Đề cương :
A. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
- Khách quan: Mỗi khi Tết đến xuân về, mọi người nô nức chuẩn bị cho một cái Tết đầy đủ và sung túc. Nhưng những năm trở lại đây thường vắng bóng của các thầy đồ hay cái cảnh người dân đi xin chữ, xin câu đối về treo trong nhà vào ngày Tết. Và cũng ít ai hiểu rõ về nguồn gốc và ỷ nghĩa của phong tục này.
- Chủ quan: Đây là vấn đề mà rất ít người quan tâm chính vì thế nghiên cứu vấn đế này để có thể hiểu hơn về phong tục.
2.Mục đích nghiên cứu:
Phong tục này ngày càng mai một và dần làm mất đi nét truyền thống trong ngày Tết. Tôi muốn hiểu rõ cũng như cho mọi người cùng hiểu rõ về phong tục treo câu đối ngày Tết để phong tục này ngày càng được phát huy, tạo nên một cái Tết đâm nét truyền thống.
3. Lịch sử nghiên cứu
Các nhà nghiên cứu chủ yếu chỉ nghiên cứu chung về vấn đề câu đối trong văn hóa Việt Nam và nghiên cứu phong tục treo câu đói ngày Tết chỉ là một phân mục trong tác phẩm của họ.
- Câu đối Việt Nam, Phong Châu, Nhà xuất bản KHXH Hà Nội, 1991
- Câu đối trong văn hóa Việt Nam, Nguyễn Hoàng Huy, Nhà xuất bản tổng hợp TPHCM,2004
-Câu đối Việt Nam, Nguyễn Bích Hằng, nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2010
-Phong tục cổ truyền ngày Tết, Triều Sơn, Nhà xuất bản Thời Đại, 2010
4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
-Đối tượng: Câu đối
-phạm vi: Vào ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Khoa học : nghiên cứu sâu về phong tục treo câu đối
- Thực tiễn: hiểu và tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp này
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Sử dụng phương pháp so sánh, tổng hợp, phân tích và tài liệu thực tiễn, tài liệu nghiên cứu từ các nhà khoa học đi trước.
7. Bố cục
Bài tiểu luận gồm có 4 chương, ngoài chương 1 là các tiền đề lý luận và thực tiễn, các chương còn lại phân chia theo tiêu chí đặc điểm của đối tượng bao gồm:
Chương 2 Nguyên tắc viết câu đối. chương này được chia làm 4 phần, mỗi phần là một bộ phận của câu đối tạo ra đôi câu đối chỉnh đối hay đối cân
Chương 3 Nội dung và hình thức treo câu đối, chương này được chia theo tiêu chí đặc trưng riêng của đối tượng
Chương 5 là phần ý nghĩa của đối tượng,mỗi đặc điểm có một ý nghĩa riêng
B. Nội dung dự kiến
Chương 1: Các tiền đề lý luận và thực tiễn
1.1 Các tiền đề lý luận
1.2 Các tiền đề thực tiễn
Tiểu kết chương 1
Chương 2: Nguyên tắc viết câu đối
2.1 Đối ý và đối chữ
2.2 Vế câu đối
2.3 Số chữ và các thể câu đối
2.4 Luật bằng trắc
Tiểu kết chương 2
Chương 3: Nội dung và hình thức treo câu đối
3.1 Nội dung câu đối
3.2 Hình thức treo câu đối
Tiểu kết chương 3
Chương 4: Ý nghĩa phong tục treo câu đối vào ngày tết
Tiểu kết chương 4
Kết luận chung
Tài liệu tham khảo.
Phụ lục
C. Những chuẩn bị cho việc thực hiện luận bài tiểu luận
1. Hướng thực hiện đề tài
Dựa vào các tài liệu sách báo, nghe nhìn và làm theo hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn
2. Kế hoạch làm việc
- Sưu tầm tài liệu: 30%
- Xử lý tài liệu: 30%
- Viết: 30%
-Thời gian dự trữ: 10%
3. Tài liệu tham khảo
- tài liệu sách báo:
Câu đối trong văn hoá Việt Nam, Nguyễn Hoàng Huy, Nhà xuất bản tổng hợp TPHCM, 2004
Câu đối Việt Nam, Nguyễn Bích Hằng, Nxb Văn hoá thông tin,2010
Đầu năm đưa lộc vào nhà, Triều Sơn, Nxb Thời đại,2010
Phong tục cổ truyền ngày tết, Triều Sơn, Nxb Thời đại,2010
Tết cổ truyền của người Việt, Lê Trung Vũ, Nxb Văn hoá thông tin
- tài liệu internet
http://www.hue.vnn.vn, Mùa xuân nói chuyên câu đối, Nguyễn Thừa, 25/2/2005
http://www.dulichtet.com, Tản man về nguồn gốc câu đối tết, Kiều Thạch
http://www.chantroitim.forum-viet.net, Thú chơi câu đối Tết, Hiếu Đức, 2010
