SỬA
 |
TRUNG TÂM VĂN HÓA HỌC LÝ LUẬN VÀ ỨNG DỤNG DIỄN ĐÀN VĂN HÓA HỌC ĐỌC SÁCH làm cho con người hoàn bị, ĐÀM LUẬN tạo nên con người sẵn sàngvà VIẾT LÁCH tạo thành con người chính xác. |
|
Francis Bacon |
Văn hóa Đá Phú Yên
26 bài viết
• Bạn đang xem trang 3 / 3 trang • 1, 2, 3
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nhatdominh » Thứ 4 07/03/12 7:30
BÀI TẬP 5: Chọn những nội dung thích hợp trong đề tài lập bảng( bắt buộc), lập mô hình, thuật giải (nếu có)
SỬA
SỬA
-
nhatdominh - Bài viết: 39
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 20:55
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nguyenthudl06 » Thứ 4 07/03/12 8:19
Chị ơi, hồi trước em học môn địa chất, có một đính nghĩa về đá: "đá là tập hợp của một hay nhiều khoáng vật..." chứ không phải chỉ là các khoáng vật (tức là nhiều). Ví dụ như đá granit có các khoáng chính là thạch annh, fenfat, mica... Trong khi đó, đá hoa chỉ có duy nhất khoáng calcit.
Chúc chị thành công nhé!
Chúc chị thành công nhé!
- nguyenthudl06
- Bài viết: 29
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 13:06
- Đến từ: TP Pleiku - Gia Lai
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nhatdominh » Thứ 4 07/03/12 8:51
c cũng có tìm hiểu điều này, nhưng mà khi đọc kỹ nhiều tài liệu c thấy các nhà nghiên cứu thường cho rằng đa số đều là đá gồm nhiều khoáng vật, vì thường lẫn tạp chất, hiếm khi có trường hợp thuần khiết 1 khoáng vật, c cũng giải thích trong phần "các khái niệm hiện hành" nên c chọn cái đa sô để khái quát định nghĩa. c cũng đang băn khoăn chỗ này vì chưa thực sự chắn chắn lắm, c sẽ tìm hiểu nhiều tài liệu hơn nữa và bổ sung, sữa chữa sau, cảm ơn e nhiều có gì góp ý c nữa nha
-
nhatdominh - Bài viết: 39
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 20:55
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nhatdominh » Thứ 3 13/03/12 11:01
BÀI TẬP 7: CHỌN HAI SỰ VẬT, HIỆN TƯỢNG VÀ LẬP BẢNG SO SÁNH
BẢNG SO SÁNH ĐŨA VÀ NĨA
BẢNG SO SÁNH ĐŨA VÀ NĨA
-
nhatdominh - Bài viết: 39
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 20:55
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nhatdominh » Chủ nhật 08/04/12 10:24
BÀI TẬP 8: Chọn nội dung thích hợp trong đề tài của mình, vận dụng phương pháp loại hình để tìm ra tri thức mới.
Quy luật văn hóa:
Thờ đá là một tín ngưỡng đã tồn tại từ lâu đời và khắp các nơi ở Việt Nam. Tín ngưỡng thờ đá là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố: địa lý tự nhiên, lịch sử- xã hội…cho nên thờ đá của từng vùng miền cũng tồn tại những nét tương đồng và dị biệt.
- Miền Bắc đặc biệt là các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ- nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi: diện tích đồng bằng rộng lớn, nhiều con sông bồi đắp phù sa, khí hậu hai mùa rõ rệt…cho nên đây cũng là nơi hình thành cuộc sống nông nghiệp xa xưa nhất. Hơn nữa với lịch sử hình thành từ lâu đời, dân cư chủ yếu là người Việt vì thế tín ngưỡng thờ đá của người dân nơi đây là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố trong đó yếu tố bản địa- nông nghiệp lúa nước, hài hòa âm dương nhưng có phần thiên về âm tính nỗi trội cho nên thờ đá cũng mang tính chất âm tính, trọng tĩnh, gắn với ý nghĩa phồn thực, hình dáng thờ đá nghiêng về yếu tố nữ.
- Trong khi đó, các tỉnh duyên hải miền Trung với địa hình phức tạp: các dải núi đâm ngang chia cắt ra biển khiến đồng bằng nhỏ hẹp, khí hậu bất thường chịu nhiều ảnh hưởng thiên tai: lũ lụt, bão, hạn hán…Lịch sử hình thành có sau đồng bằng Bắc Bộ, dân cư trước kia chủ yếu là dân tộc Chăm- dân tộc chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ…Cũng trên nền tảng bản địa là chất hài hòa thiên về âm tính nhưng với những điều kiện như thế cho nên con người miền Trung trở nên dương tính hơn. Và trong thờ đá cũng có sự kết hợp với nhiều yếu tố nhưng thể hiện dương tính hơn: kết hợp yếu tố ngoại lai từ sớm, thờ dương vật là chủ yếu…
Ranh giới để phân biệt chất dương tính, âm tính hay loại hình văn hóa trọng động, trọng tĩnh là chỉ mang tính tương đối bởi sự vật, hiện tượng nào cũng luôn tồn tại hai mặt và hơn nữa qua những quá trình giao lưu tiếp biến giữa các yếu tố bản địa, ngoại lai…đã có sự tương tác hòa nhập vào nhau. Tuy nhiên dựa vào những biểu hiện của tục thờ Đá và phân loại các vùng miền qua các tiêu chí chúng ta cũng có thể phần nào thấy được yếu tố nỗi trội trên cái nền tảng là loại hình văn hóa trọng tĩnh Việt Nam để phân chia và xếp nó vào trọng tĩnh hay trọng động một lần nữa. Đó là duyên hải miền Trung dương tính hơn cho nên thuộc loại hình văn hóa trọng động so với loại hình văn hóa trọng tĩnh của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Và tỉnh Phú Yên nằm trong vùng Duyên hải miền Trung cho nên tục thờ Đá cũng ít nhiều mang yếu tố của loại hình văn hóa trọng động.
[*]bài tập này khó quá, thầy dạy thì có vẻ hiểu, nhưng khi áp dụng thì mình còn mơ hồ quá nghĩ không ra cho nên không đưa bài lên diễn đàn đúng thời gian thầy quy định được, nếu có đưa lên lúc đó cũng chỉ mang tính đối phó. Vì thế, dù chậm nhưng trong thời gian qua đã cố gắng suy nghĩ và thử làm như thế này, sẽ còn nhiều sai sót mong thầy và các bạn giúp đỡ mình hơn nữa.
Quy luật văn hóa:
Thờ đá là một tín ngưỡng đã tồn tại từ lâu đời và khắp các nơi ở Việt Nam. Tín ngưỡng thờ đá là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố: địa lý tự nhiên, lịch sử- xã hội…cho nên thờ đá của từng vùng miền cũng tồn tại những nét tương đồng và dị biệt.
- Miền Bắc đặc biệt là các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ- nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi: diện tích đồng bằng rộng lớn, nhiều con sông bồi đắp phù sa, khí hậu hai mùa rõ rệt…cho nên đây cũng là nơi hình thành cuộc sống nông nghiệp xa xưa nhất. Hơn nữa với lịch sử hình thành từ lâu đời, dân cư chủ yếu là người Việt vì thế tín ngưỡng thờ đá của người dân nơi đây là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố trong đó yếu tố bản địa- nông nghiệp lúa nước, hài hòa âm dương nhưng có phần thiên về âm tính nỗi trội cho nên thờ đá cũng mang tính chất âm tính, trọng tĩnh, gắn với ý nghĩa phồn thực, hình dáng thờ đá nghiêng về yếu tố nữ.
- Trong khi đó, các tỉnh duyên hải miền Trung với địa hình phức tạp: các dải núi đâm ngang chia cắt ra biển khiến đồng bằng nhỏ hẹp, khí hậu bất thường chịu nhiều ảnh hưởng thiên tai: lũ lụt, bão, hạn hán…Lịch sử hình thành có sau đồng bằng Bắc Bộ, dân cư trước kia chủ yếu là dân tộc Chăm- dân tộc chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ…Cũng trên nền tảng bản địa là chất hài hòa thiên về âm tính nhưng với những điều kiện như thế cho nên con người miền Trung trở nên dương tính hơn. Và trong thờ đá cũng có sự kết hợp với nhiều yếu tố nhưng thể hiện dương tính hơn: kết hợp yếu tố ngoại lai từ sớm, thờ dương vật là chủ yếu…
Ranh giới để phân biệt chất dương tính, âm tính hay loại hình văn hóa trọng động, trọng tĩnh là chỉ mang tính tương đối bởi sự vật, hiện tượng nào cũng luôn tồn tại hai mặt và hơn nữa qua những quá trình giao lưu tiếp biến giữa các yếu tố bản địa, ngoại lai…đã có sự tương tác hòa nhập vào nhau. Tuy nhiên dựa vào những biểu hiện của tục thờ Đá và phân loại các vùng miền qua các tiêu chí chúng ta cũng có thể phần nào thấy được yếu tố nỗi trội trên cái nền tảng là loại hình văn hóa trọng tĩnh Việt Nam để phân chia và xếp nó vào trọng tĩnh hay trọng động một lần nữa. Đó là duyên hải miền Trung dương tính hơn cho nên thuộc loại hình văn hóa trọng động so với loại hình văn hóa trọng tĩnh của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Và tỉnh Phú Yên nằm trong vùng Duyên hải miền Trung cho nên tục thờ Đá cũng ít nhiều mang yếu tố của loại hình văn hóa trọng động.
[*]bài tập này khó quá, thầy dạy thì có vẻ hiểu, nhưng khi áp dụng thì mình còn mơ hồ quá nghĩ không ra cho nên không đưa bài lên diễn đàn đúng thời gian thầy quy định được, nếu có đưa lên lúc đó cũng chỉ mang tính đối phó. Vì thế, dù chậm nhưng trong thời gian qua đã cố gắng suy nghĩ và thử làm như thế này, sẽ còn nhiều sai sót mong thầy và các bạn giúp đỡ mình hơn nữa.
-
nhatdominh - Bài viết: 39
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 20:55
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
Re: Văn hóa Đá Phú Yên
gửi bởi nhatdominh » Thứ 2 02/07/12 17:42
BÀI HOÀN CHỈNH:
Bài tập 1:
1.1 Chọn cho mình một đề tài
1.2 Xác định (các) cặp phạm trù đối lập( các mâu thuẫn) trong đối tượng
1.3 Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa,...)
1.1. Tên đề tài: Văn hóa Đá Phú Yên
1.2. Các cặp mâu thuẫn:
- Tự nhiên>< Nhân tạo
- Tự nhiên>< Văn hóa
- Bảo tồn>< Phát triển
- Được nghiên cứu nhiều>< ít được nghiên cứu
=> Đối tượng nghiên cứu văn hóa Đá
1.3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập
- Kiểm tra tính tương hiện: Từ một vật chất trong tự nhiên- Đá được con người khai khác và sử dụng vào những mục đích khác nhau và trải qua thời gian tạo thành những giá trị văn hóa.Trong tự nhiên có văn hóa, trong văn hóa có tự nhiên.
-Kiểm tra tính tương hóa: Xét theo đặc tính, tự nhiên so với văn hóa thì tự nhiên thiên về âm tính, văn hóa thiên về dương tính. Do đó, vật chất mang tính tự nhiên và chưa có hoặc ít tính nhân sinh là tự nhiên thuần túy không mang giá trị văn hóa. Khi con người lạm dụng, lấn át tự nhiên quá hoặc khi tự nhiên lấn át con người thì đó cũng không phải là bản chất của giá trị văn hóa thực sự mà đó là biểu hiện của văn hóa thấp.
-Kiểm tra tính hướng hòa: Con người sống tôn trọng, hài hòa với thiên nhiên.
Bài tập 2: Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
+ Các từ khóa( gạch chân):
Văn hóa Đá Phú Yên
+Cấu trúc ngữ pháp:
-Danh từ trung tâm: văn hóa Đá
-Định tố : Phú Yên
+ Sơ đồ cấu trúc:
Bài tập 3: triển khai lập đề cương
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Phú Yên là một trong những tỉnh miền Trung, nằm ở vùng rìa của Tây Nguyên, nơi có sự hoạt động của núi lửa cách đây hơn 1 triệu năm. Cho nên dấu ấn đá có ở khắp mọi nơi và đều mang giá trị vật chất và tinh thần của người dân Phú Yên. Từ cột mốc ranh giới quốc gia, vật dụng sinh hoạt hằng ngày đến những vật thờ phụng linh thiêng và cả những nhạc cụ độc đáo làm giàu đời sống tinh thần… vì thế văn hóa Đá mang sắc thái văn hóa khá rõ nét của vùng đất này. Vừa tổ chức xong lễ kỷ niệm 400 năm thành lập Phú Yên và cũng là mốc đánh dấu toàn tỉnh bắt đầu thực hiện kế hoạch phát triển du lịch tỉnh. Vì thế đề tài nghiên cứu về văn hóa Đá trên đất Phú Yên một phần giúp mọi người tìm hiểu hơn nữa về vùng đất và con người nơi đây, vừa là phương tiện quảng bá hình ảnh góp phần thúc đẩy du lịch văn hóa Phú Yên phát triển.
Bản thân là người dân đất Phú Yên, chọn đề tài mang đậm chất văn hóa của vùng quê mình nhất để có những thuận tiện trong nghiên cứu như thực nghiệm, tìm kiếm nguồn tư liệu thiết thực…cũng như thỏa mãn đam mê tìm hiểu văn hóa quê hương mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những giá trị vật chất và tinh thần của văn hóa Đá được biểu hiện trong nhận thức và ứng xử của người dân Phú Yên.
3. Lịch sử vấn đề
Về văn hóa Phú Yên từ lâu đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, khảo sát. Nhưng về văn hóa đá Phú Yên thì ít được nhiều tác giả đào sâu, nghiên cứu. Chủ yếu đá Phú Yên được nghiên cứu dưới góc độ địa lý, khảo cổ học…Nhắc đến văn hóa đá Phú Yên có tác giả Trần Sỹ Huệ trong sách “van hóa đá trong đời sống dân gian Phú Yên”. Gần đây nhất là công trình nghiên cứu “Đặc trưng văn hóa đá Phú Yên” của Thạc sỹ Nguyễn Hoài Sơn, ông đã giới thiệu khái quát về đá ở Phú Yên, di sản văn hóa đá, một số đặc điểm di sản văn hóa đá, văn học nghệ thuật về văn hóa Đá ở Phú Yên…Và cùng một số công trình khác. Nhưng nghiên cứu văn hóa Đá theo phương pháp hệ thống- cấu trúc dưới góc nhìn của một môn khoa học- Văn hóa học thì thực sự chưa có nhiều.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Văn hóa Đá
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Chủ thể: Cư dân sinh sống ở Phú Yên: chủ yếu là người Việt, Chăm, Bana
+ Không gian: Tỉnh Phú Yên
+ Thời gian: Từ xưa đến nay
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học:
Nếu công trình nghiên cứu thành công sẽ là tài liệu cho những công trình nghiên cứu khoa học sau này, là tài liệu bổ ích cho những ai quan tâm đến văn hóa vùng đất Phú Yên.
Ý nghĩa thực tiễn:
Nếu thành công, công trình đóng góp vào sự quảng bá hình ảnh văn hóa Phú Yên, tôn vinh giá trị văn hóa địa phương nhằm thu hút mọi người, giúp ngành du lịch văn hóa tỉnh nhà phát triển. Hơn nữa giúp cho người dân Phú Yên nói riêng, người Việt Nam nói chung biết tự hào, trân trọng thiên nhiên và những giá trị văn hóa mà con người đã tạo ra.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp hệ thống - cấu trúc: chúng tôi nghiên cứu theo cấu trúc văn hóa 5 thành phần: nhận thức, tận dụng, đối phó, lưu luyến, sùng bái để nghiên cứu văn hóa đá Phú Yên một cách chặt chẽ và hệ thống.
Phương pháp liên ngành: chúng tôi sử dụng tri thức từ các ngành khoa học khác để bổ sung, mở rộng vấn đề như lịch sử học, khảo cổ học, địa lý học…
Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng phương pháp loại hình, so sánh để làm nỗi bật một số vấn đề liên quan đến đề tài.
Nguồn tư liệu
Nguồn tư liệu tại địa phương được cung cấp từ thư viện và sở văn hóa du lịch tỉnh Phú Yên, các sách, báo, các công trình nghiên cứu của các bậc tiền bối cùng các trang thông tin điện tử có liên quan.
7. Bố cục luận văn
Luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Gồm 2 mục và 6 tiểu mục.
Những vấn đề lý luận liên quan đến văn hóa, văn hóa đá và vùng đất, con người Phú Yên
Chương 2: Gồm 3 mục.
Đề cập đến văn hóa nhận thức về đá của cư dân Phú Yên qua việc thấy được lợi ích cũng như tác hại của đá đối với cuộc sống và lao động sản xuất của mình.
Chương 3: Gồm 2 mục và 5 tiểu mục.
Văn hóa đá thể hiện qua việc cư dân phú yên sử dụng đá phục vụ cho nhu cầu của mình cũng như những biện pháp ứng phó với mặt xấu của đá.
Chương 4: Gồm 2 mục và 4 tiểu mục.
Nội dung nghiên cứu về văn hóa đá thể hiện trong đời sống tinh thần và đời sống tâm linh.
Đề cương:
Chương 1: Những tiền đề lý luận và thực tiễn
1.1 Những tiền đềlý luận
1.1.1 Khái niệm văn hóa
1.1.2 Đá và văn hóa đá
1.2 Những tiền đề thực tiễn
1.2.1 Sơ lược về văn hóa đá
1.2.2 Định vị văn hóa Phú Yên
1.2.1.1 Chủ thế văn hóa
1.2.1.2 Không gian văn hóa
1.2.1.3 Thời gian văn hóa
Tiểu kết
Chương 2: Văn hóa nhận thức về Đá
2.1 Đá là khoáng sản tự nhiên phong phú
2.1.1 Những lợi ích từ đá
2.1.2 Những tác hại từ đá
Tiểu kết
Chương 3: Văn hóa tận dụng và đối phó với Đá
3.1 Văn hóa tận dụng Đá
3.1.1 Đá trong sinh hoạt và sản xuất
3.1.2 Đá trong vật liệu xây dựng
3.1.3 Đá trong nông nghiệp
3.2 Văn hóa đối phó với Đá
3.2.1 Đối phó với độ cứng của đá
3.2.2 Đối phó với độ nặng và thể tích của đá
3.2.3 Đối phó với những tai nạn từ đá
Tiểu kết
Chương 4: Văn hóa lưu luyến và sùng bái Đá
4.1 Văn hóa lưu luyến Đá
4.1.1 trong văn học dân gian
4.1.2 Nghệ thuật hình khối
4.2 Văn hóa sùng bái Đá
4.2.1 Tín ngưỡng thờ thần đá
4.2.2 Đá phong thủy
Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Bài tập 4: Sưu tầm tư liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống phục vụ cho đề tài NCKH đã chọn (trên DĐ công bố danh sách đường dẫn)
Sử dụng Document map để sắp xếp tư liệu sao cho hợp lý nhất.
Chụp ảnh và đưa lên topic của mình trên Diễn đàn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bình Minh 2010: Người “thổi hồn” vào gỗ, đá, http://www.baophuyen.com.vn/Phong-su--- ... 5105705750
2. Bùi Tân 2011: Nghề truyền thống trên đất Phú Yên. - NXB Văn hóa - Thông tin, 380tr.
3. Caycanhdatviet 2012: Đá Sông Ba, Sông Hinh, Phú Yên, http://caycanhdatviet.com/show.php?keyw ... u-yen.html
4. Dương Thái Nhơn 2011: Nếp sống cộng đồng ở Phú Yên. - NXB Khoa học xã hội, 177tr.
5. H.T 2011: Lập Hồ sơ công nhận di sản cho đàn đá, kèn đá và vịnh Xuân Đài ở Phú Yên http://dvt.vn/20110915044348220p108c112 ... -va-vinh-x uan-dai-o-phu-yen.htm
6. Ly Kha 2008: “Kỳ thạch” sông Ba Hạ, http://www.baophuyen.com.vn/Phong-su--- ... 5005205135
7. Ly Kha 2011: Đặc trưng văn hóa đá Phú Yên, http://chuyentrang.tuoitre.vn/Vieclam/I ... nnelID=126
8. Ngô Văn Doanh 1994: Văn hóa Chăm-pa. - HN: NXB Văn hóa - Thông tin,423tr.
9. Ngô Văn Doanh, Vũ Quang Thiên 1997: Phong tục các dân tộc Đông Nam Á. – H: NXB Văn hóa dân tộc, 492tr.
10. Nguyễn Định (cb), Dương Thái Nhơn, Lý Thơ Phúc 2012: Văn học dân gian Phú Yên. – NXB Lao Động, 623tr.
11. Nguyễn Hoài Sơn 2011: Mộ đá cổ ở Phú Yên, http://www.baophuyen.com.vn/400-nam-Phu ... 5705005857
12. Nguyễn Việt Hùng 2003: Sự tích Hòn Vọng Phu và tín ngưỡng thờ Đá ở Việt Nam. - NXB Văn hóa - Thông tin, 199tr.
13. Nhiều tác giả 1997: Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới. – NXB Đà Nẵng, 1056tr.
14. Photo.tamtay.vn 2012: Nhà được xếp bằng đá, http://photo.tamtay.vn/photo/view/44671 ... u-YeN.html
15. Phương Anh 2010: Về Phú Yên phiêu du với đá, http://giaoduc.edu.vn/news/du-lich-709/ ... 53044.aspx
16. Skydoor.net 2010: Ghềnh Đá Đĩa, http://www.skydoor.net/entry/Doc_dao_Ghenh_Da_Dia/1364
17. Thư viện Hải Phú: Lịch sử hình thành Phú Yên http://www.thuvienhaiphu.com.vn/gsdl/co ... t/039.html.
18. Trần Kim Thạch 2001: Dấu ấn văn hóa từ đá. – NXB Trẻ, 134tr.
19. Trần Ngọc Thêm 1996/2004: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam (in lần thứ 4). - NXB Tp. HCM, 670tr.
20. Trần Ngọc Thêm 2007: Bài giảng lý luận văn hóa học (lưu hành nội bộ). - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Tp HCM.
21. Trần Sỹ Huệ 2011: Đất phú trời yên. - NXB Lao động, 566tr.
22. Trần Sỹ Nhuệ 2007: Đá trong đời sống dân gian ở Phú Yên. - NXB Lao Động, 219tr.
23. Trần Thanh Hưng 2011: Xóm đá Phú Thạnh, http://www.danviet.vn/51602p1c29/xom-da-phu-hanh.htm
24. Trần Văn Giám 2001: Khoáng vật và thạch học công trình. – NXB Xây Dựng Hà Nội, 204tr.
25. UBND tỉnh Phú Yên 2003: Địa chí Phú Yên. – NXB Chính trị quốc gia, 1029tr.
26. Việt Báo 2010: Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang, http://vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/Doc ... 60533/148/
27. Vietchamtour 2012: Da Bia Moutain, http://vietcharmtour.vn/attraction-deta ... ntain-.htm
28. Wikipedia: Lịch sử ViệtNam, http://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%8B ... 4.91.C3.A1
SỬ DỤNG DOCUMENT MAP
Bài tập 5: Lập bảng (bắt buộc), lập mô hình và thuật giải (nếu có).
Bảng mô tả tương quan giữa tính chất đá và tính cách con người
Bài tập 6: Chọn một khái niệm cơ bản để: Định nghĩa và trình bày 7 bước và lập sơ dồ định nghĩa.
Bước 1:Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
1. Đá là tổ hợp có quy luật của các loại khoáng vật, có thể là một thể địa chất có lịch sử hình thành riêng biệt. Các loại đá được phân loại theo thành phần khoáng vật, nguồn gốc tạo thành.
http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A1
2. Đá là loại khoáng vật thể đặc, rắn giòn, không phải kim loại, thường kết thành từng tảng lớn, hợp phần của vỏ trái đất, dung lát đường, làm vật liệu xây dựng nhà của, công trình kiến trúc- Nguyễn Như Ý(Chủ biên), Từ điển tiếng Việt căn bản, NXB Thanh Niên, 2006.
3. Đá là khoáng sản vô tri vô giác, tồn tại khách quan trong cuộc sống của con người- Huỳnh Văn Hoa, Tạp chí sáng tác nghiên cứu phê bình văn hóa văn học nghệ thuật Đà Nẵng, số 150.
4. Ðá là một tập hợp nhiều hoặc một khoáng vật, là thành phần vật chất chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất- PGS TS Trần Văn Chính(chủ biên)- Giáo trình thổ nhưỡng học- Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
5. Khoáng vật là hợp chất của các nguyên tố hóa học được hình thành trong tự nhiên hay các nguyên tố tự sinh do quá trình hóa lý xảy ra trong vỏ trái đất hay trên bề mặt của nó. Khoáng vật là những hợp phần riêng biệt tọa thành đá- Trần Văn Giám, Khoáng vật và thạch học công trình, NXB Xây dựng Hà Nội, 2001.
Bước 2: Phân tích từng định nghĩa:
Bước 3: Phân tích các định nghĩa, xác định những nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa.
- Có đặc trưng giống: là tập hợp các khoáng vật- chính xác, và là khoáng sản (Huỳnh Văn Hoa)- không chính xác.
- Đặc trưng loài: tất cả định nghĩa đều có tiêu chí chung là về đặc tính và về phương thức tồn tại.
+Về đặc tính: thuộc về địa chất, chất rắn( Từ điển- Nguyễn Như Ý); có phương thức cấu tạo riêng.
+Về phương thức tồn tại: qua quá trình địa chất và là thành phần cấu tạo nên vỏ trái đất.
Như vậy cần tiếp thu đặc trưng giống là: tổ hợp khoáng vật và phạm trù của đặc trưng loài là đặc tính và phương thức tồn tại.
Cần chỉnh sửa và khái quát hóa và chính xác hóa hai đặc trưng loài.
Bước 4: Tìm tất cả các khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3),để điều chỉnh bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
Theo như các nghiên cứu khoa học, Lớp vỏ cứng ngoài cùng của trái đất được tạo nên từ đá và quặng khác nhau. Những đá và quặng đó là sản phẩm của quá trình tự nhiên. Chúng là những tập hợp của các thành phần được đặc trưng bởi những đặc tính nhất định: thành phần, cấu trúc, tính chất vật lý…các hợp phần đó gọi là khoáng vật. Như vậy khoáng vật là những chất riêng biệt tạo thành đá. Đa số đá là tập hợp của hai hay nhiều khoáng vật tạo thành.ví dụ đá granit bao gồm tối thiểu là hai khoáng vật(thạch anh và fenspat) và có thể có một số khoáng vật khác nữa.Và tùy theo ba trạng thái của vật chất mà phân biệt ba trạng thái của khoáng vật ở dạng thể rắn, lỏng, khí. Trong đó đá là khoáng vật ở dạng rắn có phương thức cấu tạo hóa học riêng biệt.
Đá là tổ hợp của nhiều khoáng vật.
Các loại đá được phân loại theo thành phần khoáng vật, theo nguồn gốc hình thành, toàn bộ đá cấu tạo nên vỏ trái đất nằm trong 3 nhóm lớn là: Ðá macma, đá trầm tích và đá biến chất. Trong từng nhóm chính lại chia ra nhiều nhóm nhỏ hơn. Ví dụ: nhóm đá macma có các nhóm phụ là macma siêu axit, macma axit, macma trung tính...
Đá có phương thức cấu tạo riêng và là một trong những tiêu chí phân loại đá.
Nghiên cứu sự thay đổi của sóng địa chấn lan truyền trong lòng trái đất, người ta đã biết được trái đất có cấu trúc gồm nhiều lớp: lớp vỏ trái đất, lớp mantic và nhân trái đất. Trong đó vỏ trái đất cấu tạo chủ yếu bằng những vật chất cứng rắn, độ dày dao động từ 5 km (ở đại dương) đến 70 km (ở lục địa). Vỏ trái đất chỉ chiếm khoảng 15% về thể tích và khoảng 1% về trọng lượng của trái đất nhưng có vai trò rất quan trọng đối với thiên nhiên và đời sống con người. Căn cứ vào sự khác nhau về thành phần cấu tạo, độ dày… vỏ trái đất lại chia thành hai kiểu chính: vỏ lục địa và vỏ đại dương.
Vỏ trái đất được cấu tạo bởi các tầng đá khác nhau.Trên cùng là tầng đá trầm tích do các vật liệu vụn, nhỏ bị nén chặt tạo thành. Tầng này không liên tục và có nơi mỏng nơi dày.Tầng granit gồm các loại đá nhẹ tạo nên như đá granit và các loại đá có tính chất tương tự như đá granit… được hình thành do vật chất nóng chảy ở dưới sâu của vỏ trái đất đông đặc lại. Lớp vỏ lục địa được cấu tạo chủ yếu bằng granit. Tầng badan gồm các loại đá nặng hơn như đá badan và các loại đá có tính chất tương tự như đá badan… được hình thành do vật chất nóng chảy phun trào lên mặt đất rồi đông đặc lại. Lớp vỏ đại dương cấu tạo chủ yếu bằng badan.
Như vậy đá là thành phần chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất.
Bước 5. Xác định đặc trưng giống(khái niệm rộng hơn cùng loại:
Là tổ hợp khoáng vật
Bước 6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
a) Thể rắn (phân biệt với khoáng vật ở thể lỏng và khí)
b) Trải qua quá trình địa chất (để phân biệt với những chất (như đá macma) bị nóng chảy chưa trải qua quá trình đông đặc để tạo thành đá).
c) Thành phần cấu tạo nên vỏ trái đất (phân biệt với sinh vật, và các chất không cấu thành vỏ trái đất)
Bước 7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Sản phẩm cuối cùng: Đá là tổ hợp các khoáng vật ở thể rắn trải qua quá trình địa chất và là thành phần chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất.
Bài tập 7: Tìm hai vật bất kì và so sánh
Bài tập 8: chọn một nội dung thích hợp trong đề tài, vận dụng phương pháp loại hình để tìm ra tri thức mới.
Quy luật văn hóa:
Thờ đá là một tín ngưỡng đã tồn tại từ lâu đời và khắp các nơi ở Việt Nam. Tín ngưỡng thờ đá là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố: địa lý tự nhiên, lịch sử- xã hội…cho nên thờ đá của từng vùng miền cũng tồn tại những nét tương đồng và dị biệt.
- Miền Bắc đặc biệt là các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ- nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi: diện tích đồng bằng rộng lớn, nhiều con sông bồi đắp phù sa, khí hậu hai mùa rõ rệt…cho nên đây cũng là nơi hình thành cuộc sống nông nghiệp xa xưa nhất. Hơn nữa với lịch sử hình thành từ lâu đời, dân cư chủ yếu là người Việt vì thế tín ngưỡng thờ đá của người dân nơi đây là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố trong đó yếu tố bản địa- nông nghiệp lúa nước, hài hòa âm dương nhưng có phần thiên về âm tính nỗi trội cho nên thờ đá cũng mang tính chất âm tính, trọng tĩnh, gắn với ý nghĩa phồn thực, hình dáng thờ đá nghiêng về yếu tố nữ.
- Trong khi đó, các tỉnh duyên hải miền Trung với địa hình phức tạp: các dải núi đâm ngang chia cắt ra biển khiến đồng bằng nhỏ hẹp, khí hậu bất thường chịu nhiều ảnh hưởng thiên tai: lũ lụt, bão, hạn hán…Lịch sử hình thành có sau đồng bằng Bắc Bộ, dân cư trước kia chủ yếu là dân tộc Chăm- dân tộc chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ…Cũng trên nền tảng bản địa là chất hài hòa thiên về âm tính nhưng với những điều kiện như thế cho nên con người miền Trung trở nên dương tính hơn. Và trong thờ đá cũng có sự kết hợp với nhiều yếu tố nhưng thể hiện dương tính hơn: kết hợp yếu tố ngoại lai từ sớm, thờ dương vật là chủ yếu…
Ranh giới để phân biệt chất dương tính, âm tính hay loại hình văn hóa trọng động, trọng tĩnh là rất mờ bởi sự vật, hiện tượng nào cũng luôn tồn tại hai mặt và hơn nữa qua những quá trình giao lưu tiếp biến giữa các yếu tố bản địa, ngoại lai…đã có sự tương tác hòa nhập vào nhau. Tuy nhiên dựa vào những biểu hiện của tục thờ Đá và phân loại các vùng miền qua các tiêu chí chúng ta cũng có thể phần nào thấy được yếu tố nỗi trội trên cái nền tảng là loại hình văn hóa trọng tĩnh Việt Nam để phân chia và xếp nó vào trọng tĩnh hay trọng động một lần nữa. Đó là duyên hải miền Trung dương tính hơn cho nên thuộc loại hình văn hóa trọng động so với loại hình văn hóa trọng tĩnh của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Và tỉnh Phú Yên nằm trong vùng Duyên hải miền Trung cho nên tục thờ Đá cũng ít nhiều mang yếu tố của loại hình văn hóa trọng động.
Bài tập 1:
1.1 Chọn cho mình một đề tài
1.2 Xác định (các) cặp phạm trù đối lập( các mâu thuẫn) trong đối tượng
1.3 Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập đó (kiểm tra tính tương hiện, kiểm tra tính tương hóa, kiểm tra tính hướng hòa,...)
1.1. Tên đề tài: Văn hóa Đá Phú Yên
1.2. Các cặp mâu thuẫn:
- Tự nhiên>< Nhân tạo
- Tự nhiên>< Văn hóa
- Bảo tồn>< Phát triển
- Được nghiên cứu nhiều>< ít được nghiên cứu
=> Đối tượng nghiên cứu văn hóa Đá
1.3. Vận dụng phương pháp dịch lý để nghiên cứu (từng) cặp đối lập
- Kiểm tra tính tương hiện: Từ một vật chất trong tự nhiên- Đá được con người khai khác và sử dụng vào những mục đích khác nhau và trải qua thời gian tạo thành những giá trị văn hóa.Trong tự nhiên có văn hóa, trong văn hóa có tự nhiên.
-Kiểm tra tính tương hóa: Xét theo đặc tính, tự nhiên so với văn hóa thì tự nhiên thiên về âm tính, văn hóa thiên về dương tính. Do đó, vật chất mang tính tự nhiên và chưa có hoặc ít tính nhân sinh là tự nhiên thuần túy không mang giá trị văn hóa. Khi con người lạm dụng, lấn át tự nhiên quá hoặc khi tự nhiên lấn át con người thì đó cũng không phải là bản chất của giá trị văn hóa thực sự mà đó là biểu hiện của văn hóa thấp.
-Kiểm tra tính hướng hòa: Con người sống tôn trọng, hài hòa với thiên nhiên.
Bài tập 2: Vận dụng phương pháp dịch lý để phân tích và lập cấu trúc cho đề tài đã chọn.
+ Các từ khóa( gạch chân):
Văn hóa Đá Phú Yên
+Cấu trúc ngữ pháp:
-Danh từ trung tâm: văn hóa Đá
-Định tố : Phú Yên
+ Sơ đồ cấu trúc:
Bài tập 3: triển khai lập đề cương
DẪN NHẬP
1. Lý do chọn đề tài
Phú Yên là một trong những tỉnh miền Trung, nằm ở vùng rìa của Tây Nguyên, nơi có sự hoạt động của núi lửa cách đây hơn 1 triệu năm. Cho nên dấu ấn đá có ở khắp mọi nơi và đều mang giá trị vật chất và tinh thần của người dân Phú Yên. Từ cột mốc ranh giới quốc gia, vật dụng sinh hoạt hằng ngày đến những vật thờ phụng linh thiêng và cả những nhạc cụ độc đáo làm giàu đời sống tinh thần… vì thế văn hóa Đá mang sắc thái văn hóa khá rõ nét của vùng đất này. Vừa tổ chức xong lễ kỷ niệm 400 năm thành lập Phú Yên và cũng là mốc đánh dấu toàn tỉnh bắt đầu thực hiện kế hoạch phát triển du lịch tỉnh. Vì thế đề tài nghiên cứu về văn hóa Đá trên đất Phú Yên một phần giúp mọi người tìm hiểu hơn nữa về vùng đất và con người nơi đây, vừa là phương tiện quảng bá hình ảnh góp phần thúc đẩy du lịch văn hóa Phú Yên phát triển.
Bản thân là người dân đất Phú Yên, chọn đề tài mang đậm chất văn hóa của vùng quê mình nhất để có những thuận tiện trong nghiên cứu như thực nghiệm, tìm kiếm nguồn tư liệu thiết thực…cũng như thỏa mãn đam mê tìm hiểu văn hóa quê hương mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những giá trị vật chất và tinh thần của văn hóa Đá được biểu hiện trong nhận thức và ứng xử của người dân Phú Yên.
3. Lịch sử vấn đề
Về văn hóa Phú Yên từ lâu đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, khảo sát. Nhưng về văn hóa đá Phú Yên thì ít được nhiều tác giả đào sâu, nghiên cứu. Chủ yếu đá Phú Yên được nghiên cứu dưới góc độ địa lý, khảo cổ học…Nhắc đến văn hóa đá Phú Yên có tác giả Trần Sỹ Huệ trong sách “van hóa đá trong đời sống dân gian Phú Yên”. Gần đây nhất là công trình nghiên cứu “Đặc trưng văn hóa đá Phú Yên” của Thạc sỹ Nguyễn Hoài Sơn, ông đã giới thiệu khái quát về đá ở Phú Yên, di sản văn hóa đá, một số đặc điểm di sản văn hóa đá, văn học nghệ thuật về văn hóa Đá ở Phú Yên…Và cùng một số công trình khác. Nhưng nghiên cứu văn hóa Đá theo phương pháp hệ thống- cấu trúc dưới góc nhìn của một môn khoa học- Văn hóa học thì thực sự chưa có nhiều.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Văn hóa Đá
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Chủ thể: Cư dân sinh sống ở Phú Yên: chủ yếu là người Việt, Chăm, Bana
+ Không gian: Tỉnh Phú Yên
+ Thời gian: Từ xưa đến nay
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Ý nghĩa khoa học:
Nếu công trình nghiên cứu thành công sẽ là tài liệu cho những công trình nghiên cứu khoa học sau này, là tài liệu bổ ích cho những ai quan tâm đến văn hóa vùng đất Phú Yên.
Ý nghĩa thực tiễn:
Nếu thành công, công trình đóng góp vào sự quảng bá hình ảnh văn hóa Phú Yên, tôn vinh giá trị văn hóa địa phương nhằm thu hút mọi người, giúp ngành du lịch văn hóa tỉnh nhà phát triển. Hơn nữa giúp cho người dân Phú Yên nói riêng, người Việt Nam nói chung biết tự hào, trân trọng thiên nhiên và những giá trị văn hóa mà con người đã tạo ra.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp hệ thống - cấu trúc: chúng tôi nghiên cứu theo cấu trúc văn hóa 5 thành phần: nhận thức, tận dụng, đối phó, lưu luyến, sùng bái để nghiên cứu văn hóa đá Phú Yên một cách chặt chẽ và hệ thống.
Phương pháp liên ngành: chúng tôi sử dụng tri thức từ các ngành khoa học khác để bổ sung, mở rộng vấn đề như lịch sử học, khảo cổ học, địa lý học…
Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng phương pháp loại hình, so sánh để làm nỗi bật một số vấn đề liên quan đến đề tài.
Nguồn tư liệu
Nguồn tư liệu tại địa phương được cung cấp từ thư viện và sở văn hóa du lịch tỉnh Phú Yên, các sách, báo, các công trình nghiên cứu của các bậc tiền bối cùng các trang thông tin điện tử có liên quan.
7. Bố cục luận văn
Luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Gồm 2 mục và 6 tiểu mục.
Những vấn đề lý luận liên quan đến văn hóa, văn hóa đá và vùng đất, con người Phú Yên
Chương 2: Gồm 3 mục.
Đề cập đến văn hóa nhận thức về đá của cư dân Phú Yên qua việc thấy được lợi ích cũng như tác hại của đá đối với cuộc sống và lao động sản xuất của mình.
Chương 3: Gồm 2 mục và 5 tiểu mục.
Văn hóa đá thể hiện qua việc cư dân phú yên sử dụng đá phục vụ cho nhu cầu của mình cũng như những biện pháp ứng phó với mặt xấu của đá.
Chương 4: Gồm 2 mục và 4 tiểu mục.
Nội dung nghiên cứu về văn hóa đá thể hiện trong đời sống tinh thần và đời sống tâm linh.
Đề cương:
Chương 1: Những tiền đề lý luận và thực tiễn
1.1 Những tiền đềlý luận
1.1.1 Khái niệm văn hóa
1.1.2 Đá và văn hóa đá
1.2 Những tiền đề thực tiễn
1.2.1 Sơ lược về văn hóa đá
1.2.2 Định vị văn hóa Phú Yên
1.2.1.1 Chủ thế văn hóa
1.2.1.2 Không gian văn hóa
1.2.1.3 Thời gian văn hóa
Tiểu kết
Chương 2: Văn hóa nhận thức về Đá
2.1 Đá là khoáng sản tự nhiên phong phú
2.1.1 Những lợi ích từ đá
2.1.2 Những tác hại từ đá
Tiểu kết
Chương 3: Văn hóa tận dụng và đối phó với Đá
3.1 Văn hóa tận dụng Đá
3.1.1 Đá trong sinh hoạt và sản xuất
3.1.2 Đá trong vật liệu xây dựng
3.1.3 Đá trong nông nghiệp
3.2 Văn hóa đối phó với Đá
3.2.1 Đối phó với độ cứng của đá
3.2.2 Đối phó với độ nặng và thể tích của đá
3.2.3 Đối phó với những tai nạn từ đá
Tiểu kết
Chương 4: Văn hóa lưu luyến và sùng bái Đá
4.1 Văn hóa lưu luyến Đá
4.1.1 trong văn học dân gian
4.1.2 Nghệ thuật hình khối
4.2 Văn hóa sùng bái Đá
4.2.1 Tín ngưỡng thờ thần đá
4.2.2 Đá phong thủy
Tiểu kết
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Bài tập 4: Sưu tầm tư liệu đa ngành, đa công cụ, đa ngôn ngữ, đa chủng loại, đa phương tiện một cách hệ thống phục vụ cho đề tài NCKH đã chọn (trên DĐ công bố danh sách đường dẫn)
Sử dụng Document map để sắp xếp tư liệu sao cho hợp lý nhất.
Chụp ảnh và đưa lên topic của mình trên Diễn đàn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bình Minh 2010: Người “thổi hồn” vào gỗ, đá, http://www.baophuyen.com.vn/Phong-su--- ... 5105705750
2. Bùi Tân 2011: Nghề truyền thống trên đất Phú Yên. - NXB Văn hóa - Thông tin, 380tr.
3. Caycanhdatviet 2012: Đá Sông Ba, Sông Hinh, Phú Yên, http://caycanhdatviet.com/show.php?keyw ... u-yen.html
4. Dương Thái Nhơn 2011: Nếp sống cộng đồng ở Phú Yên. - NXB Khoa học xã hội, 177tr.
5. H.T 2011: Lập Hồ sơ công nhận di sản cho đàn đá, kèn đá và vịnh Xuân Đài ở Phú Yên http://dvt.vn/20110915044348220p108c112 ... -va-vinh-x uan-dai-o-phu-yen.htm
6. Ly Kha 2008: “Kỳ thạch” sông Ba Hạ, http://www.baophuyen.com.vn/Phong-su--- ... 5005205135
7. Ly Kha 2011: Đặc trưng văn hóa đá Phú Yên, http://chuyentrang.tuoitre.vn/Vieclam/I ... nnelID=126
8. Ngô Văn Doanh 1994: Văn hóa Chăm-pa. - HN: NXB Văn hóa - Thông tin,423tr.
9. Ngô Văn Doanh, Vũ Quang Thiên 1997: Phong tục các dân tộc Đông Nam Á. – H: NXB Văn hóa dân tộc, 492tr.
10. Nguyễn Định (cb), Dương Thái Nhơn, Lý Thơ Phúc 2012: Văn học dân gian Phú Yên. – NXB Lao Động, 623tr.
11. Nguyễn Hoài Sơn 2011: Mộ đá cổ ở Phú Yên, http://www.baophuyen.com.vn/400-nam-Phu ... 5705005857
12. Nguyễn Việt Hùng 2003: Sự tích Hòn Vọng Phu và tín ngưỡng thờ Đá ở Việt Nam. - NXB Văn hóa - Thông tin, 199tr.
13. Nhiều tác giả 1997: Từ điển biểu tượng văn hóa thế giới. – NXB Đà Nẵng, 1056tr.
14. Photo.tamtay.vn 2012: Nhà được xếp bằng đá, http://photo.tamtay.vn/photo/view/44671 ... u-YeN.html
15. Phương Anh 2010: Về Phú Yên phiêu du với đá, http://giaoduc.edu.vn/news/du-lich-709/ ... 53044.aspx
16. Skydoor.net 2010: Ghềnh Đá Đĩa, http://www.skydoor.net/entry/Doc_dao_Ghenh_Da_Dia/1364
17. Thư viện Hải Phú: Lịch sử hình thành Phú Yên http://www.thuvienhaiphu.com.vn/gsdl/co ... t/039.html.
18. Trần Kim Thạch 2001: Dấu ấn văn hóa từ đá. – NXB Trẻ, 134tr.
19. Trần Ngọc Thêm 1996/2004: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam (in lần thứ 4). - NXB Tp. HCM, 670tr.
20. Trần Ngọc Thêm 2007: Bài giảng lý luận văn hóa học (lưu hành nội bộ). - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Tp HCM.
21. Trần Sỹ Huệ 2011: Đất phú trời yên. - NXB Lao động, 566tr.
22. Trần Sỹ Nhuệ 2007: Đá trong đời sống dân gian ở Phú Yên. - NXB Lao Động, 219tr.
23. Trần Thanh Hưng 2011: Xóm đá Phú Thạnh, http://www.danviet.vn/51602p1c29/xom-da-phu-hanh.htm
24. Trần Văn Giám 2001: Khoáng vật và thạch học công trình. – NXB Xây Dựng Hà Nội, 204tr.
25. UBND tỉnh Phú Yên 2003: Địa chí Phú Yên. – NXB Chính trị quốc gia, 1029tr.
26. Việt Báo 2010: Độc đáo tục cúng thần đá ở Hà Giang, http://vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/Doc ... 60533/148/
27. Vietchamtour 2012: Da Bia Moutain, http://vietcharmtour.vn/attraction-deta ... ntain-.htm
28. Wikipedia: Lịch sử ViệtNam, http://vi.wikipedia.org/wiki/L%E1%BB%8B ... 4.91.C3.A1
SỬ DỤNG DOCUMENT MAP
Bài tập 5: Lập bảng (bắt buộc), lập mô hình và thuật giải (nếu có).
Bảng mô tả tương quan giữa tính chất đá và tính cách con người
Bài tập 6: Chọn một khái niệm cơ bản để: Định nghĩa và trình bày 7 bước và lập sơ dồ định nghĩa.
Bước 1:Tìm tất cả các định nghĩa hiện có
1. Đá là tổ hợp có quy luật của các loại khoáng vật, có thể là một thể địa chất có lịch sử hình thành riêng biệt. Các loại đá được phân loại theo thành phần khoáng vật, nguồn gốc tạo thành.
http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A1
2. Đá là loại khoáng vật thể đặc, rắn giòn, không phải kim loại, thường kết thành từng tảng lớn, hợp phần của vỏ trái đất, dung lát đường, làm vật liệu xây dựng nhà của, công trình kiến trúc- Nguyễn Như Ý(Chủ biên), Từ điển tiếng Việt căn bản, NXB Thanh Niên, 2006.
3. Đá là khoáng sản vô tri vô giác, tồn tại khách quan trong cuộc sống của con người- Huỳnh Văn Hoa, Tạp chí sáng tác nghiên cứu phê bình văn hóa văn học nghệ thuật Đà Nẵng, số 150.
4. Ðá là một tập hợp nhiều hoặc một khoáng vật, là thành phần vật chất chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất- PGS TS Trần Văn Chính(chủ biên)- Giáo trình thổ nhưỡng học- Đại học Nông nghiệp Hà Nội.
5. Khoáng vật là hợp chất của các nguyên tố hóa học được hình thành trong tự nhiên hay các nguyên tố tự sinh do quá trình hóa lý xảy ra trong vỏ trái đất hay trên bề mặt của nó. Khoáng vật là những hợp phần riêng biệt tọa thành đá- Trần Văn Giám, Khoáng vật và thạch học công trình, NXB Xây dựng Hà Nội, 2001.
Bước 2: Phân tích từng định nghĩa:
Bước 3: Phân tích các định nghĩa, xác định những nét chung có thể tiếp thu, những đặc trưng sai/thiếu cần bổ sung, sửa chữa.
- Có đặc trưng giống: là tập hợp các khoáng vật- chính xác, và là khoáng sản (Huỳnh Văn Hoa)- không chính xác.
- Đặc trưng loài: tất cả định nghĩa đều có tiêu chí chung là về đặc tính và về phương thức tồn tại.
+Về đặc tính: thuộc về địa chất, chất rắn( Từ điển- Nguyễn Như Ý); có phương thức cấu tạo riêng.
+Về phương thức tồn tại: qua quá trình địa chất và là thành phần cấu tạo nên vỏ trái đất.
Như vậy cần tiếp thu đặc trưng giống là: tổ hợp khoáng vật và phạm trù của đặc trưng loài là đặc tính và phương thức tồn tại.
Cần chỉnh sửa và khái quát hóa và chính xác hóa hai đặc trưng loài.
Bước 4: Tìm tất cả các khái niệm hiện hành, đối chiếu với kết quả (3),để điều chỉnh bổ sung các đặc trưng cùng nội dung cụ thể của chúng.
Theo như các nghiên cứu khoa học, Lớp vỏ cứng ngoài cùng của trái đất được tạo nên từ đá và quặng khác nhau. Những đá và quặng đó là sản phẩm của quá trình tự nhiên. Chúng là những tập hợp của các thành phần được đặc trưng bởi những đặc tính nhất định: thành phần, cấu trúc, tính chất vật lý…các hợp phần đó gọi là khoáng vật. Như vậy khoáng vật là những chất riêng biệt tạo thành đá. Đa số đá là tập hợp của hai hay nhiều khoáng vật tạo thành.ví dụ đá granit bao gồm tối thiểu là hai khoáng vật(thạch anh và fenspat) và có thể có một số khoáng vật khác nữa.Và tùy theo ba trạng thái của vật chất mà phân biệt ba trạng thái của khoáng vật ở dạng thể rắn, lỏng, khí. Trong đó đá là khoáng vật ở dạng rắn có phương thức cấu tạo hóa học riêng biệt.
Đá là tổ hợp của nhiều khoáng vật.
Các loại đá được phân loại theo thành phần khoáng vật, theo nguồn gốc hình thành, toàn bộ đá cấu tạo nên vỏ trái đất nằm trong 3 nhóm lớn là: Ðá macma, đá trầm tích và đá biến chất. Trong từng nhóm chính lại chia ra nhiều nhóm nhỏ hơn. Ví dụ: nhóm đá macma có các nhóm phụ là macma siêu axit, macma axit, macma trung tính...
Đá có phương thức cấu tạo riêng và là một trong những tiêu chí phân loại đá.
Nghiên cứu sự thay đổi của sóng địa chấn lan truyền trong lòng trái đất, người ta đã biết được trái đất có cấu trúc gồm nhiều lớp: lớp vỏ trái đất, lớp mantic và nhân trái đất. Trong đó vỏ trái đất cấu tạo chủ yếu bằng những vật chất cứng rắn, độ dày dao động từ 5 km (ở đại dương) đến 70 km (ở lục địa). Vỏ trái đất chỉ chiếm khoảng 15% về thể tích và khoảng 1% về trọng lượng của trái đất nhưng có vai trò rất quan trọng đối với thiên nhiên và đời sống con người. Căn cứ vào sự khác nhau về thành phần cấu tạo, độ dày… vỏ trái đất lại chia thành hai kiểu chính: vỏ lục địa và vỏ đại dương.
Vỏ trái đất được cấu tạo bởi các tầng đá khác nhau.Trên cùng là tầng đá trầm tích do các vật liệu vụn, nhỏ bị nén chặt tạo thành. Tầng này không liên tục và có nơi mỏng nơi dày.Tầng granit gồm các loại đá nhẹ tạo nên như đá granit và các loại đá có tính chất tương tự như đá granit… được hình thành do vật chất nóng chảy ở dưới sâu của vỏ trái đất đông đặc lại. Lớp vỏ lục địa được cấu tạo chủ yếu bằng granit. Tầng badan gồm các loại đá nặng hơn như đá badan và các loại đá có tính chất tương tự như đá badan… được hình thành do vật chất nóng chảy phun trào lên mặt đất rồi đông đặc lại. Lớp vỏ đại dương cấu tạo chủ yếu bằng badan.
Như vậy đá là thành phần chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất.
Bước 5. Xác định đặc trưng giống(khái niệm rộng hơn cùng loại:
Là tổ hợp khoáng vật
Bước 6. Xác định các đặc trưng loài (khu biệt khái niệm được định nghĩa với những khái niệm khác cùng bậc)
a) Thể rắn (phân biệt với khoáng vật ở thể lỏng và khí)
b) Trải qua quá trình địa chất (để phân biệt với những chất (như đá macma) bị nóng chảy chưa trải qua quá trình đông đặc để tạo thành đá).
c) Thành phần cấu tạo nên vỏ trái đất (phân biệt với sinh vật, và các chất không cấu thành vỏ trái đất)
Bước 7. Lập sơ đồ, kiểm tra việc đáp ứng các yêu cầu về hình thức và nội dung, chỉnh sửa lại.
Sản phẩm cuối cùng: Đá là tổ hợp các khoáng vật ở thể rắn trải qua quá trình địa chất và là thành phần chủ yếu cấu tạo nên vỏ trái đất.
Bài tập 7: Tìm hai vật bất kì và so sánh
Bài tập 8: chọn một nội dung thích hợp trong đề tài, vận dụng phương pháp loại hình để tìm ra tri thức mới.
Quy luật văn hóa:
Thờ đá là một tín ngưỡng đã tồn tại từ lâu đời và khắp các nơi ở Việt Nam. Tín ngưỡng thờ đá là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố: địa lý tự nhiên, lịch sử- xã hội…cho nên thờ đá của từng vùng miền cũng tồn tại những nét tương đồng và dị biệt.
- Miền Bắc đặc biệt là các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ- nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi: diện tích đồng bằng rộng lớn, nhiều con sông bồi đắp phù sa, khí hậu hai mùa rõ rệt…cho nên đây cũng là nơi hình thành cuộc sống nông nghiệp xa xưa nhất. Hơn nữa với lịch sử hình thành từ lâu đời, dân cư chủ yếu là người Việt vì thế tín ngưỡng thờ đá của người dân nơi đây là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố trong đó yếu tố bản địa- nông nghiệp lúa nước, hài hòa âm dương nhưng có phần thiên về âm tính nỗi trội cho nên thờ đá cũng mang tính chất âm tính, trọng tĩnh, gắn với ý nghĩa phồn thực, hình dáng thờ đá nghiêng về yếu tố nữ.
- Trong khi đó, các tỉnh duyên hải miền Trung với địa hình phức tạp: các dải núi đâm ngang chia cắt ra biển khiến đồng bằng nhỏ hẹp, khí hậu bất thường chịu nhiều ảnh hưởng thiên tai: lũ lụt, bão, hạn hán…Lịch sử hình thành có sau đồng bằng Bắc Bộ, dân cư trước kia chủ yếu là dân tộc Chăm- dân tộc chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Ấn Độ…Cũng trên nền tảng bản địa là chất hài hòa thiên về âm tính nhưng với những điều kiện như thế cho nên con người miền Trung trở nên dương tính hơn. Và trong thờ đá cũng có sự kết hợp với nhiều yếu tố nhưng thể hiện dương tính hơn: kết hợp yếu tố ngoại lai từ sớm, thờ dương vật là chủ yếu…
Ranh giới để phân biệt chất dương tính, âm tính hay loại hình văn hóa trọng động, trọng tĩnh là rất mờ bởi sự vật, hiện tượng nào cũng luôn tồn tại hai mặt và hơn nữa qua những quá trình giao lưu tiếp biến giữa các yếu tố bản địa, ngoại lai…đã có sự tương tác hòa nhập vào nhau. Tuy nhiên dựa vào những biểu hiện của tục thờ Đá và phân loại các vùng miền qua các tiêu chí chúng ta cũng có thể phần nào thấy được yếu tố nỗi trội trên cái nền tảng là loại hình văn hóa trọng tĩnh Việt Nam để phân chia và xếp nó vào trọng tĩnh hay trọng động một lần nữa. Đó là duyên hải miền Trung dương tính hơn cho nên thuộc loại hình văn hóa trọng động so với loại hình văn hóa trọng tĩnh của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Và tỉnh Phú Yên nằm trong vùng Duyên hải miền Trung cho nên tục thờ Đá cũng ít nhiều mang yếu tố của loại hình văn hóa trọng động.
-
nhatdominh - Bài viết: 39
- Ngày tham gia: Thứ 2 12/09/11 20:55
- Cảm ơn: 0 lần
- Được cám ơn: 1 lần
26 bài viết
• Bạn đang xem trang 3 / 3 trang • 1, 2, 3
Quay về Phương pháp học tập và nghiên cứu VHH
Ai đang trực tuyến?
Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến và 2 khách