy ảnh hưởng của mình tại đây. Vì thế đề tài này sẽ cho cái nhìn rõ nét nhất về ‘cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI dưới góc nhìn an ninh – chính trị’

1.2 Xác lập các cặp mâu thuẫn:
- Quan hệ Mỹ - ASEAN >< Quan hệ Trung Quốc – ASEAN
- Quan hệ hợp tác Mỹ - Trung >< Quan hệ cạnh tranh Mỹ - Trung
- Chính sách ‘bao vây’ của Mỹ >< Chính sách ‘phá vây’ của Trung Quốc

1.3 Vận dụng phương pháp dịch lý để kiểm tra

+ Kiểm tra tính tương hiện:
- Trong quan hệ với ASEAN, để tạo lập ảnh hưởng của mình ở Đông Nam Á thì Mỹ và Trung Quốc vừa có sự hợp tác mà vừa có sự cạnh tranh. Trong sự hợp tác với nhau đều có ý đồ cạnh tranh để giành ảnh hưởng và trong cạnh tranh vừa có ý đồ hợp tác để cải thiện quan hệ song phương.

+ Kiểm tra tính tương hóa:
- Khi mà Mỹ - Trung cạnh tranh quá sẽ hóa hợp tác vì cạnh tranh có khả năng dẫn đến xung đột có nguy cơ đe dọa đến lợi ích mỗi bên. Vì thế 2 nước sẽ chuyển sang hợp tác.
- Nhưng nếu hợp tác nhiều quá thì sẽ không đạt được mục đích của mỗi bên, với Trung Quốc sẽ không tạo lập ảnh hưởng và với Mỹ sẽ khó mà kiềm chế Trung Quốc. Vì thế 2 nước sẽ chuyển sang cạnh tranh

+ Kiểm tra tính hướng hòa:
- Trong quan hệ với ASEAN và quan hệ với nhau, cả Mỹ và Trung Quốc đều muốn cân bằng sự hợp tác và cạnh tranh, tránh gây ra xung đột mà có thể dẫn đến hậu quả xấu đến quan hệ song phương 2 nước cũng như là các nguy cơ đe dọa đến an ninh của khu vực.


Bài tập 2: Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.

+ Các từ khóa( gạch chân):
Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI dưới góc nhìn an ninh – chính trị

+ Cấu trúc ngữ pháp:
-Danh từ trung tâm: Cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung
-Định tố 1: Đông Nam Á
-Định tố 2: Đầu thế kỉ XXI
-Định tố 3: An ninh – chính trị

+ Sơ đồ cấu trúc:

[nguyentrunghiep]

Theo bạn, M-T sẽ cạnh tranh nhau để ảnh hưởng đến ĐNA nhằm mục đích gì? nói cách khác, tại sao hai nước này lại cạnh tranh nhau vì một khu vực ĐNA nhỏ bé?

[DK Master]

Gửi bạn nguyentrunghiep,

Vấn đề cạnh tranh ảnh hưởng Mỹ - Trung ở Đông Nam Á là một vấn đề hoàn toàn phức tạp và diễn biến theo chuỗi thời gian. Nó đòi hỏi phải hiểu rõ được về khía cạnh quá khứ và lịch sử quan hệ giữa Mỹ - ASEAN và Trung Quốc - ASEAN. Thêm vào đó khu vực Đông Nam Á nắm giữ vị thế địa - chính trị và địa chiến lược cực kì quan trọng trong sự 'trổi dậy' của Trung Quốc và bảo vệ quyền lợi 'bá chủ' toàn cầu của Mỹ. Chỉ với vài dòng phân tích mình không thể giải đáp được những câu hỏi bạn đưa ra. Nếu bạn muốn tìm hiểu, bạn có thể xem qua bài tiểu luận của mình khi mình hoàn thành nó. Nhưng để thực hiện được bài tiểu luận đó thì trước tiên mình phải đặt trọng tâm vào Phương pháp nghiên cứu để làm sao cho nó có khoa học và logic nhất. Mình hy vọng rằng với những bài giảng của thầy Trần Ngọc Thêm thì mình sẽ có thể từng bước thực hiện đề tài đúng theo với những yêu cầu của công tác nghiên cứu khoa học và đóng góp cho tri thức của nước nhà.

Xin cảm ơn

[cuccungminhminh]

Chào bạn! Đề tài này rất là "hot" trên chính trường quốc tế hiện nay! liệu Trung Quốc có thể chiến thắng Mỹ trong tương lai vì lợi thế sân nhà ?
Có bạn trên diễn đàn có phản hồi đề tài của bạn là: "tại sao hai nước này lại cạnh tranh nhau vì một khu vực ĐNA nhỏ bé?" khu vực ĐNA nhỏ bé ư? không nhỏ bé đâu! "nhỏ mà không nhỏ", như bạn đã nói:"khu vực Đông Nam Á nắm giữ vị thế địa - chính trị và địa chiến lược cực kì quan trọng", ĐNÁ là một khu vực có nhiều tiềm năng mà chưa được khai thác hết...Mình sẽ ủng hộ và theo dõi đề tài này! chúc bạn thành công!

[cuccungminhminh]

Chào bạn! Đề tài này rất là "hot" trên chính trường quốc tế hiện nay! liệu Trung Quốc có thể chiến thắng Mỹ trong tương lai vì lợi thế sân nhà ?
Có bạn trên diễn đàn có phản hồi đề tài của bạn là: "tại sao hai nước này lại cạnh tranh nhau vì một khu vực ĐNA nhỏ bé?" khu vực ĐNA nhỏ bé ư? không nhỏ bé đâu! "nhỏ mà không nhỏ", như bạn đã nói:"khu vực Đông Nam Á nắm giữ vị thế địa - chính trị và địa chiến lược cực kì quan trọng", ĐNÁ là một khu vực có nhiều tiềm năng mà chưa được khai thác hết...Mình sẽ ủng hộ và theo dõi đề tài này! chúc bạn thành công!

[DK Master]

Bài tập 3: Định vị CKT cho nội dung đề tài




Lập đề cương

DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đich nghiên cứu
3. Lịch sử vấn đề
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
7. Bố cục

CHƯƠNG 1 - ĐÔNG NAM Á TRONG CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA MỸ VÀ TRUNG QUỐC

1.1. KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC ĐÔNG NAM Á
1.1.1. Đặc điểm tự nhiên - xã hội
1.1.2. Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
1.2. TẦM QUAN TRỌNG CỦA ĐÔNG NAM Á
1.2.1. Đối với Mỹ
1.2.2. Đối với Trung Quốc
1.3. KHÁI QUÁT ẢNH HƯỞNG MỸ - TRUNG Ở ĐÔNG NAM Á TRƯỚC THẾ KỈ XXI
1.3.1. Ảnh hưởng của Mỹ
1.3.2. Ảnh hưởng của Trung Quốc

CHƯƠNG 2 - ẢNH HƯỞNG MỸ - TRUNG Ở ĐÔNG NAM Á ĐẦU THẾ KỈ XXI

2.1. CHÍNH SÁCH AN NINH CỦA MỸ Ở ĐÔNG NAM Á
2.2. CHÍNH SÁCH AN NINH CỦA TRUNG QUỐC Ở ĐÔNG NAM Á
2.3. CẠNH TRANH ẢNH HƯỞNG MỸ - TRUNG Ở ĐÔNG NAM Á

CHƯƠNG 3 - NHỮNG DỰ ĐOÁN TƯƠNG LAI

3.1. TƯƠNG LAI CỦA ĐÔNG NAM Á DƯỚI ẢNH HƯỞNG MỸ - TRUNG
3.2. GỢI Ý HƯỚNG ĐI CỦA ASEAN TRONG TƯƠNG LAI
3.3. VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CẠNH TRANH ẢNH HƯỞNG MỸ - TRUNG

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[DK Master]

Bài tập 4: Sưu tầm tư liệu tham khảo cho đề tài

SÁCH – TẠP CHÍ
1. Cao Huy Thuần 2011: Quan hệ Mỹ - Trung – Nhật – ASEAN sau khủng hoảng Á châu 1997. http://www.agro.gov.vn/images/2007/02/CHThuan_1.pdf
2. Hoàng Đình Nhàn 2009: ASEAN trong Quan hệ Mỹ - Trung từ sau Chiến tranh lạnh đến nay. - Luận văn Thạc sĩ, Học viện Ngoại giao.
3. Lê Phụng Hoàng 2008: Lịch sử Quan hệ Quốc tế ở Đông Nam Á từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến cuối chiến tranh Lạnh. - NXB Trường Đại học Sư phạm TP.HCM.
4. Lương Ninh – Vũ Dương Ninh 2008: Tri thức Đông Nam Á. - NXB Chính trị Quốc gia.
5. Nguyễn Công Minh 2008: Một số nét về Chính sách ngoại giao láng giềng mới của Trung Quốc. – In trong Tạp chí Nghiên cứu Quốc tế, (số 74).
6. Nguyễn Mại 2007: Quan hệ Việt Nam – Mỹ: hướng về phía trước. - NXB Tri Thức, Hà Nội.

WEBSITE
7. Lê Minh 2010: ASEAN là cơ chế khu vực thành công nhất thế giới. - Báo Gia đình và Xã hội. http://giadinh.net.vn/2010080910386866p ... e-gioi.htm
8. Trần Bông (gt) 2009: Biển Đông: Địa chiến lược và tiềm năng kinh tế. - Website Nghiên cứu biển Đông. http://nghiencuubiendong.vn/tong-quan-v ... a-tiem-nng
9. Phương Loan 2011: Không để nước khác thỏa hiệp trên lưng mình. - Tuanvietnam.net. http://tuanvietnam.vietnamnet.vn/2011-0 ... lung-minh-
10. Thanh Tuấn 2009: Mỹ và ASEAN muốn bắt tay trở lại. - Tuổi Trẻ Online. http://tuoitre.vn/The-gioi/327889/My-va ... o-lai.html
11. Thái An 2011: Ngân sách quốc phòng Trung Quốc tăng vọt. - Báo điện tử Vietnamnet. http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/11275 ... g-vot.html
12. Nguyễn Thế Nghiệp 2007: Kinh tế ASEAN trước cơ hội và thách thức. - Thời báo kinh tế Việt Nam. http://vneconomy.vn/69982P0C99/kinh-te- ... h-thuc.htm


Bài tập 5: Dùng Document Map để sắp xếp tư liệu

* Ghi chú: Ở phiên bản Microsoft Word 2010 thì Document Map đã được đổi tên thành Navigation Pane. Tác giả đang sử dụng Microsoft Word 2010

[DK Master]

Bài tập 5: Lập bảng cho một nội dung của đề tài





Bài tập 6: Lập định nghĩa cho từ “ảnh hưởng”

1. Tìm tất cả định nghĩa hiện có về “ảnh hưởng”:

[1] Theo Từ điển tiếng Việt (Nguyễn Văn Xô chủ biên, NXB Trẻ, 1999) - Ảnh hưởng (đt): tác động liên quan giữa việc làm và kết quả

[2] The Oxford modern English Dictionary (2011) – influence:
(1) the effect that somebody/something has on the way a person thinks or behaves or on the way that something works or develops - tác động của một người hoặc một vật khi người đó suy nghĩ hay hành động, hoặc khi vật đó vận hành hay phát triển
(2) the power that somebody/something has to make somebody/something behave in a particular way– sức mạnh mà một người / một sự vật có được để làm cho những người/ sự vật khách phải hành động theo cách thức đó
(3) a person or thing that affects the way a person behaves and thinks - tác động của một người / sự vật lên hành vi và suy nghĩ của người khác

[3] The American Heritage Dictionary (Peter Davies, Dell publishing , 1971) – influence:
(1) A power indirectly or intangibly affecting a person or course of events – sức mạnh gián tiếp hay vô hình tác động đến một người hay một sự việc nào đó
(2) Power to sway or affect based on prestige, wealth… - sức mạnh để thống trị hay gây tác động dựa trên danh thế hoặc kinh tế (tiền)
(3) A person or thing exercising such power – một người hay một sự việc kiểm soát quyền lực

[4] Vdict: Ảnh hưởng
(1) Sự tác động của vật nọ đến vật kia, của người này đến người khác
(2) Uy tín và thế lực

[5] Dictionary.com:
(1) the capacity or power of persons or things to be a compelling force on or produce effects on the actions, behavior, opinions, etc., of others – Khả năng hay sức mạnh của một người / sự vật tác động đến hành động, hành vi và ý kiến của những người / sự vật khác
(2) the action or process of producing effects on the actions, behavior, opinions, etc., of another or others – Hành động hay tiến trình tạo ra tác động lên các hành động, hành vi và ý kiến của người / sự vật khác

2. Phân tích định nghĩa:




3. Phân loại các định nghĩa, xác định những nét nghĩa chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa
- Theo chức năng: có 2 loại: ảnh hưởng là khả năng một người / sự vật tác động đến một người / sự vật khác; là việc sử dụng sức mạnh hay uy tín để tác động lên người / sự vật khác
- Theo chủ thể: có 2 loại: người và sự vật
Như vậy, có thể tiếp thu từ cách định nghĩa trên: Ảnh hưởng là khả năng tác động lên người / sự vật khác bằng cách sử dụng sức mạnh hay uy tín. Tuy nhiên ở định nghĩa trên vẫn còn thiếu vì chưa nêu được ‘sức mạnh’ là như thế nào, ‘sức mạnh’ còn bao gồm ‘sức mạnh mềm’ và ‘sức mạnh cứng’

4. Các cách sử dụng hiện có:
- Việc sử dụng từ ‘ảnh hưởng’ còn thể hiện giữa việc tác động giữa các chủ thể nhỏ (con người, con vật) ngoài các chủ thể lớn (quốc gia, tổ chức).
- Tuy nhiên khi ‘ảnh hưởng’ được sử dụng dưới các chủ thể nhỏ thì nó chỉ mang tính chất dạng ‘hâm mộ’ tự nguyện hướng các hành động theo chủ thể gây tác động. (Vd: Anh ta có ảnh hưởng rất lớn trong mọi hành động của tôi)
- Việc sử dụng ‘ảnh hưởng’ trong một số trường hợp mang nghĩa tích cực (Vd: Hành động ấy có ảnh hưởng tốt trong mắt thế hệ trẻ); nhưng cũng mang nghĩa tiêu cực (Vd: Việc phá thai sẽ tạo ra ảnh hưởng xấu trong giới trẻ)

5. Xác định đặc trưng giống:
Là tác động

6. Xác định đặc trưng loài:
(1) của một chủ thể (phân biệt với khách thể)
(2) thông qua ‘sức mạnh’ và ‘uy tín’ (phân biệt với việc thông qua các hình thức khác)
(3) lên các chủ thể khác (phân biệt với khách thể)
(4) nhằm chi phối hành động, hành vi, suy nghĩ (phân biệt với chi phối khác)
(5) một cách chủ động (phân biệt với bị động, ép buộc)
- Sản phẩm sơ bộ: Ảnh hưởng là tác động của một chủ thể thông qua sức mạnh và uy tín lên các chủ thể khác nhằm chi phối hành động, hành vi, suy nghĩ một cách chủ động

7. Lập sơ đồ kiểm tra



- Qua kiểm tra sơ đồ thấy, định nghĩa đã đáp ứng các yêu cầu đề ra trong bài làm.

- Sản phẩm cuối cùng: Ảnh hưởng là tác động của một chủ thể thông qua sức mạnh và uy tín lên các chủ thể khác nhằm chi phối hành động, hành vi, suy nghĩ một cách chủ động

[DK Master]

Bài tập 7: Lập bảng so sánh hai chủ thể tùy chọn

[DK Master]

Bài tập 8: Chọn nội dung thích hợp trong đề tài để vận dụng phương pháp loại hình nhằm phát hiện những tri thức mới.

Ở bài tập này tác giả chọn thủ pháp so sánh trong phương pháp loại hình để thấy được mối tương quan giữa ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI, từ đó rút ra các tri thức mới trong vấn đề Quan hệ Quốc tế ở đây.






Kết luận:

- Từ việc so sánh ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc ở Đông Nam Á đầu thế kỉ XXI, ta có thể thấy được rằng trước năm 2009 (hay nói cách khách là trước nhiệm kì của Tổng thống Obama), sự ảnh hưởng của Mỹ ở khu vực Đông Nam Á có vẻ như là khá nhạt nhòa và không mang trọng tâm chiến lược. Nguyên nhân là vì khoảng thời gian này, Mỹ đang vướng vào hai cuộc chiến mang danh ‘chống khủng bố’ ở khu vực Trung Đông.

- Đối với Trung Quốc, từ sau khi thực hiện cải cách kinh tế 1978 và sau khi gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO, Trung Quốc đã phát triển thần tốc về kinh tế và xã hội. Sự phát triển đó đã biến Trung Quốc trở thành một trong những cường quốc của thế giới. Và để tương xứng với sự phát triển đó, Trung Quốc cần tìm kiếm thị trường, năng lượng cũng như là khu vực ảnh hưởng của riêng mình. Đó chính là lý do để Trung Quốc tăng cường ảnh hưởng mạnh mẽ của mình đến Đông Nam Á trong đầu thế kỉ XXI.

- Thấy được mối đe dọa từ ảnh hưởng của Trung Quốc, Mỹ đã thay đổi chính sách đối ngoại của mình mà tăng cường nhất chính là từ khi bắt đầu nhiệm kì của tổng thống Barack Obama. Một lý do khác để Mỹ quyết định quay trở lại châu Á – Thái Bình Dương chính là vì tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu diễn ra trong năm 2008. Mỹ cần cắt giảm chi tiêu ngân sách quốc phòng nhưng vẫn đảm bảo vị thế của mình trên trường thế giới. Và không nơi nào khác có thể tốt hơn chính là Đông Nam Á. Việc đặt trọng tâm chính sách đối ngoại vào khu vực Đông Nam Á sẽ giúp Mỹ tiết kiệm chi tiêu ngân sách quốc phòng, mặt khác sẽ có tác dụng kiềm chế sự phát triển, bành trướng của Trung Quốc.

- Về phần Trung Quốc, việc Mỹ quay trở lại khu vực Đông Nam Á và thiết lập hệ thống kiềm chế sẽ là không tốt cho chính sách bành trướng ảnh hưởng của mình. Đặc biệt khi Mỹ can dự vào các khu vực nhạy cảm cốt lõi như vùng biển Đông Việt Nam thì sẽ đe dọa đến an ninh kinh tế hay an ninh năng lượng của nước này. Vì điều đó mà Trung Quốc đã tăng cường ảnh hưởng của mình toàn diện nhằm lấy được sự ủng hộ của ASEAN trước Mỹ. Tuy nhiên, chính vì những tuyên bố trái ngược với hành động và thái độ hung hăng của Trung Quốc tại biển Đông mà nước này đang đánh mất niềm tin của ASEAN và khiến cho cộng đồng này có thái độ hoài nghi về sự ‘trổi dậy hòa bình’ mà Trung Quốc đã tuyên bố từ trước.

- Sự cạnh tranh này sẽ tạo áp lực đè lên các chính sách của ASEAN và cả Việt Nam, ngả về phía Mỹ hay Trung Quốc sẽ là một câu hỏi mà rất nhiều các nhà chính trị gia trong khu vực đặt ra. Có lẽ giải pháp tốt nhất trong lúc này đó chính là việc đạt thế cân bằng giữa hai cường quốc kể trên. Một ASEAN đoàn kết và vững mạnh sẽ là tiền để để có thể ứng xử và có tiếng nói độc lập hơn với Mỹ và Trung Quốc. Các chính sách của Việt Nam đến hiện tại cũng cho thấy nỗ lực duy trì thế cân bằng quan hệ của phía Việt Nam. Suy cho cùng thì mong muốn của Việt Nam cũng là duy trì độc lập toàn vẹn lãnh thổ và tự chủ trên các mặt, đưa đất nước phát triển. Để làm được điều đó thì Việt Nam phải khôn khéo tận dụng mâu thuẫn Mỹ - Trung để tránh khỏi những hệ lụy xấu có thể tác động và gây hậu quả khôn lường cho con đường phát triển của quốc gia.